Baza chorób - Klinika leczenia bólu

pokaż wszystkie

Leczenie bólu reumatycznego

kości, stawów, więzadeł, ścięgien oraz mięśni. Wszakże są one nieustanie narażone na urazy i mikrourazy. Zapalenie może być wywołane wskutek przeciążeń i mikrourazów trwających przez wiele miesięcy i lat, np. wskutek wad postawy, nadwagi, zmian zwyrodnieniowych stawów i kręgosłupa, czy infekcji paciorkowców. Warto zauważyć, że skutek chorobotwórczy długo działających czynników uszkadzających jest statystycznie ujmując, dużo silniejszy od urazów działających gwałtownie.


Ból jest skutkiem reakcji obronnej organizmu

Ból i inne objawy wywołane są reakcją obronną organizmu na działanie czynników uszkadzających. Czasem jednak reakcja ta jest nadmierna w stosunku do działającego bodźca, co prowadzi do wtórnego uszkodzenia tkanek i nasilenia dolegliwości.



Nadmierna reakcja immunologiczna może uszkadzać stawy…

Jedną z przyczyn takiej nadmiernej reakcji jest działanie specyficznych drobnoustrojów chorobotwórczych (np. paciorkowców) oraz reakcje autoimmunologiczne polegające na produkcji przeciwciał niszczących własne tkanki. Przeciwciała te oraz kompleksy immunologiczne osadzają się w obrębie układu ruchu, zapoczątkowując procesy zapalne.


Szkodliwe mediatory zapalenia i cytokiny prozapalne

Za bolesne i długotrwałe objawy zapalenia stawów i tkanek okołostawowych odpowiadają specyficzne substancje drażniące wytwarzane przez ustrój, nazywane mediatorami zapalenia (prostaglandyny, histamina, itp) oraz cytokiny prozapalne (różne interleukiny, itp). Są one produkowane i uwalniane przez specjalne komórki odpornościowe (immunologiczne), jak też przez komórki tkanki kostnej. Wszystkie leki o działaniu przeciwzapalnym, a więc powstrzymujące rozwój choroby, działają poprzez zmniejszenie produkcji, zahamowanie uwalniania lub antagonizm w stosunku do już wydzielonych mediatorów zapalenia.


Leczenie miejscowe czy ogólne?

We wszystkich opisanych stanach konieczna jest rehabilitacja ruchowa, bez której staw ulega degeneracji. Paradoksalnie to właśnie ruch, mimo że jest bolesny, powstrzymuje chorobę reumatyczną. Jego brak wpływa niekorzystnie na odżywianie chrząstki stawowej i wytwarzanie specjalnego płynu przez błonę maziową, którego zadaniem jest zmniejszanie tarcia między elementami tworzącymi staw.


Aby móc się rehabilitować i “leczyć ruchem” konieczne jest pozbycie się paraliżującego bólu.

W tym pomocna może być terapia miejscowa z zastosowaniem preparatów o działaniu przeciwzapalnym, przeciwbólowym i przeciwobrzękowym. Jest ona korzystna ze względu na działanie leku ściśle w miejscu toczącego się procesu chorobowego. Czasem wystarcza jako jedyna forma leczenia, może być także prowadzona równolegle z farmakoterapią doustną. Stosuje się ją zwykle w lżejszych dolegliwościach, natomiast gdy bóle stają się bardziej nasilone lub trwają pomimo miejscowego leczenia zawsze konieczna staje się porada lekarza.




 
 
    
 



Jak leczyć bóle reumatyczne?  

Jeśli pewnego chłodnego i dżdżystego dnia odczujemy poranną sztywność stawów - np. palców rąk, stopy, kolana lub łokcia, a przy każdej próbie ruchu silny ból - będzie to najpewniej atak choroby reumatycznej. Choć choroba przebiega w bardzo różny sposób i dotyczy nie tylko stawów, ale i tkanek okołostawowych, a nawet mięśni - jej cechą charakterystyczną jest ból wywołany ruchem. Zwykle bólowi towarzyszą: ograniczenie ruchomości stawów, zmiany zapalne, zapalenie tkanek okołostawowych, oraz obrzęki, zniekształcenia i zaczerwienienia.


Boli od tzw. procesu zapalenia tkanek okołostawowych

Wspólną przyczyną chorób reumatycznych jest zapalenie tkanek objętych chorobą. Tego zaś przyczyną jest najczęściej uszkodzenie tych tkanek - tj. 


Jak leczymy najbardziej rozpowszechnione choroby reumatyczne?

