Baza chorób - Klinika leczenia bólu

pokaż wszystkie

Różnicowanie bólów brzucha w zespole jelita drażliwego



 Różnicowanie bólów brzucha w zespole jelita drażliwego 


Dla dokładniejszego różnicowania między czynnościowymi a organicznymi schorzeniami przewodu pokarmowego można posłużyć się przedstawioną poniżej tabelą.
 
 

Różnicowanie:
między chorobami czynnościowymi i organicznymi przewodu pokarmowego

 

Czynnościowe

Organiczne

 

 

 

 

Nowotworowe

Zapalne

Objawy:

 

Utrata masy ciała

Nie występuje

Często

Czasami

Biegunka

Tylko w ciągu dnia

W nocy

W dzień i w nocy

Utrata krwi

 

Nie występuje

Często

Często

Gorączka

Nie występuje

Rzadko

Często

Ból

Kurczowy, łagodnieje po wypróżnie niu

Od słabego do silnego

Może być zlokalizowany,

do ostrego włącznie

Rytm wypróżnień (biegunka lub zaparcie)

Naprzemienna biegunka i zaparcie

Stolce bobkowate

Zaparcie (rzadko biegunka)

Stolce ołówkowate

Biegunka lub w normie

Badania laboratoryjne:

 

Hematokryt

Norma

Często poniżej normy

Może być poniżej normy

Leukocyty

Norma

Zwykle norma

Często powyżej normy

Erytrocyty

Norma

Zwykle poniżej normy

Zwykle poniżej normy




Ból, który trwa godziny lub dni, a są to na ogół bóle somatyczne, wymaga wnikliwej oceny specjalisty.

Niewątpliwie postępowanie takie jest wskazane gdy u pacjenta pojawi się intensywny ból brzucha, który przerywa sen albowiem występuje zwykle w nocy. „Palący", ostry ból jest charakterystyczny przy owrzodzeniu dwunastnicy i pojawia się bezpośrednio przed spożyciem posiłku. Intensywny napadowy ból brzucha z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami często jest spowodowany kamicą dróg żółciowych. Ból towarzyszący ostremu zapaleniu trzustki jest bardzo silny i zwykle rozwija się po spożyciu obfitego posiłku lub większej ilości alkoholu.


Lokalizacja bólu brzucha stanowi jeden z głównych elementów klinicznych rozpoznania różnicowego choroby.

Ból zlokalizowany w górnych częściach jamy brzusznej (nadbrzusze) zwykle wywoływany jest przez procesy chorobowe w żołądku, przewodach żółciowych, wątrobie, trzustce. Ból powstający w następstwie kamicy żółciowej lub chorobach wątroby, można zlokalizować w prawej górnej części jamy brzusznej (może on także promieniować pod prawą łopatkę). Ból towarzyszący owrzodzeniu żołądka lub dwunastnicy oraz zapaleniu trzustki z reguły promieniuje w sposób „rozlany" do okolicy pleców. Bóle wywoływane zaburzeniami funkcji jelita cienkiego są zwykle zlokalizowane wokół pępka; bóle jelita grubego dają odczucie bólowe w okolicy śródbrzusza i poniżej pępka. Bóle zlokalizowane i pochodzące z miednicy zwykle odczuwane są jako ucisk i złe samopoczucie po przyjęciu pozycji pionowej.


Specjaliści uznają, że przy pozytywnej odpowiedzi, chociaż na jedno z niżej wymienionych pytań, pacjent powinien zwrócić się do lekarza:


Czy często cierpi Pan / Pani na bóle żołądka?
Czy występujący ból ma wpływ na Pana / Pani codzienne życie i wypełnianie obowiązków w pracy?
Czy obserwuje Pan / Pani u siebie utratę masy ciała lub obniżenie apetytu?
Czy bólowi towarzyszą mdłości i wymioty?
Czy występują zmiany w funkcjonowaniu jelit (biegunka/zaparcie)?
Czy ból budzi Pana/Panią w nocy?
Czy w przeszłości przebył Pan/Pani takie choroby jak: choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, kamica żółciowa, choroby zapalne jelit, choroby trzustki lub wykonano u Pana/Pani zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej?
Czy przyjmowane przez są przez Pana / Panią lekarstwa mogące niekorzystnie wpływać na przewód pokarmowy (np.: aspiryna, niesteroidowe środki przeciwzapalne)?




 
 
 
 
Bóle brzucha w zespole jelita drażliwego mogą być różnie zlokalizowane i mogą mieć różne nasilenie, posiadają jednak pewne wspólne cechy, które ułatwiają rozpoznanie choroby.

