Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Wapń - biopierwiastek wzrostu dzieci

Wapń – pierwiastek oznaczony wzorem chemicznym Ca – jest przyswajany drogą pokarmową, poprzez jelita – do krwiobiegu. Organizm dziecka wykorzystuje go stamtąd w 99% do budowy kości, kręgosłupa i zębów. Ponadto niezbędnymi składnikami kośćca są: fosfor i włókniste białko – kolagen, których nie brakuje zwykle w diecie oraz witamina D i C, magnez i minerały śladowe.

Niemowlęta najbardziej potrzebują wapnia.

Szybki przyrost masy ciała i kości jest charakterystyczny dla niemowląt. W czasie niemowlęctwa (ok. 1 roku), w normalnych warunkach zdrowia i przy właściwym poziomie zaopatrzenia dziecka w witaminę D – pokarm matki całkowicie pokrywa zapotrzebowanie na wapń. Karmiąca powinna jednak bardzo uważać, by w jej diecie nie zabrakło mleka i jego przetworów, a więc produktów szczególnie zasobnych w ten pierwiastek. Przykładowo w ciągu doby organizm kobiety w ciąży (lub karmiącej piersią) powinien otrzymać ok. 1600 mg wapnia (Ca), co odpowiada ok. 1,5 l mleka, lub prawie 1 kg twarogu (według danych Instytutu Żywności i Żywienia). Jeśli wapnia jest za mało w diecie – lub z jakichś względów nie może konsumować wyrobów mlecznych (np. alergia na mleko lub niechęć do tego pokarmu) - powinna stosować odpowiedni preparat wapniowy z apteki. (1,2)

W wieku 2–8 lat wzrost dziecka jest nieco wolniejszy

Nadal niezbędna jest duża dawka wapnia, jaką dziecko powinno pozyskać już z pokarmu. W ciągu doby powinno być to do 800 – 1 000 mg Ca, co odpowiada ok. 0, 75 – 1, 0 litra mleka lub ok. pół kg twarogu! Ta duża ilość wapnia jest potrzebna, ze względu na zasadę tzw. dodatniego bilansu wapnia, która mówi że we krwi u dziecka powinno być nieco więcej wapnia, niż jest zużywane i wydalane z moczem. Zwłaszcza, że w tym wieku ma miejsce zwiększone wydalanie wapnia z moczem. Jeśli dziecko jest uczulone na pokarmy mleczne należy stosować preparat wapniowy kupiony w aptece. (1,4)

Wzrost zapotrzebowania na wapń w wieku 9–17 lat

W tym wieku rośnie zapotrzebowanie na ten pierwiastek budulcowy spowodowane dojrzewaniem. Układ hormonalny produkuje więcej hormonów wzrostu, uaktywniają się gruczoły płciowe i wytwarzają hormony płciowe (estrogeny u dziewcząt), co wpływa w sumie na zwiększoną przyswajalność wapnia i przyśpiesza wzrost kości. Oznacza to zwiększone zapotrzebowanie na wapń - do ok. 1200 – 1 500 mg (1,4)

W jakim tempie wzmacnia się kościec u dzieci?

Kości rosną szybko do 18 roku życia i w tym czasie osiągają zwykle 90% swej docelowej masy. Wysoki odsetek wapnia zmineralizowany w ich strukturze nośnej zapewnia już wtedy kościom stosunkowo wysoką gęstość i masę, a tym samym sztywność przeciwdziałającą złamaniom. Po 18 roku życia kości rosną wolniej, Uzupełnianie brakujących jeszcze ok. 10% wapnia trwa następnych 10–15 lat. W wieku ok. 35 lat ludzkie kości osiągają szczyt swej „gęstości” wapniowej (mineralizacji) i zarazem konstrukcyjnej wytrzymałości. Wartość osiągniętej wówczas tzw. szczytowej masy kostnej zależy jednak od predyspozycji genetycznych, jak również od zasobności diety w wapń i inne potrzebne składniki budulcowe oraz zdrowego, aktywnego trybu życia. Około 35 roku życia gęstość i masa kości zaczyna się zmniejszać. (1,2)

Zahamowanie wzrostu, gdy brakuje w diecie wapnia …

Kości staja się słabe, gdy ich gęstość (mineralizacja) i masa nie osiągną optimum. U Polaków najczęstszą przyczyną kruchych kości jest niedostatek wapnia w diecie. Trzeba bowiem wiedzieć, że jadłospis statystycznego Kowalskiego dostarcza jedynie ok. 400 miligramów tego pierwiastka. Zwłaszcza małe dzieci pozbawione odpowiedniej dawki wapnia źle rosną, cierpią na krzywicę. Zjawisko się pogłębia, kiedy w diecie brakuje witamin D i C, białka, magnezu i innych substancji, które wspomagają przyswajanie wapnia w jelitach i wbudowywanie tego minerału w tkankę kostną.