Do najczęściej występujących chorób reumatycznych zaliczamy reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK); chorobę zwyrodnieniową stawów i chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa. Leczenie poszczególnych jednostek chorobowych nieznacznie różni się między sobą. W terapii tych chorób, których wspólnym mianownikiem jest uwolnienie wspomnianych wyżej bólotwórczych mediatorów zapalenia najczęściej jako leki pierwszego rzutu stosuje się tzw. niesterydowe leki przeciwzapalne (NLPZ).



Rola niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ )

Leki te są bardzo ważne w terapii chorób reumatycznych, gdyż hamują wytwarzanie medatorów zapalenia i cytokin. Ich działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe następuje szybko i jest dostatecznie silne, aby chory zachował niezbędną sprawność ruchową umożliwiającą rehabilitację. Na efekty innych leków - np. na efekt leku modyfikującego przebieg zapalenia należy oczekiwać często kilka miesięcy.

Skuteczność przeciwbólowa NLPZ


Skuteczność przeciwbólową NLPZ zastosowanych w danej kuracji powinno się oceniać po upływie 5 dni, a przeciwzapalnych po upływie 3 tygodni. Nie powinno się stosować równolegle dwóch leków z grupy NLPZ, gdyż może to osłabić działanie każdego z nich i pogłębić działania niepożądane, takie jak bóle brzucha, nudności, wymioty. Ważne jest, że NLPZ po zaprzestaniu leczenia utrzymują się krótko w organizmie, co jest korzystne dla zdrowia. Jednak pełna procedura leczenia ciężkich przypadków zakłada stosowanie szerszej gamy leków.

Leczenie reumatoidalnego zapalenia stawów

Przykładowo w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów zakłada użycie następujących grup leków:
1. Leków tzw. pierwszego rzutu, od których zaczynamy leczenie: niesterydowych leków przeciwzapalnych (NLPZ: ketoprofen, kwas acetylosalicylowy, diklofenak, ibuprofen, naproksen i inne), oraz glikokortykosterydów. Leki te łagodzą objawy choroby, ale nie wpływają na jej przebieg i nie prowadzą do wyleczenia.
2. Leków drugiego rzutu - tzw. modyfikujących przebieg choroby. Należą tu sole złota, penicylamina, sulfasalazyna i leflunomid. Leki te, stosowane w cięższych przypadkach, są w stanie zatrzymać postęp choroby na pewien czas, a u niektórych pacjentów nawet na zawsze (uszkodzenia stawów pozostają, ale choroba już nie postępuje).
3. Leków trzeciego rzutu - cytostatyków; leki te działają silniej niż poprzednie, ale za cenę dużo poważniejszych efektów ubocznych.

Leczenie zesztywniającego zapalenia stawów

W zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa stosujemy podobny zestaw leków plus dodatkowo preparaty relaksujące mięśnie prążkowane.

Leczenie chorób zwyrodnieniowych stawów

Istotą choroby zwyrodnieniowej stawów jest postępujące niszczenie chrząstki stawowej. Natomiast choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa dotyczy krążków międzykręgowych (dyskopatia), stawów miedzy wyrostkami kręgów i stawów pomiędzy trzonami kręgów w kręgosłupie szyjnym. Objawia się to w badaniu rtg zwężeniem szpary stawowej i obecnością osteofitów, czyli wyrośli kostnych. Ból pojawia się zależnie od umiejscowienia procesu zwyrodnieniowego lub obecności wtórnego stanu zapalnego.

Leczenie choroby zwyrodnieniowej układu ruchu polega na stosowaniu:

1. odciążenia stawu (używanie kuli, obniżenie wagi ciała, w przypadku bólów kręgosłupa odciążenie w pozycji leżącej)

2. fizykoterapii (działanie przeciwbólowe, rozluźniające mięśnie, poprawiające ukrwienie )

3. kinezyterapii (dla utrzymania ruchomości stawu i masy odpowiednich mięśni),

4. balneologii (wpływ surowców naturalnych na układ ruchu i proces zapalny),

5. NLPZ (działanie przeciwbólowe - najsilniejsze wykazuje ketoprofen - oraz przeciwzapalne umożliwiające uruchomienie stawu),

6. leków chondroprotekcyjnych (działanie regenerujące chrząstki stawów - ciągle w fazie badań). Poza leczeniem zachowawczym stosuje się również zabiegi operacyjne .




