Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Wchłaniania wapnia a tempo wzrostu kości i jej siła

Głównym nadzorcą procesu wzrostu kości jest wiek człowieka.

Kierunkiem zmian kostnych, w tym tempem ich wzrostu najsilniej steruje wiek człowieka, z zakodowanym genetycznie programem szybkiego wzrostu kości w wieku młodzieńczym oraz zróżnicowanym bilansem masy tkanki kostnej w wieku późniejszym.

Wyróżnić można 4 główne fazy zmian tkanki kostnej:

- szybki wzrost kośćca (u dzieci u młodzieży)
- konsolidacja masy i siły kości (do 25 - a nawet do 35 roku życia)
- względna stabilizacja tkanki kostnej (wiek dojrzały do ok. 50-60 r. życia)
- okres degeneracji kośćca (wiek podeszły).

Na wzrost masy i siły kości mają zasadniczy wpływ:

- osobnicze uwarunkowania kościotworzenia – wiek, płeć (i hormony), geny dziedziczone od rodziców, itp.
- dieta wysokowapniowa (o tym dalej)
- jelitowe wchłanianie wapnia (o tym dalej)
- dostępność w diecie składników, które wzmacniają kości
- bariery wchłaniania i przyswajania wapnia

Kości rosną w różnym tempie…

Czasokres i tempo wbudowywania wapnia w tkankę nośną kości – tj. mineralizacja – różni się znacznie dla odmiennych części ciała. Ponieważ mineralizacja kręgosłupa następuje głównie pod wpływem hormonów płciowych – największe tempo jego wzrostu przypada na okres dojrzewania płciowego. Z kolei kości długie nóg i rąk rosną przede wszystkim pod wpływem działania hormonu wzrostu – toteż proces ten jest znacznie dłuższy i inaczej zlokalizowany w czasie. W pierwszym rzędzie przyrastają na długość najdłuższe kości: kość ramienna i udowa, następnie kości goleni i przedramienia. Nieco później osiągają swe zaprogramowane genetycznie przyrosty drobne kości dłoni i stopy.

Płeć a tempo wzrostu i mineralizacji kości

Jak już wspomnieliśmy - płeć szczególnie różnicuje wzrost kręgosłupa u dzieci. U dziewcząt tworzenie masy kostnej kręgów ma większy związek z hormonalnym okresem dojrzewania, niż u chłopców. Chłopcy uzyskują bowiem aż 80 % docelowej masy kostnej w okresie przedpokwitaniowym. Poza tym, przyrost masy kostnej, u chłopców w okresie dojrzewania ma bardziej nieregularny charakter. Wzrost tempa przyrostu masy kostnej szkieletu obserwuje się u chłopców zwykle dwukrotnie, w przedziałach 12-13 lat i 15-16 lat. Przyrost masy kostnej u dziewcząt ma natomiast charakter bardziej liniowy i stopniowy – jest przy tym ściślej związany z okresem dojrzewania płciowego i przypada zwykle na przedział wiekowy 11-15 lat. (3)

Gdy organizm przyswaja za mało wapnia wobec potrzeb fizjologicznych

Mówimy wówczas o ujemnym bilansie wapniowym. Ujemnemu bilansowi wapniowemu towarzyszy zwykle ubytek wapnia z kości.

Przyczyną deficytu wapnia w ustroju i spowodowanego tym ubytku minerału z kości może być:

- dieta zbyt uboga wapń i/lub bogata w substancje blokujące jego przyswajanie
- dieta zbyt uboga w witaminy wspomagające przyswajanie (D,C), niektóre minerały, itp.
- zaburzenia procesu wchłaniania jelitowego
- okresowe wzmożone wydalanie minerału z organizmu
- choroby układu trawiennego
- zaburzenia hormonalne

