Baza chorób - Klinika włosów

pokaż wszystkie

Łojotokowe zapalenie skóry



Ta choroba zapalna skóry - łojotokowe zapalenie skóry - ŁZS (Dermatitis sebborhoica) - zwana jest też złuszczaniem łuszczycowatym lub wypryskiem łojotokowym. 


Objawy łojotokowego zapalenia skóry (ŁZS)

Obrazem tej choroby są liczne plamy rumieniowate, pokryte na powierzchni obfitymi żółtymi tłustymi łuskami. Pojawiają się najczęściej na czole i głowie, na nosie i policzkach, za uszami oraz w okolicy piersi i okolicy międzyłopatkowej na plecach. Chociaż zmiany skórne nie pogarszają ogólnego stanu zdrowia  to fakt, że najczęściej umiejscawiają się w miejscach najlepiej widocznych - na głowie i twarzy – powodują silny dyskomfort psychiczny u osób chorych.


Kto i jak często choruje na łojotokowe zapalenie skóry

Choruje na tę chorobę całkiem niemało osób - bowiem  1-3% populacji. Chorują zarówno dorośli jak i dzieci. Częściej chorują mężczyźni niż u kobiety – wg. niektórych źródeł nawet 6-krotnie częściej w porównaniu z kobietami. Schorzenie to pojawia się zwykle u osób młodych ( nawet do 5% populacji) – w okresie życia 18–40 lat). Częściej chorują osoby z zaburzeniami nastroju lub depresją oraz poddani długotrwałemu stresowi, z obniżoną odpornością, zwłaszcza nosiciele wirusa HIV, chorzy na AIDS lub nowotwory złośliwe oraz nadużywający alkoholu, nie dbający o higienę, źle się odżywiający.



Wyróżnia się dwa główne szczyty zachorowań na łojotokowe zapalenie skóry:

-  pierwszy przypada na okres dojrzewania,
 
- drugi występuje u osób po 50 roku życia.


Przyczyny choroby

Mimo badań i obserwacji klinicznych prowadzonych na całym świecie nadal nie udało się ustalić dokładnych przyczyn łojotokowego zapalenia skóry. Przypuszcza się, jednak że przyczyną jest chorobliwie wzmożone wydzielanie łoju w miejscach, gdzie znajduje się najwięcej gruczołów łojowych, np. na owłosionej skórze głowy, czole, nosie, w fałdach nosowo-policzkowych i zausznych, w okolicach mostka i między łopatkami. Ustalono też, że mają wpływ na rozwój tej choroby: predyspozycje genetyczne, zaburzenia immunologiczne, zaburzenia hormonalne, szczególnie androgenowe, zakażenia grzybicze skóry, w tym szczególnie nadmierna kolonizacja grzybami drożdżopodobnymi z rodzaju Malassezia spp. Jednak ŁZS może też wystąpić u osób z prawidłowo funkcjonującymi gruczołami łojowymi. Niektórzy lekarze wśród czynników ryzyka choroby wymieniają także wpływ zanieczyszczeń powietrza, podrażnienia skóry przez kosmetyki i wodę.


Rozwija się przy obniżonej odporności ogólnej i pod wpływem drożdżaków z rodzaju Malassezia spp.

Inicjują łojotokowe zapalenie skóry zaburzenia immunologicznymi, co potwierdza fakt częstszego występowania choroby u pacjentów z obniżoną odpornością. Reakcja zapalna skóry może być nasilona w wyniku produkowania przez Malassezia spp. specyficznych toksyn oraz agresywności  enzymów tego drożdżaka trawiących tłuszcze na obficie pokrytej łojem skórze chorego.  


Przebieg łojotokowego zapalenia skóry

Obrazem zmian chorobowych są plamiste zaczerwienienia, a na powierzchni skóry - drobne, szare lub żółte łuski. Plamy łączą się ze sobą, powiększają ku obwodowi, a w środku zanikają, pozostawiając żółtobrunatne przebarwienie. Zmiany te najczęściej lokalizują się w obrębie owłosionej skóry głowy, na twarzy (czoło, brwi, fałdy nosowo-policzkowe), za uszami i na małżowinach usznych, na skórze dekoltu oraz pomiędzy łopatkami, ponadto w okolicy narządów płciowych i odbytu. Chociaż obraz zmian przypomina nieco łuszczycę - łuski jednak nie sypią się i są wilgotne (tłuste). Zmianom skórnym może towarzyszyć świąd i pieczenie.