Wady leczenia bólu reumatycznego niesterydowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ )


Powszechnie stosowane w chorobach reumatycznych niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) hamują fizjologiczną aktywność ważnego enzymu - cyklooksygenazy, zwanego w skrócie COX. Znamy dwie formy tego enzymu; COX-1 i COX-2. Podstawowa różnica pomiędzy imi polega na tym, że COX-1 uczestniczy głównie w wytwarzaniu prostaglandyn, które nie mają nic wspólnego z wspomnianymi na wstępie bólotwórczymi mediatorami zapalenia, lecz są pożyteczne dla zdrowia, gdyż np. chronią żołądek przed żrącym sokiem trawiennym. Zahamowanie aktywności tej odmiany enzymu grozi więc uszkodzeniem błony śluzowej żołądka, nadżerkami, a ponadto zaburzeniami funkcji nerek. Korzystnym dla zdrowia jest więc unikać hamowania enzymu COX-1, natomiast blokować lekami działanie enzymu COX-2, który odpowiada za syntezę prostaglandyn wywołujących stan zapalny stawów i ich dotkliwy ból.




Co nowego w leczeniu bólu stawów?

NLPZ hamują działanie obu enzymów, co wyjaśnia zarówno ich działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe, jak też ich działania niepożądane wobec błon śluzowych układu pokarmowego. Toteż istotnym postępem w leczeniu chorób reumatycznych jest najnowsza generacja NLPZ hamujących wybiórczo tylko enzym COX-2. Wzbudza zainteresowanie leflunomid - lek najnowszej generacji.

Preparaty nowej generacji - inhibitory COX-2

U osób zagrożonych chorobą wrzodową stosuje się obecnie tzw. wybiórcze inhibitory COX-2. Stosowanie tych leków trzeba rozważać także u chorych ze skłonnością do krwawień z powodu obniżonej krzepliwości krwi lub z czynnym krwawieniem, nadużywających alkoholu. Kłopotliwą wadą leków z tej grupy jest ich wysoka cena, często słabszy niż w przypadku innych NLPZ efekt leczniczy. Ostatnio pod ścisłą obserwacją międzynarodowych i narodowych agend ocen i rejestracji leków jest negatywny wpływ tej gupy leków na na układ krążenia. Wystarczy wspomnieć, że z tych przyczyn jeden ze sztandarowych leków z tej grupy został wycofany z rynku w 2004 roku ( VIOOX). Nie określono jeszcze do końca ryzyka stosowania wybiórczych inhibitorów COX-2 u chorych z zastoinową niewydolnością serca, marskością wątroby, nadciśnieniem tętniczym lub chorobą nerek. Jednak już obecnie - w 2005 roku Unijna agencja do spraw leków - European Medicinal Agency (EMEA) - wydała oświadczenie w sprawie inhibitorów COX-2, w którym stwierdza, że stosowanie wszystkich leków z tej grupy może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego. (Podobną analizę przeprowadza obecnie także urząd amerykański - Food and Drug Administration. ) Już obecnie w Europie dodano nowe przeciwwskazania dotyczące wszystkich inhibitorów COX-2 : - chorobę niedokrwienną serca lub przebyty udar mózgu. Dodatkowo w przypadku etorykoksybu jako przeciwwskazanie dodano niekontrolowane nadciśnienie tętnicze. W ostrzeżeniach umieszczono konieczność zachowania ostrożności w przypadku przepisywania inhibitorów COX-2 pacjentom, u których występują czynniki ryzyka chorób układu sercowo-naczyniowego, jak nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia, cukrzyca i palenie tytoniu, oraz u chorych z chorobą naczyń obwodowych. Trzeba mieć to na uwadze, wybierając między klasycznym NSLPZ a wybiórczym inhibitorem COX-2 a inną metodą leczenia.

Preparaty nowej generacji - leflunomid

Już wspomnianym lekiem jest leflunomid, preparat, który modyfikuje przebieg RZS, czyli zmniejsza częstość nawrotów choroby lub nawet całkowicie im zapobiega. Leflunomid znacznie poprawia sprawność i jakość życia chorych, a ponadto jego efekt leczniczy utrzymuje się u wielu pacjentów także długi czas po zakończeniu leczenia. W przypadku tego preparatu trzeba jednak bardzo uważać na przeciwwskazania i objawy niepożądane. Cechą tego leku jest możliwość wystapienia nasilonych objawów niepożądanych, w tym znaczna toksyczność wobec wątroby i nerek. Toteż cecha dodatnia leku- wyjątkowo długie pozostawanie w organizmie – w przypadkach działań niepożądanych zamienia się w cechę negatywną. W przypadku nasilenia się objawów niepożądanych należy wdrożyć postępowanie mające na celu przyśpieszoną eliminację pozostałości leku w ustroju. Inaczej może dojść np. do poważnego zatrucia wątroby.


oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Korzystano ze wskazówek i publikowanych tekstów lek med Piotra Tederko
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.