Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Wapń w diecie a mineralizacja kości



Przyswajanie wapnia przez kości

Stopień „uwapnienia” kości – ich mineralizacja – ma decydujący wpływ na ich masę (gęstość) i zarazem na twardość i sztywność. Mineralizacja zależy w pierwszym rzędzie od zasobności w diecie łatwo przyswajalnego wapnia. Po drugie od zasobności w diecie (i później w płynach ustrojowych) soli fosforu oraz witamin D i C. Ponadto od optymalnego stężenia w diecie i w płynach ustrojowych otaczających tkankę kostną jonów następujących mikroelementów: magnezu, fluoru, cynku. Wszystkie te biopierwiastki współdziałają w tworzeniu nowej tkanki kostnej.

Składniki diety warunkujące przyswajanie wapnia przez kość:

- fosfor – odpowiednia ilość!
- witamina D
- witamina C
- odpowiednia ilość białka
- magnez i inne biopierwiastki śladowe

Rola fosforu

Niezbędnym składnikiem kośćca są sole fosforowo-wapniowe. Jak wiemy - konstrukcja nośna kości złożona jest w ok. 65 % z kompleksowego związku węglanu wapnia i fosforanu wapnia (hydroksyapatytów) . W warunkach prawidłowych zachodzi stała wymiana wapnia i fosforu między kością a pulą soli tych pierwiastków dostarczaną: a/ w diecie – b/ przyswojoną w jelitach - i c/ zawartą we krwi. Zjawisko to jest najbardziej intensywne u organizmów młodych w okresie ich szybkiego wzrostu. Trzeba jednak wiedzieć, że proces wbudowywania wapnia w tkankę kostną przebiega prawidłowo jeżeli w ustroju stosunek wapnia do fosforu wynosi 1:1. (12)

Uwaga – fosfor wypiera wapń z kości

Jeżeli w diecie fosforu jest za dużo, to pierwiastek po dostaniu się z jelit do krwiobiegu spowoduje nadczynność gruczołów tarczycy i zwiększone wydzielanie hormonu kalcytoniny. Kalcytonina pobudzi wydalanie wapnia z kości - czym spowoduje ich osłabianie. Obfitość soli fosforu w diecie blokuje również wchłanianie wapnia w jelitach wskutek tworzenia się nierozpuszczalnych soli wapniowych. To podwójne zagrożenie dla naszej puli wapnia w kościach za strony fosforu z diety jest niestety bardzo częste. Sole tego pierwiastka są obecnie nagminnie stosowane do wyrobu wielu popularnych produktów spożywczych. Wystarczy powiedzieć, że zwiększają trwałość oraz nadają soczystość, kruchość i piękną barwę szynce wołowej, wędzonkom drobiowym, wieprzowym, konserwom mięsnym, itp. Ponadto można je spotkać w napojach chłodzących, ciastach i w proszku do pieczenia, a nawet w serach topionych i pastach do zębów. Przyjrzyjmy się więc obowiązkowo podawanemu składowi tych kupowanych produktów i unikajmy w nich związków kwasu fosforowego. Wystrzegajmy się zwłaszcza dopuszczonych do „ulepszania” wytworów spożywczych: dwufosforanu dwu- i czterosodowego, dwufosforanu dwupotasowego i czteropotasowego, trójfosforanu pięciosodowego i pięciopotasowego, ortofosforanu sodu oraz polifosforanu sodu i potasu. ( 1,2,9)

Witamina D pobudza komórki kościotwórcze

Witamina D (cholekalcyferol) nie tylko ułatwia wchłanianie wapnia, ale dodatkowo pobudza tworzenie tkanki kostnej. Dostarczana jest organizmowi w niewielkich ilościach wraz z pożywieniem, oraz częściowo pochodzi z samoistnej (endogennej) syntezy w skórze. Odgrywa ważną rolę nie tylko w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu, ale działając poprzez swoiste receptory zlokalizowane na wielu komórkach uczestniczy w regulacji metabolizmu tkanki kostnej, funkcji mięśni i układu odpornościowego. Należy wiedzieć, że podawanie samej witaminy D, bez suplementacji wapnia, nie przynosi efektu przyrostu tkanki kostnej. (12)

Witamina C wspomaga budowę kolagenu – ważnego składnika kości.

