Baza chorób - Klinika leczenia bólu

pokaż wszystkie

Bolesna choroba wrzodowa



Wrzody umiejscawiają się najczęściej w opuszce dwunastnicy i żołądku, rzadziej w dalszej części dwunastnicy lub w przełyku. Ich obecności towarzyszy zespół dolegliwości odczuwanych przez chorego.


ROZPOZNANIE WRZODÓW TRAWIENNYCH

Objawy choroby wrzodowej

Głównym objawem choroby wrzodowej jest ból lub dyskomfort w nadbrzuszu (czyli dołku podsercowym), pojawiający się w 1 do 3 godzin po posiłkach. Bóle często ustępują po spożyciu pokarmu lub przyjęciu leków zobojętniających kwas solny. Często występują w nocy, budząc chorego ze snu. Ból zazwyczaj ma charakter tępy i dokuczliwy, może utrzymywać się przez kilka dni lub tygodni.


Należy pamiętać, że nierzadko choroba wrzodowa nie daje żadnych dolegliwości. Jej istnienie sygnalizuje wtedy dopiero wystąpienie powikłania choroby.

Inne dolegliwości (nudności, wymioty, odbijania, brak łaknienia, zgaga, niesmak w ustach, chudnięcie) również mogą być związane z obecnością choroby wrzodowej, ale nie są charakterystyczne wyłącznie dla niej. Nazywane są one objawami dyspeptycznymi (p. dyspepsja).


Test ureazowy

Pobrany w czasie gastroskopii wycinek przenoszony jest na specjalną płytkę. Zmiana koloru podłoża z żółtego na czerwony świadczy reakcji chemicznej zachodzącej przy obecności bakterii. Dodatni wynik badania oznacza obecność Helicobacter pylori. Wynik znany jest bezpośrednio po wykonaniu endoskopii.


Badanie histologiczne

Wycinek z żołądka, po użyciu specjalnych procedur barwiących, poddawany jest badaniu pod mikroskopem. Bakterie widoczne SA w preparacie. Na wynik tego badania czeka się zwykle 10 do 14 dni.


Badania serologiczne

Badania serologiczne wykrywają we krwi obecność reakcji odpornościowej organizmu (przeciwciał) na zakażenie bakterią. Badanie polega na pobraniu krwi, w której oznacza się obecność przeciwciał. Są one mniej czułe niż wymienione poprzednio metody. Dlatego ich wartość praktyczna jest tylko orientacyjna. W większości przypadków można na ich podstawie rozpoznać infekcję. Natomiast nie nadają się do oceny skuteczności leczenia, ponieważ obecność przeciwciał stwierdza się jeszcze po kilku latach po leczeniu. Zatem po skutecznym leczeniu test jest nadal dodatni, co nie oznacza niepowodzenia zastosowanego leczenia.




Badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego (gastroskopia)

Badanie endoskopowe jest najlepszym sposobem rozpoznania choroby wrzodowej. Polega na włożeniu przez usta do żołądka i dwunastnicy cienkiej giętkiej rurki, przez którą lekarz wykonujący badanie może oglądać wnętrze tych narządów. Wrzód jest widoczny jako ostro odgraniczony ubytek w błonie śluzowej. Jego dno może mieć biały kolor (związany z obecnością włóknika) lub różowy (spowodowany gojeniem się – ziarninowaniem). Czasem owrzodzenia mają kształt nieregularny
Po stwierdzeniu owrzodzenia (zwłaszcza żołądka) lekarz zwykle pobiera podczas badania wycinki do badania mikroskopowego. Pobierane są również wycinki w celu stwierdzenia zakażenia Helicobacter pylori.


Pilnym wskazaniem do wykonania gastroskopii jest krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Pozwala to na ustalenie przyczyny krwawienia, a w niektórych przypadkach jego zatamowanie.


