Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Ołów – ciągle niebezpieczny dla zdrowia

    ¬ródła zatruć ołowiem    Ołów wchłaniany jest przez skórę, drogi oddechowe i drogą pokarmową.  Dominuje zagrożenie ołowiem wchłanianym z powietrza, pochodzącym z pyłów emitowanych przez huty i zakłady metalurgii, koksownie, elektrownie węglowe, itp. Szacuje się że z pyłów, czyli z „kurzu ołowianego”  - wchłania się aż 40% toksycznego metalu. Dlatego najbardziej narażone na zatrucie ołowiem są osoby zatrudnione przy wytopie metali kolorowych, hutnicy; pracownicy zakładów samochodowych produkujących akumulatory, malarze, tynkarze, lutownicy, oraz osoby pracujące przy produkcji baterii kadmowo-ołowiowowych, itp. Zatrucia ołowiem z przewodu pokarmowego są nieco rzadsze -  jednak metal jest nadal obecny w glebach pól przylegająch do dróg oraz jest łatwo bioakumulowany w roślinach i wodzie. Rośliny, zwierzęta hodowlane, ryby chłoną ołów z intensywnością proporcjonalną do jego stężenia w środowisku. Ponadto stałym zagrożeniem są zatrucia wyrobami zawierającymi zmywalny ołów lub jego związki z produktów takich jak: farby i emalie pokrywających garnki i naczynia stołowe (kubki, porcelana) oraz zabawki i wyroby z plastików do produkcji, których użyto związków ołowiu lub pokrytych ołowiana farbą. Do zatrucia ołowiem może niekiedy dojść wskutek picia wody z ołowianych rur, itp.  Suma w w zagrożeń ołowiem spowodowała, że średnio dobowy poziom absorpcji tego metalu jest do dzisiaj bardzo wysoki, gdyż w dużych aglomeracjach i zagłębiach przemysłowych często przekracza 400 mikrogram na dobę.  

Dopuszczalny poziom ołowiu w organizmie:  Dawka powyżej 10 mikrograma w 1 decylitrze (dl) krwi jest śmiertelna dla małych dzieci, zaś u dorosłych śmiertelne może być stężenie ponad 120 mikrograma  dl. Stąd dzienny tzw. bezpieczny pobór ołowiu do organizmu wynosi dla dorosłego człowieka ok. 440-450 mikrogramów, zaś dla dzieci do 52 mikrogramów. (uznany za dopuszczalny przez WHO)  

    Epidemiologia, czyli poziom zagrożenia zatruciem ołowiem   [4,5,7]   To ile pozostanie w organizmie uzależnione jest od poziomu skażenia środowiska, cech osobniczych takich jak wiek (więcej wchłoną szybko rosnące dzieci, kobiety w ciąży, mniej osoby starsze o już ukształtowanym kośćcu) oraz od składu codziennej diety.  Największe zatrucie ołowiem wśród roślin, zwierząt i ludzi występuje w rejonach wydobycia oraz przetwarzania rud ołowiu i miedzi. Szacuje się że to już grupa ludzi licząca w Polsce dziesiątki tysięcy osób. Niedawna eliminacja benzyny bezołowiowej i katalizatorów zmniejsza skalę zagrożenia toksycznym ołowiem, ale …dotyczy to głównie dzieci i osób młodych, które nie mają już kontaktu z wdychaniem spalin ołowiowej benzyny. Niestety, jak już wspomnieliśmy ołów trwale się wbudowuje w kości – skąd jest trudno usuwalny i do końca ich życia wpływa destrukcyjnie na zdrowie. Zwłaszcza, że efektywność chelatacji wymywającej metal z organizmu jest nie do końca sprawdzona klinicznie. Ponadto jest to metoda kosztowna, gdyż nierefundowana przez PFZ.   Wnikanie do organizmu i kumulacja [1,2,5,6]   Ołów wprowadzony do organizmu drogą pokarmowa lub wziewną przechodzi prawie w całości do krwi i tam łączy się z białkami osocza. Ponadto ma możliwość przechodzenia przez łożysko kobiety ciężarnej, przez co stanowi ogromne zagrożenie dla zdrowia i płodu.
