Baza chorób - Alergia

pokaż wszystkie

Metale wywołujące egzemę



Młoda kobieta kupiła sobie nowe, efektowne kolczyki i naszyjnik, w skład których wchodził nikiel. Po krótkim czasie noszenia na płatkach usznych oraz na szyi pojawił się rumień oraz uwidoczniły się pod skórą liczne grudki i pęcherzyki wysiękowe. Później pojawił się wysięk i nadżerki skóry. Rozpoznanie przez alergologa - uczulenie na nikiel. Zdjęcie biżuterii wyeliminowało objawy uczulenia. Podobnymi alergenami kontaktowymi mogą być włókna sztuczne wytwarzane z ropy naftowej. z tzw. poliestru, które znajdziemy w prawie każdej tkaninie ubraniowej tj. w koszulach, ubraniach, materiałach obiciowych.



Jak często uczula nikiel?

Nikiel uważany jest obecnie za najczęściej uczulający alergen kontaktowy.
Metal ten uczula głównie w dwóch sytuacjach – przez zetknięcie się z przedmiotami niklowanymi oraz przez dotyk stopów, w skład, których wchodzi. Częściej uczula kobiety, niż mężczyzn, ze względu na noszenie przez nie sztucznej biżuterii z zawartością niklu – kolii, kolczyków, itp. (Patrz opisany na wstępie przypadek uczulenia młodej kobiety). Często daje zmiany odległe od miejsca stykania się z ciałem – tzw. idy niklowe.


Jakie wyroby z niklu najczęściej uczulają?

Metal ten występuje powszechnie w sztucznej biżuterii, sprzączkach pasków, haftkach staników, zegarkach noszonych na ręku, zamkach błyskawicznych, niektórych stopach metali. Lista uczulających wyrobów z niklu jest długa i na dobrą sprawę nie zawsze wiemy, że ten popularny składnik wielu stopów metali wchodzi w skład konkretnej biżuterii, czy oprawek okularów.


Jednak na podstawie badań można sporządzić listę metalowych wyrobów, w których możemy się spodziewać obecności tego alergenu: (Podajemy ją począwszy od wyrobów, które częściej uczulają):

- zegarek w metalowej kopercie,
- kolczyki,
- zapinki stanika,
- pierścionki,
- podwiązki,
- okulary (metalowe oprawki),
- naszyjniki,
- podzespoły elektroniczne,
- okucia stolarskie,
- klamra paska,
- metalowe guziki,
- naparstek, monety,
- narzędzia dentystyczne,
- odczynniki chemiczne,
- maszyna dziewiarska,
- spinka do włosów,
- bransoletki,
- suwaki,
- nożyczki,
- klucze,
- długopisy,
- zapięcia butów,
- sztućce, itp.


Czy niewielkie ilości niklu w stopach z innymi metalami mogą uczulać?
 
Tak, nikiel jest bardzo silnym alergenem kontaktowym. Wystarczy kontakt skóry z jego niewielką ilością, nawet wówczas, kiedy jest w stopie z innymi metalami, aby wystąpił wyprysk skórny. Stwierdzono uczulenie na biżuterię zawierającą 99% 24 karatowego złota, a tylko minimalne ilości niklu (!) Osoby nadwrażliwe na nikiel uczulają się nawet tzw. białym złotem, będącym stopem szlachetnego kruszcu z różnymi metalami, w tym z niewielką domieszką niklu.


Kto jest najbardziej zagrożony uczuleniem na nikiel?

Po pierwsze, jak już wspomnieliśmy zagrożone są kobiety, ze względu na częsty kontakt z biżuterią zawierającą nikiel, zapinkami do bielizny, itp. Prawidłowość ta zachodzi we wszystkich krajach rozwiniętych. Ale w krajach trzeciego świata bywają proporcje odwrócone – tam, bowiem kobiety nie noszą biżuterii ze stopów niklu, a mężczyźni często noszą na rękach niklowane zegarki. Drugą grupę, w której alergia na nikiel jest szczególnie częsta, stanowią ludzie młodzi, (ze względu na częsty kontakt z tanią biżuterią z niklu), w tym szczególnie kobiety przed 30 rokiem życia – czego przykładem jest opisany na wstępie przypadek młodej kobiety. Po ukończeniu 60 lat nadwrażliwość na nikiel występuje już rzadko. Trzecią grupę osób zagrożonych uczuleniem na nikiel stanowią chorzy z atopią.


