Baza chorób - Minerały w ustroju

pokaż wszystkie

Blokery pokarmowe hamujące wchłaniania żelaza

Blokery jelitowego wchłaniania żelaza

-  błonnik pokarmowy, - kwas fitynowy -  polifenole  z soji, resweratrol z czerwonego wina, itp. -  Substancje taninowe z kawy i herbaty -  wapń i alkalizujące produkty mleczne - odkwaszające układ trawienny .   

Błonnik pokarmowy

Błonnik rozpuszczalny i nierozpuszczalny pomaga eliminować z organizmu różne toksyny, na czele z metalami ciężkimi, dzięki zdolnościom jonowymiennym tzw. wolnych grup karboksylowych. Liderem są np. pektyny znajdujące się w jabłkach, porzeczkach i innych owocach. Sporo błonnika jest w modnych u osób odchudzających sie otrębach pszennych, czy roślinach strączkowych (fasolka szparagowa, itp) Jednak zbyt duża dawka błonnika może mniejszyć nie tylko skuteczność niektórych leków (pigułek atykoncepcyjnych i zmniejszających stężenie cholesterolu) - ale rozpuszczalne składniki błonnika mogą zablokować wchłanianie tak ważnych składników pokarmowych - jak omawiane żelazo. A ponadto uposledzić wchłanianie cynku i wapnia.  

Kwas fitynowy

Kwas fitynowy jest związkiem roślinnym silnie wiążącym żelazo tzw. chelatem i antyoksydantem pomagającym usuwać z organizmu nadmiar metali ciężkich zwłaszcza żelaza. Jest to naturalny organiczny związek chemiczny występujący w niektórych ziarnach i nasionach roślin strączkowych np. w kukurydzy, pszenicy, życie, soi, fasoli, itp. Ponadto znajdziemy go sporo w otrębach zbóż oraz w popularnych… płatkach owsianych (na poziomie 11,4 mgg). Kwas fitynowy z tych wszystkich produktów tworzy nieprzyswajalne jelitowo kompleksy z żelazem oraz z innymi cennymi bio-metalami (magnezem, cynkiem i wapniem). Dlatego nie poleca się nadmiaru ww produktów roślinnych osobom mających udokumentowany niedobór hemoglobiny lub tym, co stosują do niedawna głodówki odchudzjące, czy dietę ubogożelazową – np. wegeteriańską, czy jarską. Warto jednak wiedzieć, że kupując chleb z dobrze zakwaszonego ciasta można zmniejszyć zawartość kwasu fitynowego. Zakwaszenie ciasta pszennego nie tylko dość skutecznie redukuje nadmierną ilość kwasu fitynowego, ale i zwiększa biodostępność zawartego w tym pieczywie żelaza, magnezu i innych cennych bio-pierwiastków. Również podczas procesu fermentacji ciasta istotnie obniża się poziom kwasu fitynowego, a to z powodu działania enzymu fitazy wytwarzanej obficie przez drożdże, ale dotyczy to tylko wypieków z drożdżami.  

Polifenole sojowe i z bobiku wymiatają żelazo z jelit…  

Najliczniejszą grupą wśród naturalnych bardzo silnych przeciwutleniaczy są polifenole. Związki są tzw. wtórnymi metabolitami roślinnymi - niezbędnymi do prawidłowego wzrostu tkanek i reprodukcji roślin. Występują powszechnie pod różnymi nazwami w owocach (szczególnie obficie w czerwonych winogronach, porzeczkach, jagodach, itp.), w warzywach, zbożach, a także w roślinach strączkowych. Ich silne własności przeciwutleniające (antyoksydacyjne) są w dobrze udokumentowane. Nie wszyscy jednak wiedzą, że silne własności przeciwutleniające są ściśle skorelowane z wiązaniem metali (chelatacją), co w przypadku pokarmowego żelaza oznacza „wymiatanie” metalu z jelit. Dotyczy to szczególnie polifenoli zawartych w nasionach soi, fasoli i bobiku, czerwonych winogron, zielonej herbaty, itp.  W Polsce niedawno udokumentowano silne działanie przeciwutleniające polifenoli występujących w krajowych nasionach roślin strączkowych, a szczególnie w nasionach bobu. Niestety przy okazji udokumentowano ich zdolność silnego wiązania (chelatowania) żelaza. Polifenole te wykazują zdolność do wiązania jonów żelaza w ok. 91%!. Czołową frakcją tych polifenoli są taniny.    

