Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Wapń w strukturze nośnej kości

Kość składa się z 2 nasad i trzonu. (Zwykle sąsiednie nasady kości nóg, rąk, czy palców tworzą staw umożliwiający ruchomość ciała). Nasady kości zbudowane są z tzw. tkanki kostnej gąbczastej składającej się z beleczek kostnych – struktury nośnej zapewniającej sztywność i odporność na siły odkształcające. Trzon, czyli struktura nadająca długość kości jest zbudowany z tkanki kostnej zbitej. Tkanka ta składa się z „prefabrykatów” - gęsto upakowanych (zbitych) warstw blaszek kostnych, pomiędzy którymi przebiegają kanaliki z naczyniami krwionośnymi i nerwami.

Mineralizacja kości

Strukturę nośną – zarówno beleczek kostnych, jak i tkanki kostnej zbitej – stanowi zmineralizowana związkami wapnia tkanka kostna wysoce odporna na siły odkształcające. Tkanka ta stanowi główną część każdej kości. Jej rolą jest zapewnienie wysokiej wytrzymałości na nacisk i obciążenia ciężaru ciała, zwłaszcza te wywołane ruchem, czy wymogami pracy fizycznej lub sportu. Dlatego organizm nasyca tkankę kostną solami: fosforanami i węglanami wapnia oraz magnezu, które tworzą w niej bardzo twarde, wydłużone krystaliczne struktury (hydroksyapatyty). Te krystaliczne struktury – to w uproszczeniu „rusztowanie” nośne kości. Fosforan wapnia i inne jego związki wapnia – stanowią ok. 2/3 składu mineralnego tego rusztowania. Nasycenie tkanki kostnej solami wapnia nazywamy mineralizacją tkanki kostnej.

Nie tylko twarda, ale i elastyczna

W skład „rusztowania” konstrukcyjnego zdrowej tkanki kostnej wchodzą nie tylko sole mineralne wapnia i fosforu. Wydłużone twarde kryształy hydroksyapatytów są oplecione elastycznymi, długimi włóknami białka zwanego kolagenem. Dzięki temu rusztowanie kostne nabiera niezwykłej wytrzymałości na nacisk mechaniczny i zginanie. Kolagen nadaje też kościom elastyczność i unikalną cechę „pamięci kształtu”. Cecha ta umożliwia powrót odkształconej kości do kształtu wyjściowego, po ustąpieniu bodźca nacisku. Kolagen (tzw. osseina) stanowi ok. 35 % masy kośćca.

Budowniczowie kości

W okostnej, błonie okrywającej każdą kość znajdują się liczne komórki budujące kość. Warstwa okostnej – silnie unaczyniona, przylegająca do kości – zawiera zawsze po pierwsze komórki kościotwórcze (osteoblasty) i po drugie komórki kościogubne (osteoklasty). W organizmach szybko rosnących (dzieci!) bardziej aktywne są komórki kościotwórcze, które przekształcają się stopniowo w zmineralizowane kryształami soli mineralnych wapnia i fosforu komórki kostne – tzw. osteocyty. To przekształcanie się to tzw. kostnienie, czyli nakładanie się jednej warstwy komórek na inne – powodujące wzrost kości na grubość. Okostna zrasta się szczególnie silnie z kością w miejscach przyczepu wiązadeł sterujących ruchem stawów i ścięgien mięśniowych.

Mechanizm wzrostu tkanki kostnej

Wzrost kości zaczyna się w niewielkiej jamce kostnej, w której komórki kościotwórcze budują najpierw tzw. macierz kostną – strukturę przestrzenną składająca się ze białek kolagenowych. Macierz kostna poddana jest następnie „uwapnianiu”, czyli mineralizacji. W strukturze przestrzennej białek kolagenowych odkładają się wspomniane już sole wapniowo-fosforowe – hydroksyapatyty. Ich podłużne mikrokryształy tworzą twardą strukturę tkanki kostnej i nadają kości wysoką twardość i wytrzymałość mechaniczną. W skład substancji nieorganicznych kości wchodzi ponadto niewielka ilość sodu, magnezu, potasu, chloru i fluoru. Wszystkie one dodają tkance kostnej swoistych walorów funkcjonalnych.