Czy możliwe jest uczulenie się na nikiel przez pokarm?
 
Tak, jest to osobliwością alergii na nikiel, że można się uczulić drogą doustną (a nawet wziewną, w niektórych zawodach). Drogą doustną możemy się uczulić, jeśli metal jest w stopie, z jakiego wykonano przewody wodociągowe, z których pijemy wodę. Przyczyną uczulenia może być też obfitość niklu w pokarmie. U części pacjentów uczulonych na ten metal może się pojawić wskutek tego świąd, wysiew zmian skórnych, jak też rozwój choroby, tj. zaostrzenie się ognisk wyprysku skórnego.


Jakich pokarmów obfitujących w nikiel należy unikać?
 
Dla osób silnie uczulonych opracowano specjalną dietę zalecającą unikanie śledzi, szparagów, fasoli, grzybów, cebuli, kukurydzy, szpinaku, pomidorów, grochu, sałaty, marchwi, gruszek, rabarbaru, kakao, czekolady i piwa, jako produktów spożywczych zawierających szczególnie dużo tego metalu.
 

cd - s 2

 

Jak częste jest uczulenie na chrom?


Chrom w Polsce był przez wiele lat najczęstszym alergenem kontaktowym. Od lat 80-tych odsetek osób uczulonych na ten metal nieco się zmniejszył. Jednak uczulenie to było i pozostaje nadal częstsze, niż w większości krajów Zachodu.



Czy uczulenie na chrom stanowi zagrożenie dla zdrowia?

Chrom jest silnym alergenem, który wywołuje przede wszystkim wyprysk kontaktowy, cechujący się przewlekłym przebiegiem i częstymi nawrotami. W związku z tym uczulenie na chrom jest poważnym problemem zdrowotnym i ogromnie utrudnia życie chorym.


Jak dochodzi do uczulenia się na chrom?

Długo uważano, że podstawową przyczyną uczulenia jest częsty kontakt pacjentów z alergenem obecnym w bardzo wielu przedmiotach. Jednak okazało się, najważniejszą przyczyną alergizacji jest stały kontakt skóry z substancjami zawierającymi dużo specyficznych związków tego metalu – takich na przykład, jakie występują w cemencie, środkach myjących szkło ("chromianka"), w olejach przemysłowych, w niektórych farbach i zaprawach garbarskich, zapałkach, impregnatach do drewna, świeżym druku. W większości są to tzw. zagrożenia zawodowe.


Czy chrom w cemencie jest dużym zagrożeniem dla zdrowia?

Tak, ten związek chemiczny w jakim występuje chrom w cemencie stanowi duże zagrożenie dla zdrowia. Przykładem jest opisany na wstępie przypadek uczulenia na związek metalu zawarty w cemencie stosunkowo częstego wśród murarzy. Testy skórne przeprowadzone wśród murarzy z dużym stażem pracy – dowodzą powszechności uczulenia na ten silny alergen. Nadwrażliwość na związki chromu stwierdzono, aż u czterech na pięciu robotników budowlanych.( !) W Dani i Finlandii, gdzie już od lat 80-tych wprowadzono obowiązkowo "cement hipoalergiczny" – tj. bez zawartości alergizujących związków chromu – wyraźnie zmalało uczulenie na ten metal, dotąd częste u murarzy i innych pracowników budowlanych. Tendencja do wprowadzania hipoalergicznego cementu jest ogólnoświatowa i może wydatnie zmniejszyć zagrożenie egzemą.


Jakie inne grupy zawodowe są narażone na uczulenie się związkami chromu?