Najczęściej umiejscawiają się w prawym lub lewym podbrzuszu. Często nasilają się w godzinę do półtorej godziny po posiłkach oraz w sytuacjach stresowych, natomiast ustępują po oddaniu stolca. Nigdy nie budzą pacjenta ze snu lub uniemożliwiają zaśnięcie. Postępujący charakter bólów brzucha wyklucza rozpoznanie zespołu jelita drażliwego.
Łącznie z bólami brzucha lub niezależnie od nich u pacjentów z zespołem jelita drażliwego często występują uciążliwe wzdęcia brzucha, które nasilają się w miarę upływu dnia. Mówimy wtedy o postaci bólowo-wzdęciowej choroby, która szczególnie trudno poddaje się leczeniu . Pacjenci cierpią na opisywane schorzenie niekiedy latami a choroba potrafi zdezorganizować im całe życie.



Niech zaświadczy o tym następująca relacja:

Cierpię na drażliwe jelito od dziesięciu lat. Najczęściej miewam zaparcie i bóle brzucha. Poza tym jestem chyba „przypadkiem książkowym”. Prawdą jest, że niektóre pokarmy mi wyraźniej szkodzą. Stale nie mogę jednak do końca ustalić swą własną listę „wrogich pokarmów”. Specjalista od żywienia przestrzegał mnie przed jedzeniem zawierającym pszenicę i drożdże gdyż uznał, że obu tych składników nie toleruję. Przeglądając jednak skład poszczególnych produktów w sklepach, trudno znaleźć pieczywo bez tych składników.

Kiedy nachodzi mnie ból nie jest w stanie myśleć o niczym innym. Jestem wtedy całkowicie bezradna i zagubiona. Mój przyjaciel zawsze stara się wtedy mi pomóc ale zdaje sobie sprawę, że jest on przekonany, iż choroba ta tkwi w mej głowie i sama ją sobie „wymyśliłam”. Mówiąc szczerze, nawet najgorszemu wrogowi nie życzyłabym przeżywać takich katuszy.

Ci, którzy chorują na zespół jelita drażliwego prawdopodobnie przechodzą podobne tortury jak ja, szczególnie ci co mają jednocześnie zaparcia. Dwa lata temu skończyłam wreszcie swoją uczelnię i teraz już wiem, że mimo ustąpienia części stresów choroba ta pewnie doświadczać będzie bez końca. Być może będę musiała z jej powodu pożegnać się ze swą pracą. Każdego dnia kładę się spać z butelką gorącej wody, bez pewności, że ona mi pomoże. Snuję marzenia o dniu kiedy będę mogła normalnie żyć i mój żołądek będzie pracował regularni, a nie tak jaką ma w danym momencie fantazję.
 
Rozwój zespołu jelita drażliwego przypisuje się często zaburzeniom moto­ryki okrężnicy, ponieważ charakterystyczne objawy są związane z zaburzeniami czynności jelita grubego, a bóle brzucha umiejscawiają się przeważnie w rzucie okrężnicy.

U niektórych pacjentów stwierdza się pewne nieprawidłowo­ści motoryki jelita grubego, ale zmiany te nie są w sposób przekonywający powiązane z patogenezą choroby. Warto dodać, że techniki ciągłego zapisu pozwoliły na zi­dentyfikowanie zaburzeń motoryki dotyczących również jelita cienkiego, ale ich znaczenie w opisywanym zespole jest nadal niejasne. Najczęściej powtarzalnym zjawiskiem jest zaburzenie czucia trzewnego.

Przyjmuje się powszechnie, iż stymulacja receptorów ściany jelita poprzez rozciąganie (gaz, wysoka amplituda skurczów) odpowiedzialna jest za wystąpienie dolegliwości bólowych.

Potwierdziły to badania Holdstocka i Misiewicza, którzy wykazali związek pomiędzy występowaniem do­legliwości bólowych, a monitorowanym manometrycznie wzrostem ciśnienia w obrębie okrężnicy lub jelita cienkiego. Lynn I Friedmen uważają, że zespół jelita drażliwego jest najpewniej heterogenną grupą schorzeń. Na podstawie wielu prac stwierdzono zaburzenia motoryki lub czucia w obrębie przewodu pokarmowego. Jednak ża­den rodzaj zaburzeń nie występuje u wszystkich pacjen­tów, ani nie tłumaczy złożonego zespołu objawów. Nie­które spośród nich mogą charakteryzować daną podgrupę osób chorych. Badania nad motoryką i czuciem jelitowym są zwykle prowadzone u pacjentów w stanie spoczynku lub poddanych stymulacji, a nie podczas epizodów spontanicznego bólu, który jest typowy dla tej dolegliwości.