Niedobór wapnia i witaminy D zagraża wadami postawy

Przewlekły niedobór wapnia i witaminy D w diecie może stać się przyczyną wadliwej postawy ciała. Zniekształceniu z tego powodu może ulec kształt kręgosłupa a także funkcje kości i mięśni. Trzeba wiedzieć, że rozwój wad postawy u dzieci może trwać bardzo krótko - niekiedy powstają one w ciągu kilku tygodni! Dlatego tak ważne jest, aby jak najszybciej wychwycić wszelkie nieprawidłowości w postawie i budowie ciała rosnącego dziecka. We wczesnym okresie powstawania deformacji – wady postawy poddają się bowiem leczeniu. (11)

Zagrożenie osteoporozą

Przewlekły niedobór wapnia i witaminy D w okresie rozwojowym może doprowadzić do poważnych zaburzeń mineralizacji kości i spowolnienia ich wzrostu, a w konsekwencji organizm nie osiągnie optymalnej masy kostnej (tzw. szczytowej) oraz odpowiedniego wzrostu. Niedobór wapnia w diecie u rosnącego organizmu może również spowodować nieprawidłowości w uzębieniu. U tych osób w wieku podeszłym może szybko rozwinąć się osteoporoza.

Inne zadania wapnia w organizmie

Obok roli budulcowej dla kośćca – wapń odgrywa zasadniczą rolę w wielu procesach fizjologicznych i biochemicznych. We właściwej ilości we krwi jest niezbędny do m.in.:
- normalizacji pobudliwości układu nerwowego
- regulacji siły skurczu mięśni
- aktywacji wielu enzymów i hormonów
- normalizacji układu krzepliwości krwi.


OPRAC. mgr Edward Ozga Michalski

Więcej wiedzy w pozostałych artykułach działu pt.:
BUDOWA KOŚCI
TEMPO WZROSTU KOŚCI
DIETA WYSOKOWAPNIOWA
WCHŁANIANIE WAPNIA ZALEŻY OD WITAMINY D
DIETA A MINERALIZACJA KOŚCI
BARIERY WCHŁANIANIA WAPNIA

Piśmiennictwo:


1. Ziemlański Światosław: Podstawy prawidłowego żywienia człowieka. Zalecenia żywieniowe dla ludności w Polsce; 1998; Instytut Danone – Fundacja Promocji Zdrowego Żywienia.
2. Witaminy, składniki mineralne, numery E, U.Unger-Gobel ,wyd. MUZA SA, 1997 s 131
3. Osteoforum –Zapotrzebowanie organizmu na wapń wyd. internetowe Polfa Łódź 2004
4. Wapń pierwiastek zdrowia – Danuta Kalińska Moje zdrowie,1999
5. Dieta w osteoporozie, „Żyjmy dłużej” 10 (październik) 1999
7. Marcinowska-Suchowierska E.: Czynniki ryzyka osteoporozy. Magazyn Medyczny, 2002: 1: 30-39.
8. Propozycja diety mlecznej doc. dr hab. farm Aleksandra Ożarowskiego, Moje Zdrowie, 1996
9. Encyklopedia WIEM - http://portalwiedzy.onet.pl/92959,,,,wapn,haslo.html
10. ¬ródło: http://www.nadzieja.pl/lekarz/rola_wapnia.html
11. Lorenc R.S., Karczmarewicz E.: Znaczenie prawidłowego zaopatrzenia w wapń dla ogólnego zdrowia organizmu; 1992. Medycyna 2000, 29/30:14-19.
12.WITAMINA D - TAK CZY NIE? dr Joloanta Ganowicz - dr n. med. pediatry, neonatolog (Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie.) Magazyn “Bardziej Kochani” Nr 20/4/2000
13. Gospodarka wapniowo-fosforanowa w stanach fizjologii i patologii układu pokarmowego; Pediatria Współczesna. Gastroenterologia, Hepatologia i Żywienie Dziecka 2001, 3, 2, 111-117 ISSN 1507-5532, Autor: Prof. dr hab. Józef Ryżko Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia IPCZD.
14. Rola wapnia oraz witaminy D i jej aktywnych metabolitów w zapobieganiu złamaniom osteoporotycznym dr. Med. Waldemar Misiorowski, Przewodnik Lekarza  10/2004
15. Alergia pokarmowa - co to za choroba? ¬ródło:http://www.pfm.pl/u235/navi/198609; dr n. medJanusz Ciok; Instytut Żywności i Żywienia, 2000 r.
16. Nietolerancja laktozy u niemowląt, dzieci i młodzieży - Aktualne (2006) stanowisko Amerykańskiej Akademii Pediatrii -opracowanie na podstawie: Lactose intolerance in infants, children, and adolescents Melvin B. Heyman w imieniu Komitetu ds. Żywienia American Academy of Pediatrics Pediatrics, 2006; 118: 1279-1286 Medycyna Praktyczna Pediatria 2007/01

 

 

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.