Baza chorób - Alergia

pokaż wszystkie

Pyłkowica, czyli katar sienny



KATAR SIENNY - CZYLI PYŁKOWICA

Czy wiadomo co jest przyczyną kataru siennego?


Uczulenie sienne powodują pyłki roślin. Są to maleńkie ziarenka pyłku kwiatowego - w zależności od gatunku od średnicy 0,0025 do 0,25 mm. Wydzielane są przez pręciki kwiatowe drzew, traw, ziół i zawierają tzw. męski materiał genetyczny. U osób uczulonych wywołują one tzw. pyłkowicę, znaną pod popularną nazwą "katar sienny". Z roku na rok, coraz więcej ludzi cierpi na jej objawy.


Jakie są objawy kataru siennego?

Katar sienny to szczególny przypadek ostrego alergicznego nieżyt nosa. Kiedy pyłki roślinne wnikają do dróg oddechowych osoby uczulonej - powoduje to podrażnienie, a następnie zapalenie i obrzęk błony śluzowej nosa. Objawami pochodzącymi z nosa, zatok i oczu są: - obfity wyciek wodnistej wydzieliny z nosa połączony ze swędzeniem nosa i napadowym, bardzo częstym kichaniem. Towarzyszy temu zwykle niemożność oddychania przez nos, światłowstręt oraz swędzenie i łzawienie oczu, zaczerwienienie twarzy, a niekiedy obrzęk górnej wargi. Objawy te nasilają się przy gorącej, wietrznej pogodzie.


Co sprzyja uczuleniu się na pyłki roślin?

Uczuleniu sprzyja zwiększona przepuszczalność błon śluzowych dróg oddechowych - wywołana np. przebytym zakażeniem wirusowym lub drażniącym działaniem zanieczyszczeń środowiskowych. Zakażenia wirusowe, a szczególnie zanieczyszczenia atmosfery, np. spaliny samochodowe, dym z papierosów itp.- uszkadzają nabłonek rzęskowy, usuwający ze śluzówki nosa i gardła zanieczyszczenia: drobnoustroje (wirusy, bakterie), kurz, pyłki roślin, pyliste substancje chemiczne itp. zanim dostaną się do wnętrza organizmu.


Czy objawy kataru siennego mogą być wywoływane również przez inne alergeny?

Alergiczny nieżyt nosa może wywołać bardzo wiele substancji wdychanych drogami oddechowymi. Do najbardziej rozpowszechnionych, obok pyłków roślin, należą: kurz domowy (zawierający odchody roztoczy), cząstki sierści zwierząt, pierze ptactwa itp. Wywołują one niekiedy, obok kataru siennego, inne objawy alergii: pokrzywkę na skórze, astmę.


Jaki jest mechanizm wyzwalający reakcję alergiczną?

Przyjmuje się, że za reakcje alergiczne odpowiadają specjalne przeciwciała, jakie system odpornościowy wytwarza dla niszczenia bakterii, wirusów, pasożytów, toksyn itp. U ludzi chorych na alergię - przeciwciało oznaczone symbolem IgE niespodziewanie się uaktywnia. Zwykle występuje ono w organizmie w niewielkich ilościach, jednak u alergików jest go co najmniej dziesięciokrotnie więcej. Właśnie to przeciwciało błędnie reaguje na pyłki roślin i inne unoszące się w powietrzu alergeny (roztocze, sierść zwierząt itp.), osadzające się na błonie śluzowej nosa, myląc je prawdopodobnie z pasożytami pokarmowymi.


Czy niezbędna jest wizyta u lekarza?

Jeśli podejrzewamy u siebie katar sienny, to powinniśmy o tym poinformować lekarza. Pyłkowica nie leczona ma bowiem tendencję do nasilania się. Niekiedy może sprzyjać pojawieniu się innej groźnej choroby alergicznej, jaką jest astma.


cd - 3



LECZENIE ALERGII  I  PRZECIWDZIAŁANIE ALERGENOM


Jak przebiega reakcja alergiczna?


Komórki tuczne, znajdujące się tuż pod powierzchnią błony śluzowej, są mimowolnymi sprawcami najbardziej dotkliwych objawów alergicznego nieżytu nosa. Wytwarzają one w swym wnętrzu duże ilości tzw. mediatorów zapalenia, zwłaszcza histaminy. Wystarczy, aby pyłek roślinny osiadł w ich pobliżu i został zaatakowany przez dwa przeciwciałami IgE, dyżurujące na ich powierzchni, aby komórka ta obficie wydzieliła histaminę. Wydzielanie histaminy i wywołany tym stan zapalny jest sygnałem wzywającym cały układ odpornościowy do gwałtownej walki z pozornym wrogiem - np. z pyłkami roślin. Niestety wskutek masowego napływu pyłków, jest to beznadziejna walka z dotkliwymi skutkami ubocznymi. Obecne w śluzówce receptory histaminowe, pobudzone przez histaminę, powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych i wysięk osocza krwi do okolicznych tkanek.