Tak, to nie pomyłka. Wiemy już, że kolagen - podstawowe białko tkanki łącznej – posiada silne włókna, które owijają się wokół kryształów soli wapnia - tworząc najsilniejszą ze znanych w przyrodzie konstrukcję nośną kości. Jeśli jednak organizm otrzymuje za mało witaminy C - kwasu askorbinowego – powstają włókna kolagenu wadliwe i słabe. Zbudowane z nich struktury konstrukcyjne kości, (W TYM ZĘBY!) są kruche i łamliwe! Toteż w codziennym procesie odnowy kości obecność witaminy C jest tak ważna. Co istotne – im większy niedobór witaminy C – tym mniejsze przyswajanie wapnia! Czyżby organizm sam się bronił przed „złym produktem finalnym” ograniczając przyrost tkanki kostnej? Niestety deficyt witaminy C upośledza także wytrzymałość i jakość funkcjonalną innych ważnych elementów kośćca – chrząstkę stawową, szkliwo zębów, itp.

Białko warunkuje przyswajanie wapnia

Białka to wielkie złożone biomolekuły (polimery) zbudowane z kilkudziesięciu do kilkuset aminokwasów. Aminokwasy są słabymi kwasami organicznymi, które bardzo korzystnie dla organizmu wiążą cząsteczki wapnia – ułatwiając tym ich transport w organizmie. Więź chemiczna pomiędzy wapniem a resztą kwasową ma bowiem stosunkowo niewielki potencjał, ale zarazem taki, który nie daje się zbyt łatwo przypadkowo „rozerwać”. Sprawia to, że co sprawia, że ten niewielki potencjał elektryczny nie stanowi przeszkody do przeniknięcia przez „odpychająco” naładowane ścianki jelit, a jednocześnie jest dość silny, aby stabilnie transportować wapń we krwi oraz magazynować go w organizmie. Dzięki tym własnościom łatwe jest też usuwanie szkodliwego nadmiaru. Dlatego długotrwała dieta ubogobiałkowa – pomimo dużej zawartości wapnia w pożywieniu – może doprowadzić do niedoborów tego minerału we krwi i w kościach. Ponadto niektóre aminokwasy dostarczane w diecie (tj. egzogenne) – np. lizyna, arginina – tworzą ważne enzymy regulujące i ułatwiające proces wchłaniania i transportu Ca przez jelita.

Ale uwaga - dieta wysokobiałkowa wydala wapń!

Do „wymywania” wapnia z kości może doprowadzić długotrwała dieta wysokobiałkowa. Zagraża ona szczególnie młodym ludziom pragnącym szybkiej rozbudowy mięśni. Taką dietę dla sportowców i kulturystów oferują liczne firmy w postaci specjalnych zestawów aminokwasów, peptydów, odżywek wysokobiałkowych, itp. Przewlekły nadmiar białka spowoduje reakcję metaboliczną polegającą na zwiększonym wydalaniu wapnia z jelit i płynów ustrojowych – z moczem i kałem. W konsekwencji może to doprowadzić do intensywnego wydalania wapnia z tkanki kostnej. Z tych samych względów nie jest korzystna dla zachowania ustrojowych zasobów wapnia długotrwała dieta białkowa ograniczona wyłącznie do nabiału (mleko, sery, mięso, jaja, itp.).

Ważny dla przyswajania wapnia jest magnez

Magnez jest wręcz niezbędny do prawidłowego przyswajania wapnia w kości. Aktywizuje syntezę kolagenu, proces kostnienia - pobudza wiele enzymów, które uczestniczą w budowie kości. Ponadto stymuluje komórki kościotwórcze do wbudowywania wapnia w strukturę kośćca. Jest też ważnym elementem struktury kości i zębów. Wszakże połowa z ok. 30 g ustrojowej puli magnezu to ważny składnik „rusztowania” tkanki kostnej – czyli kryształów soli wapniowo-fosforowych. Magnez wchodzi również w skład szkliwa zębów, podnosząc odporność na próchnicę. Słowem, nie tylko niedobór wapnia – ale magnezu osłabia kości i zęby. Ale uwaga! Wapnia organizm powinien otrzymywać ok. dwukrotnie więcej, niż magnezu. Bowiem wysoki nadmiar magnezu wobec wapnia spowoduje wydalanie Ca z moczem.