Wiklund z zespołem zbadali 234 pacjentów z zespołem jelita drażliwego. W grupie tej było aż 77% kobiet. W badaniach używano Gastrointestinal Symptom Rating Scale z jej specjalną modyfikacją dla pacjentów z opisywanym rozpoznaniem. (GSRS-IBS). Większość pacjentów podawała najczęściej występujące objawy, znane z poprzednich opisów tego zespołu (uczucie nadmiernej pełności brzucha – 0.85 a ból – 0.74).

Pacjenci swymi wypowiedziami i skargami zazwyczaj potwierdzają obserwacje wspomnianych autorów:

Codziennie wieczorem (ew. późnym popołudniem) czuję, że mój brzuch pęcznieje, puchnie(cały czas czuję się jak „napompowany"). Np. Rano po przebudzeniu bez problemów zapinam swój pasek od spodni, natomiast wieczorem muszę go poluzować.

Moje objawy chorobowe nasilają się podczas stresowych sytuacji. Należę do osób nadwrażliwych. Jeśli chodzi o dolegliwości to bóle brzucha, wzdęcia, przeszywające kłucia, objawy te ostatnio występują wokół pępka. Zaparcia, ,naprzemian gorycz i nadkwasota w ustach, bóle w dolnej części przełyku. Mój problem polega na tym, że mój organizm nie toleruje niektórych leków. Ostatnio objawy nasiliły się bardzo.

Rozciągnięcie balonem odbytnicy, esicy lub jelita cienkiego powoduje już wystąpienie bólu przy objętości balonika zwykle nie wywołującej u osób zdrowych takiej reakcji.

Niewiele jednak wiadomo o mechanizmie nieprawidłowego odczuwania bólu. Nie jest rozstrzygnięte, czy podstawo­wy defekt dotyczy receptorów czuciowych i neuronów ściany jelita czy też ośrodkowego układu nerwowego, w którym czucie bólu jest przetwarzane i uświadamiane. Faktem bezspornym jest natomiast stwierdzenie, że wysoki próg pobudliwości bólowej u osób z zespołem jelita drażliwego stwierdza się w wielu odcinkach jelit, co sugeruje, że choroba ta po­lega na uogólnionym zaburzeniu odczuwania bólu trzew­nego. Mertz uważa, że dodatkowo nadpobudliwość jelit może się wzmagać w okresach wzmożonego stresu psychologicznego jakiemu poddawane są niekiedy osoby chore.

Tak więc niewątpliwym podłożem choroby jest nadwrażliwość trzewna, obniżenie progu bólowego i progu objętościowego w jelitach.

Może to być odpowiedzialne za odczuwanie parcia i wrażenie niepełnego wypróżnienia, nadwrażliwość na normalną ilość gazów jelitowych. Czucie to może być rzutowane na dermatomy lędźwiowe i piersiowo-lędźwiowe. Występuje nadpobudliwość rdzenia kręgowego (zjawisko pamięci bólu na poziomie centralnego układu nerwowego).
  Jeśli skurcze odcinkowe okrężnicy występują częściej, to wraz n nimi wzrasta motoryka okolicy odbytniczo-esiczej. Obserwuje się wtedy też wzmożoną pobudliwość jelita grubego w odpowiedzi na różne bodźce np. stres, rozciąganie odbytnicy, cholecystokininę, leki cholinergiczne, posiłek. W następstwie następuje nasilenie aktywności i wzrost amplitudy skurczów jelita grubego.
 

 Autor dr n. med. Janusz Krzyżowski – psychiatra

Piśmiennictwo: U Autora

Od Autora:
TREŚCI prezentowane w witrynie mają wyłącznie charakter edukacyjny.

KONTAKT:
Prywatny Gabinet Lekarski: Leczenie zespołu jelita drażliwego - uwarunkowanego stresem i podłożem psychogennym, stanów lękowych, depresji, nerwic.
Warszawa Ul. Dolna 4/15 Rejestracja tel. 022 833 18 68

Spis treści monografii tematu autorstwa dr n. med. Janusza Krzyżowskiego:
– Zespół jelita drażliwego - aspekt psychogenny
1. Wprowadzenie
2. Charakterystyka objawów w zespole jelita drażliwego
3. Inne objawy cha
Tematy powiązane
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.