Zamiast leczyć lepiej unikać!

Najlepszym sposobem byłoby unikanie alergenów. Częściowo jest to możliwe dzięki szczelnemu zamykaniu okien w sezonie pylenia, nie wychodzeniu do parku, lasu czy na pole, zwłaszcza rano, kiedy pylenie jest najintensywniejsze. Są to jednak działania tylko częściowo skuteczne, gdyż całkowite odizolowanie się od wszędobylskich pyłków jest niemożliwe. Są obecne praktycznie wszędzie, nawet nad oceanami i na biegunach, choć w małym stężeniu.
 

Jedynymi skutecznymi sposobami ochrony przed alergią wziewną są szczepionki i leki przeciwalergiczne.

 
Wśród szczepionek odczulających wyróżniamy: wodne roztwory odpowiednio osłabionych alergenów (iniekcje co dwa dni), roztwory absorbowane na wodorotlenku glinu (zastrzyk raz na tydzień) lub szczepionki na tyrozynie (raz na 2 tygodnie). Są też szczepionki doustne i inhalowane do nosa.
 

Nie na każdy alergen i nie od razu można jednak chorego uodpornić.
 
W wielu sytuacjach należy podać choremu odpowiedni lek neutralizujący dokuczliwą reakcję alergiczną, spowodowaną przez mediatory zapalenia.
 

Za leki pierwszego rzutu - czyli najczęściej przepisywane przez lekarzy - uważa się preparaty antyhistaminowe.
 

Jest wiele grup preparatów przeciwhistaminowych, stosowanych w różnych rodzajach alergii. Na szczególną uwagę zasługują leki nowszych generacji minimalizujące działanie niepożądane, jakimi są: senność i spowolnienie myślenia oraz poruszania się, co niekiedy utrudnia, a nawet wręcz uniemożliwia np. prowadzenie samochodu, pracę w zawodach wymagających skupienia, wzmożonej uwagi i koncentracji lub pracę na wysokościach. Do bezpiecznych pod tym wzgladów leków należy np. loratadyna, a zwłaszcza. feksofenadyna. Ten ostatni lek został np. dopuszczony do stosowania u kontrolerów lotu na lotniskach, a więc u osób, dla których sprawność umysłu ma ogromne znaczenie. Feksofenadyna nie ulega przetworzeniu przez wątrobę, a więc nie obciąża tego narządu tak, jak niektóre starsze preparaty.
 

Leki antyhistaminowe neutralizują i łagodzą większość miejscowych objawów uczuleniowych takich jak:
 
świąd, katar sienny, alergiczne zapalenie spojówek, pokrzywki pokarmowe i polekowe, atopowe zapalenie skóry, pokrzywki kontaktowe (np. pojawiające się w wyniku działania środków czystościowych lub kosmetyków), odczyny spowodowane działaniem jadu owadów. Zawsze jednak, w przypadku dolegliwości alergicznych należy poddać się dokładnej diagnozie lekarskiej i stosować się do otrzymanych zaleceń.
 

oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz 


Alergików uczulają pyłki kwiatów. Z ich pręcików już wczesną wiosną wiatr unosi drobiny pyłków drzew, których celem jest dotrzeć do znamion słupków w kwiatostanach. Nieświadomym tego przechodniom pyłki osadzają się na błonach śluzowych dróg oddechowych i wywołują u części z nich objawy uczulenia. Dla tych osób pyłki roślin to alergeny wywołujące dokuczliwą pyłkowicę - znaną też pod nazwą katar sienny i alergiczny nieżyt nosa.


U alergików z nieznanych dokładnie powodów układ odpornościowy “myli” niegroźne pyłki kwiatowe, cząstki pokarmu i inne zwykle neutralne dla zdrowia substancje z groźnymi zarazkami czy pasożytami. Mobilizuje to komórki odpornościowe do wytężonej i przewlekłej walki z pozornym, lecz masowo napływającym “agresorem” - alergenem. Skutkiem tej walki są objawy wyrządzające poważne szkody zdrowiu.



WIOSENNE PRZEZIĘBIENIE CZY ALERGIA?


Chorują nieświadomie

Znaczna część osób, nawet z ostrymi objawami uczulenia, nie potrafi odróżnić dolegliwości, jakie powoduje alergiczny nieżyt nosa od zwykłego kataru czy przeziębienia.  Osoby te często leczą się same, stosując kupione bez recepty w aptece leki na przeziębienie i katar, nie zdając sobie sprawy z konieczności wizyty u alergologa. Niekiedy katar sienny tak wiernie imituje przeziębienie, że wskutek sugestii pacjenta i niedokładnego wywiadu, lekarz przepisze leki przeciwzapalne lub nawet antybiotyk. Antybiotyk jest nie tylko bezużyteczny, lecz wręcz szkodliwy, gdyż może on osłabić układ odpornościowy.

 
Czym różni się zwykły katar od kataru siennego?

