Baza chorób - Dermatologia praktyczna

pokaż wszystkie

Zdrowe i niezdrowe pocenie się - elektrolity

    
Umiarkowane pocenie się oraz picie odpowiedniej ilości płynów i właściwe odżywianie się decyduje o zasobności niezbędnych dla zdrowia elektrolitów.



Jaka jest rola wody w ustroju?

- jest środowiskiem (elektrolitem) umożliwiającym przemianę materii w organizmie
- jest nośnikiem składników odżywczych
- jest nośnikiem umożliwiającym wydalenie przez nerki i drogą potu produktów przemiany materii,


Pocimy się dzięki aktywności gruczołów potowych



   
Główne warstwy skóry:
A - naskórek; B - skóra właściwa;
    C - tkanka podskórna
1. Brodawki skórno - naczyniowe
2. Zaczep mieszka włosa
3. Gruczoł łojowy
4. Włos
5. Krwionośne naczynia włosowate
6. Komórki tłuszczowe
7. Tętnice i żyły skóry
8. Gruczoły potowe
9. Mieszek włosowy
10. Zakończenia receptorów nerwowych

Codzienne wydalanie potu

Niewielkie parowanie wody z organizmu odbywa się w standardowych warunkach termicznych nie tylko na powierzchni skóry, ale i w drogach oddechowych. W ten sposób codziennie niezauważalnie tracimy ok. 1 l wody na dobę.


Intensywne wydalanie potu podczas upału i wysiłku fizycznego

Jednak w ekstremalnej sytuacji termicznej, np. podczas wysiłku w upale - utrata wody wskutek pocenia się może wynosić ponad 10 litrów, oczywiście jeśli stale uzupełnia się jej zapas.


Kiedy chłodzenie poprzez pocenie się jest konieczne!

Najefektywniej chłodzimy ciało dzięki gruczołom potowym - pocąc się. Wśród gruczołów potowych wyróżnia się gruczoły ekrynowe (glandulae sudoriferae) rozmieszczone licznie na całej skórze. Gruczoły te zdolne są wydalać obficie kwaśną wodnistą wydzielinę – pot, która parując ze skóry jest najbardziej efektywna fizjologiczną metodą chłodzenia ciała podczas upału. Pocenie nasila się, gdy temperatura otoczenia wzrasta powyżej 31oC , albo w przypadku przegrzania organizmu, np. w czasie intensywnego wysiłu fizycznego, podczas choroby z wysoką gorączką, czy rekreacji w saunie.


Zimowa utrata eletrolitów

W czasie ostrej zimy niekiedy mówimy: „pić mi się chce - będzie duży mróz”! - nie zdając sobie sprawy z tego, że tracimy właśnie wodę i elektrolity chroniąc stałocieplność ciała. Bowiem przy temperaturze powietrza poniżej-20-30C dochodzi do znacznej utraty wody z organizmu na skutek intensywnego oddawania ciepła z parą wodną podczas oddychania. Przyśpieszone są wówczas energetyczne procesy spalania dla utrzymania temperatury ciała na stałym poziomie drogą krwi. Według badań amerykańskich na potrzeby armii, zapotrzebowanie na wodę wzrasta przy wysokim mrozie, jak w upalne lato i należy uzupełniać utracone elektrolity - w ilości do 3 litrów na dobę.


Co wydalamy w pocie?

- duże ilości wody
- ważne elektrolity - chlorek sodu, sole magnezu, wapnia i potasu
- mocznik i kwas moczowy
- kwas mlekowy, lipidy, amoniak


 eom

.

cz 2

Bilans wodny i skutki jego zachwiania

Z badań wydolności sportowców wynika, że utrata zasobów wody tkankowej powyżej 2% powoduje zachwianie bilansu wodnego i znaczące obniżenie ogólnej sprawności organizmu. Spadek puli wody powyżej 3% wobec niezbędnych fizjologicznie zasobów - powoduje obniżenie wydolności nawet o 20-30%, oraz spadek siły fizycznej o ok. 10%! Trzeba bowiem wiedzieć, że z potem tracimy dużą ilość najważniejszych fizjologicznie biopierwiastków: Cl, Na, K, Ca, Mg , co może prowadzić do zaburzenia gospodarki wodno-mineralnej,w tym do niekorzystnego obniżenia się stężeń tych podstawowych elektrolitów, które biorą udział w skurczu mięśni, w tym mięśnia sercowego oraz regulują przemianę materii.

 
Pot i poziom elektrolitów

Gruczoły potowe wydalają podczas upałów liczne elektrolity, metabolity i toksyny ułatwiając tym prace nerek. Najważniejsze wydalane ustrojowe elektrolity to chlorek sodu NaCl, sole magnezu, wapnia i potasu. Intensywność wydalania tych elektrolitów jest sprzężona z wysokością temperatury środowiska i intensywnością termoregulacji. Rośnie też wraz z wzrostem metabolizmu (np. choroba gorączkowa, gorące potrawy), itp.