Ołów obecny we krwi blokuje działanie fizjologiczne wapnia, żelaza, cynku, miedzi, selenu, których biologiczna, w tym enzymatyczna aktywność jest niezbędna dla organizmu. Jony ołowiu łączą się np. z enzymami w których w w metale odgrywają centralną rolę i zaburzają tym pracę centralnego i ośrodkowego systemu nerwowego, układu krwiotwórczego oraz nerek i wątroby. Zatrucie ołowiem hamuje np. wytwórstwo enzymu, który powstaje dzięki udziałowi żelaza i miedzi i przyczynia się do produkcji hemoglobiny i czerwonych krwinek przenoszących tlen. Część metalu, która nie zwiąże się z białkami krwi zostaje wydalana. Zwykle ok. 15- 16% wydalane jest z moczem i kałem. Ponadto ołów wnikając do komórek jest mutagenny i może powodować raka.   Objawy i skutki chorobowe zatrucia ołowiem  [5,8,9]   Ołów i jego nieorganiczne związki (sole) ma szczególne powinowactwo do tkanki nerwowej, co oznacza, że z krwi łatwo przenika i obficie osadza się w komórkach nerwowych. Objawem są: osłabienie, bezsenność, brak łaknienia, zaburzenia widzenia. U osób przewlekle zatrutych następstwem może być obrzęk mózgu oraz postępujące zmiany zwyrodnieniowe i uszkodzenia komórek nerwowych. Zatrucie ołowiem i jego związkami wywołują również uszkodzenie wątroby i nerek prowadząc do zmian zwyrodnieniowych tych narządów i ich niewydolności. Ponadto przewlekła obecność ołowiu we krwi przyczynia się do niszczenia czerwonych krwinek przenoszących tlen. Ołów obecny we krwi wyrządza też inne szkody - blokuje wbudowywanie wapnia w struktury kości, co prowadzi do ich osłabienia. Zamiast wapnia odkłada się w kościach trujący ołów. Metal dokłada się również innych tkankach, zwłaszcza w nerwowej.   Szczególnie zagrożone są dzieci [4,5]   U dzieci zamieszkująchych w skażonej ołowiem aglomeracji przemysłowej zatrucie metalem może powodować charakterystyczne objawy psychosomatyczne - jak agresywność, osłabienie, ociężałość, a w dłuższej perpektywie czasu zagraża upośledzeniem umysłowym i w konsekwencji niedorozwojem. W przypadku wieloletniego kumulującego się zatrucia ołowiem u kobiety w ciąży możliwe jest nawet  2000-krotne przekroczenie dopuszczalnej normy ołowiu we krwi, co spowoduje że metal pokona ochronną barierę łożyska matki i zatruje płód. Oznacza to odkładanie się i zatrucie kośca oraz układu nerwowego noworodka i nieodwracalne zmiany w układzie nerwowym zagrażając jego zdrowiu i życiu. Stężenie 10 mikrogram  dl we krwi noworodka lub matki może prowadzić do nieprawidłowego wzrostu, przedwczesnego porodu oraz opóźnień w rozwoju dziecka. Dawka powyżej 10 mikrogram dl jest śmiertelna dla dzieci.   Silne zatrucie ołowiem wywołuje tzw. stres oksydacyjny [8,10]
Innymi słowy – generuje wysoki poziom wolnych rodników we krwi. Stres oksydacyjny jest zwykle długotrwały, gdyż zatrucie ołowiem jest praktycznie dożywotnie. Toteż wolne rodniki tlenowe generowane latami do krwi i tkanek wyrządzają organizmowi narastające szkody zdrowotne. Uszkadzają duże i małe naczynia krwionośne powodując np. miażdżycę i jej powikłania sercowo-krążeniowe; niszczą materiał genetyczny komórek inicjując tym choroby nowotworowe żołądka, jajników, nerek, białaczki, itp. Jeśli zatruciu ołowiem towarzyszy zatrucie kadmem – stres oksydacyjny się pogłębia. (Patrz rozdział nt, zatrucia kadmem - poniżej)     Dieta hamująca wchłanianie ołowiu   [5,8,10,11]   Najprostszym sposobem unikania wchłaniania ołowiu jest stosowanie produktów spożywczych z obszarów nieskażonych ekologicznie. Ponadto zaleca się dietę wysokowapniową – tj.  obfitą w lekkostrawne mleczne. Takimi wysokowapniowymi produktami są mleko, jogurt, kefir, maślanka, twarożki maślankowe, żółty ser, itp. Wapń ma bowiem pewien antagonistyczny wpływ na wchłanianie ołówiu, zwłaszcza jeśli występuje z fosforem.  