 
Katar sienny imituje w dużym stopniu objawy kataru i przeziębienia. Jest jednak kilka istotnych różnic, dzięki którym można odróżnić choroby. Katar sienny występuje zwykle wiosną lub w lecie, w przeciwieństwie do kataru przeziębieniowego, i to bez jego typowej przyczyny , jaką jest przechłodzenie, przemoczenie itp. Objawy pyłkowicy są zwykle długotrwałe i nie mijają po przysłowiowym tygodniu kataru. Towarzyszy im nie tylko zatkanie nosa, ale częste i intensywne napady kichania, tzw. długimi salwami, które trudno powstrzymać, co nie występuje na taką skalę w zwykłym katarze. Obok utraty węchu, mogą występować duszności nietypowe dla kataru. Z nosa przez wiele dni wydziela się wodnisty śluz, zaś przy katarze spowodowanym wirusami, już po 2–3 dniach wydzielina z nosa staje się gęsta i zmienia swój kolor. W alergii swędzą, pieką i łzawią oczy, co na ogół nie zdarza się w katarze. Wyróżnikiem pyłkowicy jest też zwykle brak gorączki.


Niektórzy z uczulonych na pyłki - alergeny przechodzą chorobę łagodnie
 
Alergia wywołuje u nich lekkie napady kichania, swędzenia w nosie i swędzenia oczu. Te osoby nie zdają sobie nawet sprawy, że chorują na katar sienny, który jest jedną z odmian alergicznego nieżytu nosa.
 

Cięższy przebieg choroby charakteryzuje się:
 
obfitym, wodnistym wyciekiem z nosa, napadowymi salwami kichnięć, obrzękiem i pieczeniem śluzówki nosa. Utrudnia to oddychanie, wywołuje niekiedy stan podgorączkowy, poczucie ogólnego rozbicia i duży dyskomfort.
 

Podstawą trafnej diagnozy jest dokładny wywiad lekarski
 
Dzięki niemu można ustalić, czy chorobę zapoczątkowały wirusy kataru i przeziębienia, czy też jest to uczulenie na alergeny. Dzięki krzyżowym (wzajemnie się wykluczającym) pytaniom zadawanym pacjentowi - lekarz jest w stanie rozpoznać występujące różnice pomiędzy objawami kataru siennego a przeziębienia (np. wspomniany brak gorączki, pieczenie i łzawienie oczu, dłuższy niż tygodniowy przebieg choroby itp.). Lekarz zwróci uwagę, czy nie jest to już kolejny rok z rzędu, w którym w określonej porze i w sytuacjach związanych z intensywnym pyleniem roślin, cierpimy na „katar i przeziębienie bez powodu”. Pozostaje jeszcze zidentyfikowanie alergenu, na jaki pacjent jest uczulony.


JAK SIĘ UPEWNIÆ -  JAKI ALERGEN MNIE UCZULA?

 
W Polsce najczęściej uczulają trawy - trzeba więc pilnować komunikatów dla alergików.

Na uczulenie na pyłki traw cierpi prawie 60% osób z alergią. Toteż jeśli stale mamy katar bez powodu w okresie pylenia traw - który zwykle zaczyna sie w maju - to wysoce prawdopodobne, że to nasz podejrzany alergen! Często uczulenie na pyłki traw wiąże się z jednak z uczuleniem na pyłki zbóż, szczególnie na pyłki żyta i pyłki kukurydzy.


Hipotetyczne pyłkowe alergeny odpowiedzialne za objawy kataru siennego to:

Pierwsza, już w lutym  zakwita leszczyna, co nieodparcie wróży koniec zimy. Później, od lutego do połowy maja pylą kwiatostany popularnych drzew liściastych: wierzby, olchy topoli, brzozy, nasycając powietrze miliardami niewidocznych pyłków. Apogeum pylenia zaczyna się około połowy maja, kiedy kwitną trawy, a później, mimo spadku stężenia nie ustaje, gdyż w powietrzu stale unoszą się pyłki wszędobylskich chwastów: pokrzywy, bylicy, komosy, itp... Warto też wiedzieć, że rzadziej niż trawy uczulają pyłki popularnych chwastów, kwitnących później. Drzewa są sprawcami kataru siennego zaledwie u kilkunastu procent chorych.
 

Inne alergeny?

Jeśli nie uda się np. ustalić związku uczulenia z okresem pyleniem konkretnej rośliny, to nie wyklucza to alergicznego nieżytu nosa. Może być on spowodowany innymi licznymi alergenami. Uczulonym można być na unoszące się w powietrzu alergeny zwierzęce (sierść, pierze, odchody roztoczy itp.), pył drzewny i inne substancje lotne z tkanek roślin, chemikalia, pyły metali, materiałów budowlanych, spaliny itp.


Jak ustalimy co nas uczula - co dalej?

W końcu znamy już przyczynę nieustannego swędzenia błony śluzowej, salw kichnięć i obfitego wydzielania rzadkiego śluzu. Powstaje więc pytanie: jak zahamować samonapędzający się mechanizm reakcji alergicznej?

cd - 2


 
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.