Dużą grupą zawodową narażoną na uczulenie się chromem są mechanicy samochodowi, blacharze, tokarze, maszyniści i inne osoby stykające się z olejami przemysłowymi. Chrom jest niekiedy dodawany do tych produktów, jako środek zapobiegające korozji. A prawie zawsze pojawia się, jako zanieczyszczenie podczas mechanicznej obróbki metali. Alergizują także płyny galwanizerskie i powierzchnie galwanizowanych metali.


Czy są inne źródła uczuleń chromem?

Analizując źródła alergii na chrom stwierdzono, że częstą przyczyną uczulenia jest skóra garbowana związkami tego metalu. W Dani, z 79 osób używających takiej skóry uczulonych na metal okazało się 19 osób. ( dla 14 źródłem alergenu były buty; dla 4 – rękawice; a dla 2 - inne wyroby skórzane.). W analogicznych badaniach w Warszawie (przed 1980 r) uczulonych na garbnik skóry zawierający chrom było ponad 80% osób. Współcześnie zmieniła się zasadniczo technologia garbowania skóry (zmniejszono poważnie udział związków chromu) i obecnie stwierdza się uczulenie tylko u 15% badanych. Zwykle są to osoby z bardzo silną alergią (nadwrażliwością) na chrom, tj. reagujące na stężenie 50 razy mniejsze od tego, które standardowo uczula.


Chrom jako metal nie szkodzi zdrowiu, dlaczego zatem jest alergenem?

Chrom metaliczny jest całkowicie pozbawiony własności uczulających, a nawet w niewielkich ilościach jest niezbędnym biopierwiastkiem umożliwiającym ważne procesy metaboliczne (uczestniczy w metabolizmie glukozy, składnik wielu enzymów). Trzeba jednak pamiętać, że pot, ślina i osocze krwi, jak też technologie przemysłowe (cement, garbniki, itp.) mogą przekształcać ten metal w związki będące bardzo silnymi alergenami kontaktowymi. Rola śliny jest w tym przekształceniu szczególnie ważna, gdyż często stykamy się z chromem w pożywieniu i wodzie pitnej.


Jakich potraw bogatych w chrom powinny unikać osoby szczególnie nadwrażliwe na ten metal?

Przede wszystkim należy unikać wątroby cielęcej, kurczaków, otrąb i kiełków pszennych, drożdży piwnych - które zalicza się do szczególnie zasobnych w chrom pokarmów.

cd - s 3

Czy metale szlachetne nie uczulają?

Tak uważano do niedawna, mając na myśli zwłaszcza złoto. Jednak ostatnio przy pomocy czułych testów skórnych zaobserwowano, że ten szlachetny metal wywołuje alergiczny wyprysk kontaktowy u dość licznej grupy osób (od 1 do 23%) (!)
Z biżuterii najczęściej uczulają złote kolczyki, a drugim miejscu pierścionki.
Alergia na złoto jest szczególnie nasilona latem, kiedy to obfity pot wyługowuje metal.


Czy złoto - składnik leków przeciwreumatycznych - może uczulać?

Odkąd w latach 70-tych złoto stało się lekiem podawanym w reumatoidalnym zapaleniu stawów zauważono, że leczenie nim może wywoływać niepożądane odczyny ze strony różnych narządów. Choć długo powątpiewano, czy obserwowane zmiany mają charakter alergii, to jednak za takim przypuszczeniem przemawiają obserwacje. Zdarza się np., że u chorej po wstrzyknięciu złota występuje wyprysk alergiczny w miejscu dawnego kontaktu z biżuterią, której noszenie dotąd jej nie szkodziło.
 

Jak często występuje uczulenie na kobalt?

Stosunkowo rzadko ten alergen jest wyłączną przyczyną wyprysku alergicznego. Zwykle uczulenie na kobalt współistnieje z uczuleniem na chrom lub nikiel, co wynika ze wspólnych źródeł tych alergenów. Stosuje się też podobne postępowanie w unikaniu alergenów i leczeniu.


Oprac. mgr Edward Ozga – Michalski
Konsultacja Prof. dr hab. Andrzej Danysz
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.