Kiedy objawy nawracają i są przewlekłe

Zauważono również, że zmiany ulegają zaostrzeniu w okresie jesienno-zimowym, a latem, pod wpływem słońca, wygląd skóry znacznie się poprawia. W przypadku częstych nawrotów i długotrwałego procesu chorobowego z zajęciem owłosionej skóry głowy może dojść do nadmiernego wypadania włosów i ogniskowego lub rozlanego łysienia, które jest jednak odwracalne.


Objawy ŁZS mogą mieć nietypowe charakterystyczne postacie:


- łupieżopodobne łojotokowe zapalenie skóry,
- rozsiane łojotokowe zapalenie skóry,
- łojotokowe zapalenie powiek,
- erytrodermię łojotokową (uogólniony stan zapalny skóry z zajęciem ponad 90% powierzchni skóry).


Na łojotokowe zapalenie skóry często chorują niemowlęta!

U niemowląt ta choroba jest zwana ciemieniuchą. Wynika zwykle z nadmiernego wytwarzania łoju przez gruczoły łojowe i obejmuje  owłosioną skórę głowy. Zapalenie może też obejmować okolice pieluszkową. Przyczyną tej drugiej lokalizacji zmian chorobowych jest głównie nieprawidłowa pielęgnacja skóry dziecka.  Niekiedy zmiany zapalne skóry obejmują również inne okolice ciała dziecka przyjmując postać rumieniowo-złuszczających ognisk z niewielkim wysiękiem. Wówczas są trudne do odróżnienia od atopowego zapalenia skóry.




Rozpoznanie

Postawą rozpoznania jest obraz zmian skóry oceniany przez lekarza dermatologa  i identyfikacja przez niego w/w objawów.  Wcześniej należy jednak lekarz musi wykluczyć inne choroby imitujące łojotokowe zapalenie skóry takie jak: łuszczyca, łupież pstry, przyłuszczyca, wyprzenie bakteryjne lub drożdżakowe oraz różne odmiany wyprysku.

Ogólne zasady leczenia łojotokowego zapalenia skóry

Leczenie tej choroby powinno być ukierunkowane na łagodzenie stanu zapalnego oraz eliminację grzybów drożdżopodobnych z rodzaju Malassezia. Grzyby te, chociaż są skłądnikiem fizjologicznej flory skóry człowieka, to u osób z w/w grup ryzyka mogą pobudzać rozwój reakcji zapalnej. Leczenie polega na stosowaniu preparatów przeciwzapalnych (w tym sterydowych), przeciwgrzybiczych i przeciwbakteryjnych - w zależności od stanu choroby.  Zaleca się w związku z tym  stosowania w pierwszej kolejności miejscowych leków przeciwgrzybicznych i przeciwzapalnych , a dopiero w przypadku niepowodzenia tej terapi – zastosowania dodatkowo leczenia ogólnego i przy pomocy odpowiednich środków leczniczych.




Leczenie przeciwzapalne i przeciwgrzybicze ŁZS w obrębie owłosionej skóry głowy

W obrębie owłosionej skóry głowy lekiem pierwszego rzutu powinna być cyklopiroksolamina. Wykazuje ona działanie zarówno przeciwzapalne jak i grzybobójcze. Dlatego jest rekomendowana przez Polskie Towarzystwo Dermatologiczne, Stosowana jest w stężeniu 1,5% w postaci szamponu: 2-3 razy w tygodniu w okresach zaostrzenia oraz 1 raz na tydzień przez wiele miesięcy w profilaktyce nawrotu zmian. Uwaga! Preparat nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży, osoby z nadwrażliwością na lek oraz u noworodków i niemowląt.

Leczenie przeciwgrzybiczne ŁZS


Zwykle proponowane są szampony zawierające ketokonazol lub ekonazol. Niestety nie mają one pożądanego terapeutycznie działania przeciwzapalnego, a jedynie przeciwgrzybiczne.

Łagodzenie objawów u niemowląt

U niemowląt zaleca się posmarowanie zapalnych zmian skórnych odpowiednią oliwką lub wazeliną. Ważna jest również późniejsze mycie skóry głowy łagodnym, obojętnym szamponem dla dzieci. Po wysuszeniu łuski należy wyczesać miękką szczoteczką. Aby łatwiej zmiękczyć łuski, można założyć dziecku bawełnianą czapeczkę.