Odwrotnie brak wapnia i fosforu w diecie spowoduje większą akumulację tego metalu, zwłaszcza w kościach.  Podobnymi antagonistami ołowiu blokującymi wchłanianie ołowiu jest – miedź i cynk. Stwierdzono m.in, że podniesienie poziomu miedzi w diecie znacząco obniża wchłanianie ołowiu. Stwierdzono też silny antagonizm w układzie ołów (Pb) – cynk (Zn) - sprzężony dodatnio z osłonową rolą ustrojową miedzi. Również biopierwiastek selen wchodzi w związek (selenek ołowiu) który neutralizuje  toksyczny metal, który dzięki temu ulega akumulacji w wątrobie i nerkach. Ołów utrudnia wchłanianie jodu niezbędnego do prawidłowej czynności tarczycy, co może powodować niedoczynność tarczycy. Silnymi antyoksydantami netrualizujacymi aktywność wolno-rodnikową ołowiu są witaminy antyoksydanty na czele w witaminą C. Ponadto jest to witamina E, betakaroten (Wit, A) oraz wiele innych roślinnych antyoksydantów.   Analiza poziomu zatrucia metalem ciężkim organizmu . Poziom metali ciężkich we krwi jest bardzo zmienny. Laboratoryjne ustalenie podwyższonego poziomu metalu na podstawie analizy krwi dotyczy danego dnia i nie powinno być traktowane, jako wystarczający dowód zatrucia organizmu. Powinno być natomiast alarmowym sygnałem ostrzegającym i skłonić do następnego badania. Badaniem znacznie bardziej wiarygodnym i znacznie lepszym wskaźnikiem poziomu zatrucia metalem ciężkim ustalenie jego zawartości we włosach. Przy długotrwałym narażeniu na metal jest on bowiem akumulowany we włosach (i w pazokciach) i to w proporcji uśredniającej zmienne stężenie we krwi. Odpowiednia analiza pierwiastkowa kosmyka włosów ujawnia średni poziom kilku miesięcznego zatrucia, co jest już wystarczająco wiarygodnym świadectwem patologii. Nie przekroczenie w takiej próbce dopuszczalnej normy obecności metalu w ustroju – nie unieważnia jednak całkowicie alarmującego wyniku analizy krwi. Powinno skłonić badającego się do zastanowienia się, jakie źródło toksyn spowodowało którtkookresowe zatrucie metalem. Po drugie – po okresie kilku miesięcy - należy ponownie przebadać próbkę świeżego odrostu włosów na zawartość toksycznego metalu.   Leczenie zatrucia ołowiem [ 4, 8,10,11]   W przypadku zatrucia ołowiem z dobrym skutkiem stosujemy substancje chelatujące, które wiążą się ze szkodliwym metalem i zwiększają jego wydalanie. Podstawowa jest terapia wersenianem sodu. Wymaga ona ścisęgo nadzoru lekarza i specjalistycznego gabinetu. Ponadto można spróbować stosować samemu  ochronne biopierwiastki blokujące wchłanianie i pomagające wypłukukac ołów z organizmu. Łatwo je znaleźć w bogatej liście preparatów aptecznych.  