Taniny z kawy i herbaty

Udokumentowany jest  związek pomiędzy aktywnością antyoksydacyjną tanin z herbaty, czy czerwonego wina a zdolnością tych związków do wiązania i neutralizacji przyswajania żelaza. Wspomniane już taniny – są specyficznymi polifenolami obficie występującymi w kawie i herbacie. Wchodzą  one w silną i trwałą reakcję chemiczną z organicznym żelazem i tym samym hamują jego wchłanianie z przewodu pokarmowego. O agresywności i sile związku tanin z żelazem niech zaświadczy fakt, że ten związek organiczny w czystej postaci jest podstawowym środkiem konserwatorskim stosowanym do hamowania procesów korozyjnych w obiektach żelaznych. Zastosowanie taniny pozwala związać chemicznie i mechanicznie nie tylko żelazo – ale i kruche tlenki żelaza tzw. rdzy. Zadanie grubej rdzawej naleciałości żelaza taniną powoduje, że skorodowana i krucha struktura tracąca już więź z rdzeniem metalicznym – nabierze ponownie cech trwałości. Nic więc dziwnego, że w układzie pokarmowym tanina w połączeniu z żelazem daje niestrawną zawiesinę. Warto więc pamiętać planując codzienną dietę, że znaczące ilości taniny „kradnącej” organizmowi żelazo pokarmowe można znaleźć w: fasoli czerwonej, soczewicy zielonej i czerwonej, bobie, bobiku, grochu, gryce i kaszy gryczanej, orzechach włoskich i laskowych oraz migdałach.   

Najważniejsze zasady diety zapobiegającej blokowaniu przyswajania żelaza

Szkodliwego wpływu obecności taniny i innych polifenoli w diecie na przyswajanie żelaza można jednak uniknąć stosując kilka zasad. Pierwsza z nich narzuca się sama! - Kiedy jesz mięso - ograniczaj picie kawy, herbaty, unikaj soi i roślin strączkowych. Unikniesz tanin hamujących wchłanianie żelaza z przewodu pokarmowego.  Po drugie popijaj żelazodajne posiłki – nie w czasie głównego dania – ale  znacznie po nim (godzinę, dwie), najlepiej pomiędzy posiłkami. Warto również dodawać do kawy i herbaty śmietankę, czy obfite w witaminę C owoce i soki (truskawki, czarne porzeczki, cytrusy, aronię, itp. ). Chociaż warto wiedzieć, że równie dobrym źródłem tej witaminy są: natka pietruszki, brokuły, papryka czerwona, itp. Obecność dużej zawartości witaminy C zwiększa wchłanianie żelaza nawet 2 - 3-krotnie!  Zawartość witaminy C w dziennej racji pokarmowej powinna wynosić co najmniej 150-300 mg.  Ta witamina jest wrażliwa na temperaturę, dlatego też lepiej spożywać świeże warzywa i owoce. [1]  

Uwaga końcowa: optymalne stężenie żelaza we krwi jest zależne od:

- bogatożelazowej diety, czyli dostatecznej podaży żelaza w pożywieniu, - obecności w diecie witamin C i B12, kwasu foliowego oraz miedzi - efektywności wchłaniania żelaza z przewodu pokarmowego, - stopnia codziennej fizjologicznej utraty -przez przewód pokarmowy, z moczem i z dróg rodnych;  pamiętajmy, że wysiłek fizyczny i umysłowy potęguje żużycie żelaza - dyslokacji zmagazynowanych zapasów w organizmie. [1,5,6,7]    

 

Piśmiennictwo

1. Dieta w anemii z niedoboru żelaza – ”Żyjmy dłużej” - nr 1 (styczeń) 1999 - artykuł mgr. Magdaleny Makarewicz-Wujec i dr. n. med. Małgorzaty Kozłowskiej-Wojciechowskiej z Instytutu Żywności i Żywienia 2. BIOPIERWIASTKI, CZYLI MIKRO I MAKRO ELEMENTY; prof. dr hab. med. Andrzej Danysz wyd, LEKI. 3. WITAMINY, SKŁADNIKI MINERALNE, NUMERY E, U.Unger-Gobel ,wyd. MUZA SA, 1997 4. Biochemia Harpera – PZWL 2004 r. 5. http:portalwiedzy.onet.,,,hemoglobina - na podstawie Encyklopedii WIEM oprac. na podstawie Popularnej Encyklopedii Powszechnej Wydawnictwa Fogra http:www.fogra.com.pl 6. http:pl.wikipedia.orgwikiHemoglobina 7. Krwinka, krew, życie, Zofia Kuratowska - Wiedza Powszechna 1981 8. Zawartość i biodostępność witamin - Medycyna Rodzinna 9 (12000) 9. Żywienie a zdrowie - Bezpieczne i niebezpieczne związki dr inż. Dorota Czerwińska-Katedra Żywienia Człowieka SGGW, Warszawa- Spis literatury u Autorki   http:www.przeglad-gastronomiczny.plarch 10. WŁAŚCIWOŚCI PRZECIWUTLENIAJ¡CE POLIFENOLI ZAWARTYCH W OKRYWIE NASIENNEJ NASION BOBU – ŻYWNOŚÆ; ¬ródło: Nauka. Technologia. Jakość, 2007, 5 (54), 113 – 121; Autorzy: Dr inż. B. Drużyńska, mgr inż. A. Jeżak, Katedra Biotechnologii, Mikrobiologii i Oceny Żywności, Wydz. Technologii Żywności, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego .          

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.