Równowaga kwasowo-zasadowa

Ilość i wzajemna równoważności sodu i potasu jest najważniejszym czynnikiem równowagi kwasowo-zasadowej oraz wodno-elektrolitowej. Potas działa regulacyjnie wewnątrz komórki – współpracując z sodem, który działa na zewnątrz, w przestrzeni międzykomórkowej. Potas i sód w odpowiedniej proporcji – utrzymują wspólnie prawidłowy rytm serca. Zaburzenie równowagi sodowo-potasowej powoduje zakłócenia pracy mięśnia sercowego (arytmię, nadciśnienie tętnicze), jak też zakłócenie czynności mięśni szkieletowych i stawów. Ich fizjologiczna równowaga ta warunkuje np. prawidłowe funkcjonowanie pompy sodowo-potasowej, której zadaniem jest transport glukozy przez błonę komórkową do komórek produkującym substancje energetyczne dla mięśnia sercowego i innych mięśni.


Niezdrowy deficyt potasu

Potas jest głównym składnikiem każdej komórki. Tym samymuzależnia funkcje całego organizmu, gdyż jest najważniejszym wewnątrzkomórkowym regulatorem procesów życiowych. Reguluje ważne procesy wewnątrzkomórkowe i zabezpiecza integralność błon komórkowych. Bierze udział w każdym skurczu naszych mięśni, w tym mięśnia sercowego. Uczestniczy w przewodnictwie nerwowym i w wytwarzaniu energii życiowej (adenozynotrójfosforan – ADP). Umożliwia syntezę białek i kwasów nukleinowych (aminokwasów) – podstawowych cegiełek białkowych z których jesteśmy zbudowani. Uaktywnia wiele ważnych enzymów zarządzających naszym metabolizmem. Duży niedobór potasu powoduje zakłócenia ważnych czynności organizmu, w tym obniżenie pobudliwości nerwowo-mięśniowej (apatię, osłabienie siły mięśni, senność), zaparcia, a takie wspomniane już zaburzenia rytmu serca i nadciśnienie.


Ile powinniśmy zjeść potasu w ciągu 1 dnia?

Prawidłowy poziom potasu w osoczu krwi zawiera się w granicach 3,8-5,3 mmol/l. Niedobór potasu ma miejsce, gdy jest go mniej niż 3,8 mmol/l. Zapotrzebowanie dobowe na potas wynosi około 2-3 gramy, czyli mniej więcej tyle samo, co na sód. Zwykle jednak spożywamy potasu stanowczo za mało, zwłaszcza w stosunku do sodu (soli kuchennej) - co zagraża nadciśnieniem tętniczym. Zapotrzebowanie na potas znacznie wzrasta podczas upałów i obfitego pocenia się, jak też wskutek przyjmowania niektórych leków.


Uzupełnianie magnezu i wapnia

Bardzo ważny dla organizmu jest magnez. Obecność jego soli w płynach ustrojowych jest niezbędna do wytwarzania wysokoenergetycznych związków fosforowych (ATP, ADP ) - spalanych w tzw. oddychaniu komórkowym będącym źródłem energii dla organizmu. Bez eliminacji niedoboru magnezu poczujemy się osłabieni, zdekoncentrowani, spowolnieni w myśleniu. Aby uzupełnić pulę biopierwiastka najlepiej skorzystać z łątwo przyswajalnej tabletki (z asparginianem lub mleczanem magnezu) w ilości zalecanej w ulotce lub z wody mineralnej. W wodzie mineralnej powinno być w jednym litrze co najmniej 50 mg soli magnezu, a optymalnie około 100 mg. Wypicie 1 do 2 litrów takiej wody uzupełnia nasze dzienne zapotrzebowanie na ten biopierwiastek. Trzecim podstawowym składnikiem mineralnym, który utraciliśmy i który należy uzupełnić jest wapń. Czy zimą, czy latem potrzeba nam go dziennie od 800 do 1200 mg a w niektórych przypadkach nawet więcej. Dlatego w czasie intensywnego pocenia się i wydalania z potem wapnia powinniśmy suplementowa minerał preparatem z apteki lub pić wody mineralne zawierające go co najmniej 150 mg/l. Ponadto ważnym fizjologicznie biopierwiatkiem traconym w czasie termoregulacji poprzez pocenie się jest potas.


Oczyszczanie organizmu z wydaleniem potu

Wraz z potem zostają wydalone szkodliwe produkty przemiany materii: mocznik, kwas moczowy, kwas mlekowy, amoniak, itp. Gruczoły potowe uzupełniają zatem pracę nerek.


„Oddychanie” skóry

Skóra absorbuje również aktywny biochemicznie tlen atmosferyczny. Tlen ten wbrew optymistycznej nazwie tego zjawiska zwanego "oddychaniem skóry" - nie jest niezbędny skórze, np. w tzw. oddychaniu komórkowym do pozyskiwania energii z glukozy, ale wchodzi w niekorzystne reakcje utleniania wewnątrz tkanek. Toteż obecne w skórze antyoksydanty fizjologiczne i egzogenne, np. witamina C oraz witamina E - zapobiegają powstawaniu toksycznego metabolizmu tlenowego, który uszkadza tkanki i komórki skóry.


mgr Edward Ozga-Michalski

Piśmiennictwo:
1. Anatomia człowieka – Adam Bochenek, Michał Reicher, PZWL, 1990
3. ORGANIZM CZŁOWIEKA, Wyd. Germini; 1989
4. http://pl.wikipedia.org/wiki/Skóra_(anatomia)
5. Encyklopedia zdrowej skóry, wyd. WAB, 1996


.

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.