Badanie rentgenowskie (radiologiczne) górnego odcinka przewodu pokarmowego

Przed upowszechnieniem badania endoskopowego było to jedyne badanie mogące ujawnić obecność owrzodzenia. Polega ono na wypiciu przez chorego środka kontrastującego (papki barytowej) a następnie śledzeniu, jak przechodzi on przez przełyk, żołądek i dwunastnicę. Podczas badania wykonywane są zdjęcia rentgenowskie. Owrzodzenie zostaje wypełnione kontrastem, co uwidacznia się na zdjęciach jako naddatek wyróżniający się spoza regularnej krzywizny ścian żołądka lub dwunastnicy.


W badaniu można również stwierdzić ewentualne zniekształcenia powrzodowe (blizny) – czyli oznaki przebycia przez chorego owrzodzenia w przeszłości.

Badanie rentgenowskie jest mniej czułe niż endoskopia dla wykrycia wrzodu. Około 30% owrzodzeń pozostaje niewykrytych tym badaniem. Poza tym nie ma możliwości oceny ewentualnych zmian zapalnych oraz pobierania wycinków. Dlatego gastroskopia w większości przypadków jest badaniem preferowanym przez lekarzy.


Testy wykrywające Helicobacter pylori

Istnieje szereg metod wykrywających Helicobacter pylori. Tutaj będą omówione tylko metody najczęściej wykorzystywane.
LECZENIE NIEFARMAKOLOGICZNE CHOROBY WRZODOWEJ

Unikanie leków przeciwbólowych


Wszyscy chorzy powinni unikać zażywania niesterydowych leków przeciwzapalnych (to znaczy aspiryny i jej pochodnych), ponieważ utrudniają one leczenie i same mogą powodować owrzodzenia trawienne. W razie konieczności stosowania leków przeciwbólowych można posłużyć się paracetamolem (preparaty Acenol, Apap, Codipar, Calpol, Doliprane, Efferalgan, Lekadol, Panadol, Paracetamol, Scanol, Tazamol, Tylenol oraz szereg leków złożonych) lub nowymi lekami przeciwbólowymi, tzw. selektywnymi inhibitorami COX-2, nie działającymi szkodliwie na przewód pokarmowy (celekoksyb - Celebrex i rofekoksyb - Vioxx).


Zakaz palenia papierosów

Palenie tytoniu zwiększa ryzyko wystąpienia choroby wrzodowej, utrudnia gojenie wrzodu oraz zwiększa ryzyko nawrotu owrzodzenia. Zwiększa się również ryzyko wystąpienia powikłań choroby, głównie krwawienia z wrzodu.
Składniki dymu papierosowego zwiększają wydzielanie kwasu żołądkowego, zaburzają krążenie krwi w ścianie żołądka i zmniejszają wydzielanie zobojętniającego kwas soku trzustkowego.






Zalecenia żywieniowe

Często przecenia się znaczenie zaleceń żywieniowych w leczeniu choroby wrzodowej. Znaczne ograniczenia nie są niezbędne. Należy regularnie spożywać posiłki a ograniczać jedynie jedzenie pokarmów ciężkostrawnych, wzdymających, przypraw i napojów gazowanych. Mogą one nasilać dolegliwości, chociaż prawdopodobnie nie wpływają na proces gojenia wrzodu. Kawa silnie pobudza wydzielanie kwasu solnego, stąd też jej picia powinno się zaprzestać w trakcie leczenia. Celowe jest również unikanie alkoholu, który może uszkadzać mechanizmy obronne błony śluzowej. Po zagojeniu owrzodzenia nie jest potrzebne zachowywanie specjalnych ograniczeń dietetycznych.




LEKI PRZECIW CHOROBIE WRZODOWEJ  (1)

Leki zobojętniające kwas solny


Jest to najczęściej używana grupa leków, dostępna w aptekach bez recepty. Działają one ochronnie poprzez neutralizację kwaśnego odczynu soku żołądkowego. Skutecznie zwalczają ból i inne objawy towarzyszące chorobie wrzodowej. Natomiast raczej nie stosuje się ich jako leków gojących owrzodzenie, ponieważ znane są preparaty o znacznie silniejszym działaniu. Na ogół stosuje się 4 lub 5 dawek dziennie (1 dawka = 1 tabletka lub jedna miarka zawiesiny) podawanych między posiłkami i przed snem. Leki neutralizujące mogą być przyczyną objawów niepożądanych: biegunki (preparaty gliny i magnezu) lub zaparcia (preparaty wapnia i bizmutu). Utrudniają wchłanianie wielu innych stosowanych równocześnie leków. U chorych z niewydolnością nerek może dojść do kumulacji w ustroju magnezu i glinu dając objawy toksyczne.