Kości podręczny magazyn wapnia

U osoby dorosłej, w ciągu doby z kości wydziela się do płynów ustrojowych i krwiobiegu ok. 700 mg wapnia i tyle samo odkłada się w nich ponownie. Oznacza to, że najważniejszemineralne składniki kości – sole wapniowo-fosforowe – znajdują się w ilościowej równowadze dynamicznej, z poziomem wapnia i fosforu w osoczu krwi. U dziecka – więcej się wapnia w kościach odkłada, niż jest wydalane do krwi, nie mniej ten mechanizm ma podobne znaczenie. Tkanka kostna stanowi bowiem nie tylko ważną strukturę nośną ciała, ale i podręczny magazyn wapnia i fosforu, z którego organizm pobiera te składniki do krwiobiegu w przypadku ich niedostatecznego dostarczania z pożywieniem. Nic więc dziwnego, że wapń – budulec kości powinien być jednym z najważniejszych składników naszej diety przez całe życie.

OPRAC. mgr Edward Ozga Michalski

 
Więcej wiedzy w pozostałych artykułach działu pt.:
DZIECI POTRZEBUJĄ WAPNIA
BUDOWA KOŚCI
DIETA WYSOKOWAPNIOWA
WCHŁANIANIE WAPNIA ZALEŻY OD WITAMINY D
DIETA A MINERALIZACJA KOŚCI
BARIERY WCHŁANIANIA WAPNIA

Piśmiennictwo:


1. Ziemlański Światosław: Podstawy prawidłowego żywienia człowieka. Zalecenia żywieniowe dla ludności w Polsce; 1998; Instytut Danone – Fundacja Promocji Zdrowego Żywienia.
2. Witaminy, składniki mineralne, numery E, U.Unger-Gobel ,wyd. MUZA SA, 1997 s 131
3. Osteoforum –Zapotrzebowanie organizmu na wapń wyd. internetowe Polfa Łódź 2004
4. Wapń pierwiastek zdrowia – Danuta Kalińska Moje zdrowie,1999
5. Dieta w osteoporozie, „Żyjmy dłużej” 10 (październik) 1999
7. Marcinowska-Suchowierska E.: Czynniki ryzyka osteoporozy. Magazyn Medyczny, 2002: 1: 30-39.
8. Propozycja diety mlecznej doc. dr hab. farm Aleksandra Ożarowskiego, Moje Zdrowie, 1996
9. Encyklopedia WIEM - http://portalwiedzy.onet.pl/92959,,,,wapn,haslo.html
10. ¬ródło: http://www.nadzieja.pl/lekarz/rola_wapnia.html
11. Lorenc R.S., Karczmarewicz E.: Znaczenie prawidłowego zaopatrzenia w wapń dla ogólnego zdrowia organizmu; 1992. Medycyna 2000, 29/30:14-19.
12.WITAMINA D - TAK CZY NIE? dr Joloanta Ganowicz - dr n. med. pediatry, neonatolog (Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.) Magazyn “Bardziej Kochani” Nr 20/4/2000
13. Gospodarka wapniowo-fosforanowa w stanach fizjologii i patologii układu pokarmowego; Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2001, 3, 2, 111-117 ISSN 1507-5532, Autor: Prof. dr hab. Józef Ryżko Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD.
14. Rola wapnia oraz witaminy D i jej aktywnych metabolitów w zapobieganiu złamaniom osteoporotycznym dr. Med. Waldemar Misiorowski, Przewodnik Lekarza  10/2004
15. Alergia pokarmowa - co to za choroba? ¬ródło:http://www.pfm.pl/u235/navi/198609; dr n. medJanusz Ciok; Instytut Żywności i Żywienia, 2000 r.
16. Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i młodzieży - Aktualne (2006) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii -opracowanie na podstawie: Lactose intolerance in infants, children, and adolescents Melvin B. Heyman w imieniu Komitetu ds. Żywienia American Academy of Pediatrics Pediatrics, 2006; 118: 1279-1286 Medycyna Praktyczna Pediatria 2007/01
  
  
 

 
 

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.