Leczenie objawów w obrębie skóry gładkiej – np. twarzy

Zaleca się do miejscowego leczenia zmian skórnych na twarzy nowoczenych inhibitorów kalcineuryny: o nazwie takrolimus lub pimekrolimus. W przeciwieństwie do kortykosterydów dotąd stosowanych - te związki hamują stan zapalny, nie powodując przy tym działań niepożądanych. Chociaż ze względu na wysoki koszt inhibitorów kalcineuryny, dopuszcza się stosowanie leków sterydowych, przy czym należy wybierać kortykosterydy o małej lub średniej mocy i stosować je przez okres nie dłuższy niż 7 dni.
W przypadku ognisk choroby umiejscowionych na tułowiu czy kończynach zaleca się terapię naprzemienną podawanymi miejscowo kortykosterydami i lekami przeciwgrzybicznymi, takimi jak: klotrimazol, izokonazol, ekonazol, mikonazol. W przypadku niepowodzenia – w terapii drugiego rzutu stosuje się cyklopiroksolaminę lub terbinafinę.

Nawroty choroby
                            
Gdy pojawia się trzeci nawrót choroby - po dwóch skutecznych terapiach leczenia miejscowego – chorobę uznaje się za ciężką i nawrotową. Niech przykładem będzie wypowiedź jednej z wielu chorych ujawniających swój problem w Internecie.  "..U mnie w kwietniu zeszłego roku dermatolog stwierdził łojtokowe zapalenie skóry i przepisał ten lek co Tobie oraz maści zrobione w aptece. Na szczęście rumień objął tylko dekold, ale wyglądało masakrycznie. Po tygodniu stosowania laku objawy zniknęły. Ale niestety pamiętam przed Nowy Rokiem znowu się pojawiło i to na twarzy tym razem zaczerwienienie i drobne żółte łuski. Dowiedziałam się od mojej cioci pielęgniarki, która pracowała na dermatologii, że jak się raz nabędzie tą chorobę to już siedzi to w Tobie na stałe i ujawnia się raz po raz (tak jak z opryszczką)... "

W przypadku nawrotów  lekarz dermatolog może przepisać dodatkowo leczenie ogólne

W pierwszym rzędzie - doustne leki przeciwgrzybicznych: Itrokonazol lub Ketokonazol. W rozsianych, niepoddających się leczeniu zmianach na tułowiu można zastosować naświetlanie promieniami UVB 311 nm lub PUVA-terapię (tzw: foto- lub fotochemioterapię). Przy bardzo nasilonym świądzie pomocne są leki przeciwhistaminowe. Wspomagająco zaleca się przyjmowanie preparatów zawierających nienasycone kwasy tłuszczowe: kwas gamma-linolenowy i kwas linolowy oraz witaminy: B2 i PP.


Piśmiennictwo
1. Łojotokowe zapalenie skóry – o tym warto wiedzieć; lek. med. Aleksandra Zamirska i  lek. med. Iwona Kuczborska Katedra i Klinika Dermatologii, Alergologii i Wenerologii Akademii Medycznej im. Piastów Śląskich we Wrocławiu; źródło;http://forumzdrowia.pl/
2. Łupież i łojotokowe zapalenie owłosionej skóry głowy – patogeneza, obraz kliniczny oraz aspekty
terapeutyczne;  Postępy Dermatologii i Alergologii  2/2007; autorzy: Ligia Brzezińska-Wcisło, Dominika Wcisło-Dziadecka, Anna Lis-Święty, Dorota Trzmiel.
3. Dermatologia Praktyczna; lekarze dermatolodzy: Małgorzata Opalińska, Katarzyna Prystupa, Wadim Stąpór, Wyd.Lek. PZWL 1997
4. Łupież jako objaw – jego etiopatogeneza, leczenie i zapobieganie; dr n med. Marta Wysocka z Kliniki Diabetologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych II Katedry Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie Kierownik Katedry i Kliniki: prof. dr hab. Lech Korniszewski - 2003 Nowa Medycyna – zeszyt 116 (3-4/2002)
5. Łupież - fakty i mity; Irena Rudowska Dermatologia estetyczna, nr 6, 2000

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.