Antagoniści receptorów histaminowych H 2 (H 2 blokery)

Leki te hamują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. W Polsce dostępne są trzy leki: cymetydyna, ranitydyna i famotydyna znane pod wieloma nazwami firmowymi:

a/ cymetydyna – Altramet, Cimetidine, Histodil

b/ ranitydyna – Apo-Ranitidine, Gastroren, Histac, Novo-Ranitidine, Raniberl, Ranigasan, Ranigast, Ranisan, Ranital, Ranitin, Ranitydyna, Rantagon, Zantac

c/ famotydyna – Fagastin, Famogast, Famotidine, Novo-famotidine, Quamatel, Ulfamid.

Ocenia się, że ich stosowanie powoduje zagojenie w ciągu 4 tygodni około 60 – 80% wrzodów. H 2 blokery nie zmniejszają częstości nawrotów choroby (chyba, że są stosowane przewlekle). Nowsze leki z tej grupy (ranitydyna i famotydyna) mają mało działań niepożądanych. U niektórych osób mogą jednak wystąpić bóle lub zawroty głowy, uczucie rozbicia, bóle mięśniowe. Lekarz leczący musi ocenić, czy H 2 bloker może być stosowany równocześnie z innymi zażywanymi lekami.


Inhibitory (blokery) pompy protonowej

Leki hamujące pompę protonową bardzo silnie i długotrwale hamują wydzielanie kwasu solne w żołądku sprzyjając gojeniu się owrzodzeń. W ciągu 4 tygodni leczenia osiąga się wygojenie około 90% wrzodów dwunastnicy i 70% wrzodów żołądka.

Do tej grupy należą omeprazol, pantoprazol, lansoprazol i rabeprazol, dostępne w aptekach pod wieloma nazwami firmowymi:

omeprazol – Exter, Gasec, Losec, Ortanol, Polprazol, Prazol, Helicid, Omar i kilka innych preparatów

pantoprazol – Controloc

lansoprazol- Lanzul

rabeprazol


Stosowanie blokerów pompy protonowej jest bezpieczne:

Rzadko występuje biegunka, nudności oraz bóle i zawroty głowy. Niektóre z nich wpływają na metabolizm innych leków. Zawsze należy spytać lekarza, czy można je stosować równocześnie z innymi lekami.

Wyniki leczenia pogarsza jednak palenie papierosów (dotyczy to nie tylko leków z tej grupy, ale również H2 blokerów).

Blokery pompy protonowej nie tylko goją owrzodzenie, ale również są stosowane jako jeden ze składników leczenia infekcji Helicobacter pylori.


Prostaglandyny

Prostaglandyny hamują wydzielanie kwasu żołądkowego a równocześnie działają ochronnie na błonę śluzową zwiększając wydzielanie śluzu oraz poprawiając przepływ krwi w ścianie żołądka. Stosowane są dwa leki z tej grupy: mizoprostol i enprostil.
W ciągu 4 tygodni stosowania mizoprostolu (Cytotec) osiąga się zagojenie 60-80% wrzodów żołądka i dwunastnicy. Głównym działaniem niepożądanym jest biegunka, a ponadto mogą wystąpić kurczowe bóle brzucha, nudności i bóle głowy. Są przeciwwskazane dla kobiet w ciąży, ponieważ wywołują skurcze macicy.
Leki te stosowane są dużo rzadziej niż leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego, szczególnie u osób, które mają wywiad choroby wrzodowej, a z różnych względów muszą przyjmować przewlekle niesterydowe leki przeciwzapalne.


