Baza chorób - Choroby układu pokarmowego

pokaż wszystkie

Rola trzustki i przyczyny jej zapalenia



CZYNNOŚCI  FIZJOLOGICZNE  TRZUSTKI
 
Budowa trzustki


Trzustka jest narządem gruczołowym położonym w nadbrzuszu, poprzecznie, za żołądkiem. Składa się z: głowy, trzonu i ogona. Ma strukturę płatowo-zrazikową. Waży od 60 do 125 gramów.
 





ROLA TRZUSTKI

Funkcje fizjologiczne trzustki


Jest narządem jamy brzusznej wydzielającym ważne enzymy trawienne, a także hormony regulujące poziom cukru we krwi i komórkowe spalanie energii – insulinę oraz glukagon.


Rola trawienna trzustki


Chociaż narząd pełni funkcję hormonalnego gruczołu dokrewnego, czyli wytwarza i wprowadza do krwi wymienione wyżej hormony - to w przeważającej części swej masy odgrywa niezwykle ważną rolę producenta enzymów trawiennych. Większa część gruczołu wytwarza enzymy bezcenne dla trawienia białka, cukrów (weglowodanów) i tłuszczy. Sa to tzw. trawienne soki trzustkowe, które w ilości ok. 1,5 litra są odprowadzane codziennie do przewodu pokarmowego, ściślej mówiąc - do dwunastnicy.


Wyspy Langerhansa – miejsce produkcji insuliny i glukagonu


Wytwarzaniem i wydzielaniem do krwi hormonów, pełnią komórki zgrupowane w niewielkich skupiskach zwanych wyspami Langerhansa. Wyspy te są rozrzucone w całej trzustce - jest ich około miliona, a ich łączna masa stanowi zaledwie 2% masy całego gruczołu. W obrębie wysp Langerhansa wyróżnia się 3 rodzaje komórek: A, B, i D. W komórkach A wytwarzany jest glukagon, w komórkach B insulina, w D-somatostatyna. Najwięcej w wyspach Langerhansa jest komórek B – stanowią ok. 80% ogółu komórek wysp. Produkowany przez nie hormon - insulina jest bardzo ważnym regulatorem organizmu decydującym o zużytkowaniu i magazynowaniu składników pokarmowych, a zwłaszcza o tempie spalania podstawowego paliwa organizmu, jakim jest cukier prosty - glukoza.


Rola insuliny

Insulina jest hormonem o budowie białkowej, który reguluje przemianę cukrów oraz białek i tłuszczów. Insulina jest bowiem „kluczem” chemicznym otwierającym drogę glukozy do wnętrza komórek (np. komórek wątrobowych, mięśniowych, czy mózgu). Zwiększa to wewnątrzkomórkowe zużytkowanie glukozy, czyli jej spalanie odpowiednio do zapotrzebowania na wysiłek fizyczny, czy umysłowy. Osoby chore na cukrzycę, której istotą jest niedobór insuliny, muszą codziennie lub kilka razy dziennie przyjmować insulinę w postaci zastrzyków albo leki, które pobudzają trzustkowe wydzielanie insuliny.


Glikogen, czyli jak powstaje „zapasowe paliwo"

Jeśli bieżące potrzeby energetyczne są zaspakajane - insulina inicjuje wytwarzanie w wątrobie (i w mięśniach) - zapasów „paliwa” dla komórek ciała. Jest nim wytwarzany z glukozy wielocukier – glikogen (zwany niekiedy ludzką skrobią). Glikogen w razie potrzeby, jeżeli wystąpi niedobór glukozy w płynach ustrojowych czy tkankach, rozpada się pod wpływem wspomnianego już hormonu glukagonu i uwalnia potrzebną glukozę.



Ostre zapalenie trzustki zaburza całkowicie funkcje trzustki


Ostre zapalenie trzustki jest wynikiem toksycznych uszkodzeń i zaburzenia działania naturalnych systemów obronnych. Wskutek tego występuje wylew enzymów trawiennych, które produkuje trzustka. Następstwem wylewu jest samostrawienie i martwica jej miąższu. Oznacza to całkowite zaburzenie w/w niezwykle ważnych funkcji fizjologicznych narządu.  