Obciążenie wymusza przebudowę kości

Szkielet człowieka – dorosłego jak i dziecka - nie jest konstrukcją daną raz na zawsze, lecz podlega ciągłej odnowie. Kość jest bowiem tkanką żywą, która w odpowiedzi na zmienne obciążenia ciężarem ciała, wysiłkiem w pracy, czy w sporcie ciągle się przebudowuje. Na tempo i kierunek tej przebudowy mają wpływ bodźce chemiczne (hormony!), stan zdrowia oraz liczne składniki diety.

Reakcja na złamanie kości

Jeśli kość ulegnie złamaniu – komórki kościotwórcze (osteoblasty) z okostnej szybko się rozmnażają. Następnie wnikają w szczelinę złamaniową i powodują zrastanie się jej brzegów.

Odnawianie i regeneracja kości

Tkanka kostna musi być „odnawiana”, gdyż się nieustannie starzeje. Dzięki fizjologicznemu mechanizmowi stałej wymiany wapnia z kości – tj. „wymywaniu” części soli wapnia i ich ponownemu wbudowywaniu w tkankę kostną (aktywność komórek kościogubnych i kościotwórczych) - u dorosłej osoby średnio, co 10 -12 lat następuje całkowita wymiana kręgosłupa. U dzieci ma to miejsce średnio co 2 lata. Nieustannej, chociaż zróżnicowanej, co do tempa wymianie podlega cała tkanka kostna człowieka.


OPRAC. mgr Edward Ozga Michalski

 

Piśmiennictwo:


1. Ziemlański Światosław: Podstawy prawidłowego żywienia człowieka. Zalecenia żywieniowe dla ludności w Polsce; 1998; Instytut Danone – Fundacja Promocji Zdrowego Żywienia.
2. Witaminy, składniki mineralne, numery E, U.Unger-Gobel ,wyd. MUZA SA, 1997 s 131
3. Osteoforum –Zapotrzebowanie organizmu na wapń wyd. internetowe Polfa Łódź 2004
4. Wapń pierwiastek zdrowia – Danuta Kalińska Moje zdrowie,1999
5. Dieta w osteoporozie, „Żyjmy dłużej” 10 (październik) 1999
7. Marcinowska-Suchowierska E.: Czynniki ryzyka osteoporozy. Magazyn Medyczny, 2002: 1: 30-39.
8. Propozycja diety mlecznej doc. dr hab. farm Aleksandra Ożarowskiego, Moje Zdrowie, 1996
9. Encyklopedia WIEM - http://portalwiedzy.onet.pl/92959,,,,wapn,haslo.html
10. ¬ródło: http://www.nadzieja.pl/lekarz/rola_wapnia.html
11. Lorenc R.S., Karczmarewicz E.: Znaczenie prawidłowego zaopatrzenia w wapń dla ogólnego zdrowia organizmu; 1992. Medycyna 2000, 29/30:14-19.
12.WITAMINA D - TAK CZY NIE? dr Joloanta Ganowicz - dr n. med. pediatry, neonatolog (Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.) Magazyn “Bardziej Kochani” Nr 20/4/2000
13. Gospodarka wapniowo-fosforanowa w stanach fizjologii i patologii układu pokarmowego; Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2001, 3, 2, 111-117 ISSN 1507-5532, Autor: Prof. dr hab. Józef Ryżko Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD.
14. Rola wapnia oraz witaminy D i jej aktywnych metabolitów w zapobieganiu złamaniom osteoporotycznym dr. Med. Waldemar Misiorowski, Przewodnik Lekarza  10/2004
15. Alergia pokarmowa - co to za choroba? ¬ródło:http://www.pfm.pl/u235/navi/198609; dr n. medJanusz Ciok; Instytut Żywności i Żywienia, 2000 r.
16. Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i młodzieży - Aktualne (2006) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii -opracowanie na podstawie: Lactose intolerance in infants, children, and adolescents Melvin B. Heyman w imieniu Komitetu ds. Żywienia American Academy of Pediatrics Pediatrics, 2006; 118: 1279-1286 Medycyna Praktyczna Pediatria 2007/01

 

 
 

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.