Leki o działaniu ochronnym na błonę śluzową

Do tej grupy należy sukralfat, związki bizmutu oraz omówione poprzednio prostaglandyny.
Sukralfat (Anerusal, Sucralfate, Ulcogant, Ulgastron, Venter) docierając do żołądka wiąże się trwale z białkami na dnie niszy wrzodowej. Ponadto hamuje aktywność enzymów żołądkowych i wiąże drażniące sole kwasów żółciowych.
W ciągu 4 tygodni leczenia sukralfat goi 60 do 90% wrzodów. Lek powinien być stosowany na pusty żołądek. Działania niepożądane występują dość rzadko, a należą do nich biegunka, nudności i uczucie suchości w ustach. Należy zachować ostrożność przy współistniejącej chorobie nerek.
Cytrynian potasowo-bizmutowy, czyli bizmut koloidalny (Cytribin, De-Nol, Ventrisol) również łączy się z białkami tkanek na dnie owrzodzenia tworząc ochronną warstwę. Wiąże sole kwasów żółciowych i pepsynę oraz pobudza wydzielanie ochronnie działającego śluzu. Działa bezpośrednio niszcząco na Helicobacter pylori.
W ciągu 4 tygodni leczenia goi się 50 – 90% owrzodzeń.
Związki bizmutu zabarwiają na czarno język i stolec. Inne działania niepożądane są rzadkie. Lek stosuje się na pusty żołądek.



LEKI PRZECIW CHOROBIE WRZODOWEJ  (2)

Leczenie infekcji Helicobacter pylori

Według współczesnych ustaleń każde owrzodzenie trawienne z obecnością zakażenia Helicobacter pylori powinno być leczone przeciwbakteryjnie. Ponieważ zakażenie Helicobacter pylori jest obecne u ponad 90% chorych z chorobą wrzodową dwunastnicy, to nie trzeba wykonywać dodatkowych badań w celu stwierdzenia infekcji. Przyjmuje się, że każdy chory z owrzodzeniem dwunastnicy jest zakażony i każdy powinien być poddany leczeniu przeciwbakteryjnemu. W przypadku owrzodzenia żołądka należy wykluczyć możliwość wrzodu polekowego (głównie związanego ze stosowaniem leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych).







W leczeniu infekcji Helicobacter pylori stosuje się leki należące do różnych grup.


Najczęściej lekarze wykorzystują któryś z blokerów pompy protonowej równocześnie z dwoma antybiotykami. Takie leczenie daje szansę wyleczenia infekcji (eradykacji) w 85 – 95% przypadków. Stosowanie pojedynczego antybiotyku przyjmowanego z innych wskazań (np. infekcji dróg oddechowych), na pewno nie wyleczy zakażenia Helicobacter pylori.


Leczenie trwa zazwyczaj 7 dni i jest na ogół dobrze tolerowane.

Często ta krótka kuracja jest wystarczająca dla zagojenia wrzodu. Często lekarze po leczeniu przeciwbakteryjnym stosują jeszcze przez kilka tygodni tradycyjne leki przeciwwrzodowe.


Leczenie infekcji Helicobacter pylori stało się przełomem w leczeniu choroby wrzodowej.

Powoduje ono nie tylko szybkie ustępowanie dolegliwości i zagojenie wrzodu, ale również w zdecydowanej większości przypadków zapobiega nawrotowi choroby. Jest, więc leczeniem definitywnym.


Sposoby zapobiegania wrzodom wywołanych przez niesterydowe leki przeciwzapalne i ich leczenie

Nie wszystkie osoby przyjmujące niesterydowe leki przeciwzapalne są w jednakowym stopniu narażone na wystąpienie owrzodzenia trawiennego. Ryzyko wzrasta, jeżeli te leki przyjmuje osoba w starszym wieku (powyżej 65 roku życia), leki są stosowane w dużej dawce lub stosuje się kilka leków równocześnie oraz jeżeli w przeszłości osoba ta miała chorobę wrzodową lub powikłania stosowania leków przeciwzapalnych. Ryzyko powikłań jest największe w pierwszych kilku tygodniach leczenia. Zależy również o
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.