Przyczyny ostrego zapalenia trzustki





Co zwiększa ryzyko wystąpienia zapalenia trzustki:

1/ Nadużywanie alkoholu
2/ Kamica żółciowa
3/ Przyjmowanie niektórych leków (cytostatyków, sterydów, niektórych antybiotyków)


Alkohol i ostre zapalenie trzustki

Ostre pobudzenie zapalne trzustki wywołujące atak może być np. związane z tłustym posiłkiem i jednoczesnym obfitym spożywaniem alkoholu. U alkoholików atak zapalenia rozpoczyna się nagle, zazwyczaj po nadużyciach pokarmowych. Chorzy na ogół są w bardzo ciężkim stanie, skarżą się na „opasujący” ból nadbrzusza, promieniujący do pleców, z towarzyszącym wzdęciem, nudnościami i częstymi wymiotami. Pojawia się sinica obwodowych części ciała, z marmurkowatością skóry i zaczerwienienie twarzy. W badaniach laboratoryjnych na ogół wykrywa się podwyższoną aktywność enzymu amylazy w osoczu i w moczu.


Choroby dróg żółciowych a zapalenie trzustki

Istotną przyczyną zaplenia gruczołu może być utrudnienie odpływu soku trzustkowego i żółci do dwunastnicy wskutek zablokowania się w brodawce dwunastniczej kamienia żółciowego oraz wtórny wzrost ciśnienia w przewodach trzustkowych i zarzucanie żółci do przewodu trzustkowego.


Rak a ostre zapalenie trzustki

W przebiegu nowotworów trzustki i dróg żółciowych może dojść do ostrego zapalenia trzustki. Toteż niewielkiego stopnia żółtaczka, świąd skóry – powinny być traktowane jako objawy wymagające dokładnej diagnostyki, gdyż mogą świadczyć o rozwoju raka trzustki, czy dróg żółciowych


Choroby metaboliczne a ostre zapalenia trzustki

Powstawaniu ostrego zapalenia trzustki mogą sprzyjać niektóre choroby metaboliczne np. cukrzyca, przetłuszczenie krwi (hiperlipidemie), nadczynność przytarczyc oraz zakażenia wirusowe i bakteryjne.


Inne przyczyny ostrego zapalenia gruczołu

W niektórych przypadkach przyczyną zapalenia trzustki mogą być stosowane leki: sterydy, tetracykliny, estrogeny, sulfonamidy. Ponadto choroby narządów sąsiednich - np, wrzód drążący do trzustki, zabiegi chirurgiczne w obrębie jamy brzusznej, oraz zabiegi endoskopowe w obrębie dróg żółciowych i przewodu trzustkowego. W ok.10 -20% przypadków nie udaje się określić przyczyny choroby.


Nawracające epizody ostrego zapalenia upośledzają funkcje wydzielnicze trzustki, w tym wydzielanie insuliny

Często nawracające epizody ostrego zapalenia imitują obraz tzw. przewlekłego zapalenia trzustki. Nie jest do końca jasne, czy przewlekłe zapalenie trzustki jest naturalną konsekwencją nawracających epizodów zapalenia ostrego, czy też samoistnym schorzeniem wynikłym z zatrucia trzustki alkoholem i innymi patogenami. Nie mniej obie postacie zapalenia trzustki powodują stopniowe włóknienie i uszkodzenia narządu tak, że ostatecznie trzustka staje się niezdolna do wydzielania wystarczającej ilości hormonów i enzymów.

Przewlekłe zapalenie trzustki i cukrzyca

Ostre zapalenie trzustki występuje rzadko, średnio notuje się 20-30 przypadków na 100 tys. populacji /rok. Warto jednak podkreślić, że w ostatnich latach notuje się stały wzrost częstości jej występowania. Choroba jest wywołana głównie przez dwie przyczyny: kamicę żółciową przewodową i nadużywanie alkoholu. Niekiedy przyczyną choroby może być stosowanie niektórych leków. Zdarzają się również sytuacje, w których przyczyny ostrego zapalenia trzustki nie udaje się ustalić.

 

Rola trzustki i przyczyny jej zapalenia

oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja dr n med. Janusz Ciok
gastrolog

Piśmiennictwo
1 / Fizjologia układu trawiennego; prof. dr hab. med Stanisław Konturek, PZWL
2/ Podstawy patogenetyczne leczenia chorób przewodu pokarmowego; doc. dr hab. med Jan Stasiewicz; Wydawnictwa Lekarskie PZWL 1993
3/ Witryny: Zapalenie trzustki, lek. med. Robert Olewiński; @witryna Z:@© emedica.pl, 2001http://www.solvaypharma.pl/pacjenci/112zaptrzustki.html;
4/ Leczenie przewlekłego zapalenia trzustki; Dr med. Leszek Zalewski; Katedra i Klinika Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii AM w Warszawie Kierownik Kliniki: prof. dr hab. med. Waldemar Karnafel "TERAPIA" NR 6, z. 2 (139), 2003

.

O chorobach wątroby i jej nowoczesnym ziołolecznictwie - pod linkiem:

http://www.pfm.pl/u235/navi/200596

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.