Ogólne warunki dobrej mineralizacji kości u dziecka:

- prawidłowa dieta – zasobna w wapń, fosfor, witaminę D, witaminę C, magnez i inne biopierwiastki śladowe
- prawidłowe działanie mechanizmów fizjologicznych - enzymatycznego, hormonalnego, narządów wydalania (nerek), itp.
- nie występowanie chorób ustrojowych, genetycznych, itp. wpływających na gospodarkę wapniem

OPRAC. mgr Edward Ozga Michalski

Więcej wiedzy w artykułach:
DZIECI POTRZEBUJ¡ WAPNIA
BUDOWA KOŚCI
TEMPO WZROSTU KOŚCI
DIETA WYSOKOWAPNIOWA
WCHŁANIANIE WAPNIA A WITAMINA D
WCHŁANIANIE WAPNIA UZALEŻNIA WITAMINA D
BARIERY WCHŁANIANIA WAPNIA
 

Piśmiennictwo
1. Ziemlański Światosław: Podstawy prawidłowego żywienia człowieka. Zalecenia żywieniowe dla ludności w Polsce; 1998; Instytut Danone – Fundacja Promocji Zdrowego Żywienia.
2. Witaminy, składniki mineralne, numery E, U.Unger-Gobel ,wyd. MUZA SA, 1997 s 131
3. Osteoforum –Zapotrzebowanie organizmu na wapń wyd. internetowe Polfa Łódź 2004
4. Wapń pierwiastek zdrowia – Danuta Kalińska Moje zdrowie,1999
5. Dieta w osteoporozie, „Żyjmy dłużej” 10 (październik) 1999
7. Marcinowska-Suchowierska E.: Czynniki ryzyka osteoporozy. Magazyn Medyczny, 2002: 1: 30-39.
8. Propozycja diety mlecznej doc. dr hab. farm Aleksandra Ożarowskiego, Moje Zdrowie, 1996
9. Encyklopedia WIEM - http://portalwiedzy.onet.pl/92959,,,,wapn,haslo.html
10. ¬ródło: http://www.nadzieja.pl/lekarz/rola_wapnia.html
11. Lorenc R.S., Karczmarewicz E.: Znaczenie prawidłowego zaopatrzenia w wapń dla ogólnego zdrowia organizmu; 1992. Medycyna 2000, 29/30:14-19.
12.WITAMINA D - TAK CZY NIE? dr Joloanta Ganowicz - dr n. med. pediatry, neonatolog (Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.) Magazyn “Bardziej Kochani” Nr 20/4/2000
13. Gospodarka wapniowo-fosforanowa w stanach fizjologii i patologii układu pokarmowego; Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2001, 3, 2, 111-117 ISSN 1507-5532, Autor: Prof. dr hab. Józef Ryżko Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD.
14. Rola wapnia oraz witaminy D i jej aktywnych metabolitów w zapobieganiu złamaniom osteoporotycznym dr. Med. Waldemar Misiorowski, Przewodnik Lekarza 10/2004
15. Alergia pokarmowa - co to za choroba? ¬ródło:http://www.pfm.pl/u235/navi/198609; dr n. medJanusz Ciok; Instytut Żywności i Żywienia, 2000 r.
16. Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i młodzieży - Aktualne (2006) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii -opracowanie na podstawie: Lactose intolerance in infants, children, and adolescents Melvin B. Heyman w imieniu Komitetu ds. Żywienia American Academy of Pediatrics Pediatrics, 2006; 118: 1279-1286 Medycyna Praktyczna Pediatria 2007/01











Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.