Warto zauważyć wspomagającą odtruwanie z ołowiu rolę naturalnej substancji jaka jest lecytyna (np. ekstrahowana z soi). Lecytyna neutralizuje w jakimśtę metaliczną toksynę i chroni lipidowa osłonkę otaczająca włókna nerwowe przed uszkodzeniami. Również naturalne antyoksydanty takie jak posiadają silne właściwości oczyszczających z ołowiu. Przkładowo – substancje czynne z Brunatnicy zawiera alginat sodu, który wiąże sie z ołowiem umożliwiając w ten sposób wydalanie go z kałem. Podobne właściwości odtruwające z metali ciężkich mają jeszcze pozostałe algi m.in.: Palmaria palmate, Porphyra yezoensis, Focus vesiculosus, Laminaria digitata i inne.   Uwaga końcowa: Zwróćmy uwagę na potencjalne źródła zatruć metalami ciężkimi . [2,5]
Największe ilości toksycznych metali ciężkich przedostają się do ludzkich płuc oraz do żywności z emisji przemysłowych pyłów kominowych i tych z hałd elektrociepłowni, koksowni, hut metali kolorowych, itp. Ponadto zanieczyszczają z gleby i wody gruntowe, a stąd żywność: ścieki przemysłowe i komunalne, wysypiska odpadów (samochodowych, itp.) wysypiska śmieci komunalnych, itp.. ¬ródłem skażeń żywności są niektóre środki ochrony roślin i zwierząt (pestycydy, leki zwierzęce – antybiotyki, itp.); czy nawozy sztuczne np. fosforowe w których występuje kadm. Są to też przedmioty codziennego użytku – np. farby zabawek i emalie naczyń stołowych i kuchennych. Świadczy o tym choćby niedawne wycofanie przez sieć McDonald s -12 mln szklanek reklamujących trzecią część "Shreka", gdyż ich farba zawierała toksyczny kadm. itp., Nadal planty miejskie oraz grunty orne w pobliżu szlaków komunikacyjnych są źródłem skażenia płuc i hodowanej żywności oparami z niestosowanej już dziś benzyny ołowiowej, czy też kadmem ze startych części samochodowych utwardzanych tym trującym metalem. Co paradoksalne – źródłem toksycznej rtęci stały się mięso ryb z wielu morskich akwenów, w tym z Bałtyku.   Piśmiennictwo: 1. Encyklopedia zdrowia, PWN, 1994 r. 2. Wikipedia 3. Pestycydy - Submitted by EPSI on Wed, 26 11 2008 - 17:28   Project "Likwidacja toksycznych pestycydów" źródło wwww: http: epsi.org.ua pl node 116 4. © 2002-2003 Centralny Instytut Ochrony Pracy PIB www.ciop.pl, www.wypadek.pl 5. Regionalne zagrożenia ekologiczne gleb. Dawid Najgiebauer; źródło www - http: www.dzyszla.aplus.pl download-30.html  6. Ołów (Pb) http: www.gronkowiec.pl toksyny_pierwiastki.html#Ołów (Pb) 7. Kadm – występowanie,źródła zanieczyszczeń, autor mgr inż. Patrycja Ostrowska; GOSPODARKA SUROWCAMI MINERALNYMI Tom 24 2008 Zeszyt 3 3 - wyd. Wydział Inżynierii Procesowej, Materiarowej i Fizyki Stosowanej, Katedra Ekstrakcji i Recyrkulacji Metali, Politechnika Częstochowska - publikacje www 8. Kadm – pierwiastek całkowicie zbędny dla organizmu; Autorzy Hanna Czeczot, Michał Skrzycki Katedra i Zakład Biochemii, I Wydział Lekarski, Warszawski Uniwersytet Medyczny; wyd. Postepy Hig Med Dosw - www.phmd.pl 9. Kadm (Cd) Biomol - Med 26 02 2007 9:40 am publikacje www: http: www.biomol.pl pol o_analizie_pierwiastkowej biopierwiastki kadm_cd 10 Kadm - Autorzy: Sylwia Kumorkiewicz, Justyna Pruś, Iwona Surma; źródło www: http: farmacja.cm-uj.krakow.pl ~oam dow10 kadm.pdf 11. Oczyszczanie organizmu z toksyn; autor; Autor - Maria Łazewska doktor nauk medycznych; Artykuł powstał przy współpracy firmy Heel Polska Spółka z o.o. 11. Podstawy patomorfologii; PZWL   Mgr Edward Ozga Michalski
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.