artykuły
Udostępnij

Znów poczuć lato

Utrata węchu nie wydaje się być tak straszna jak pozbawienie wzroku czy słuchu, mimo to brak możliwości odczuwania zapachów rzutuje na jakość życia. Najnowsze badania wskazują, że węch można przywrócić – i to przy użyciu kropli do nosa wzbogaconych o… komórki macierzyste.

Znów poczuć lato

Zmysł węchu często jest przez nas bagatelizowany, choć pełni on bardzo ważną funkcję ostrzegającą przed zagrożeniami. Odpowiada za przyjemność odczuwaną podczas jedzenia, a także pomaga nam znaleźć atrakcyjnego dla nas partnera czy zapamiętywać informacje.

Anosmia

Całkowita utrata węchu nazywana jest anosmią i czasami może ograniczać się tylko do jednego nozdrza. Nie zawsze anosmia musi trwać do końca życia – niekiedy samoistnie mija. Jej przyczynami są najczęściej wiek i związane z nim zmiany, a także stosowanie niektórych leków, w tym przeciwdepresyjnych, przeciwarytmicznych czy obkurczających naczynia krwionośne w nosie.

Do utraty węchu może dojść również w wyniku urazu głowy czy w przypadku chorób neurologicznych, w tym w chorobie Alzheimera, w chorobie Parkinsona, w padaczce czy po przebytym udarze. Brak odczuwania zapachu pojawia się często u osób palących papierosy i stosujących narkotyki. Może być też wynikiem obecności polipów w nozdrzach lub powracających infekcji zatok. Anosmię stwierdza także się niekiedy u chorych na cukrzycę lub niedoczynność tarczycy. Sprzyjają jej niedobory witaminy B12 oraz cynku. Może być również wrodzona, gdy doszło do mutacji, np. w genie Ift88, odpowiedzialnym za wykształcanie komórek sensorycznych w nosie. Nie zawsze jednak daje się jednoznacznie ustalić przyczynę utraty węchu – wtedy mówi się o idiopatycznym pochodzeniu anosmii.

Najczęstszymi skutkami utraty węchu jest utrata apetytu (bo przecież zapach jest ważnym elementem cieszenia się z jedzenia) oraz spadek popędu seksualnego (bo jako zwierzęta często sugerujemy się zapachem partnera).

(Nie)czułe myszy

Badacze już od jakiegoś czasu szukają sposobu na przywrócenie węchu osobom, u których doszło do nieodwracalnych zmian w nozdrzach. Poprzednie badania na myszach wykazały, że zmysł węchu może zostać przywrócony w wyniku zastosowania terapii genowych, opartych na wirusach. Niestety, tego typu terapie ograniczają się do bardzo wąskiego grona potencjalnych pacjentów, u których anosmia jest wynikiem mutacji w genach.

Naukowcy z University of Miami Miller School of Medicine pod kierownictwem Bradleya Goldsteina wykazali, że u gryzoni możliwe jest przywrócenie węchu po zastosowaniu w terapii jednego z typów komórek macierzystych (ang. globose basal cells). Potencjalnie nowa metoda jest w stanie leczyć utratę węchu ze wszystkich przyczyn. Jest przy tym bezpieczna, o czym świadczy brak przypadków rozwoju nowotworów po jej zastosowaniu.

Zespół stworzył najpierw mysi model genetycznego upośledzenia węchu, w którym uszkodzeniu uległ gen Ift88. Następnie badacze stworzyli krople do nosa, w których zawiesili komórki macierzyste. Wybrany przez nich rodzaj komórek macierzystych występuje naturalnie w organizmie, gdzie odpowiedzialny jest za naprawę uszkodzeń neuronów czuciowych związanych z wiekiem lub uszkodzeniami mechanicznymi.

Podane w postaci kropli do nosa komórki macierzyste wszczepiły się w nabłonek czuciowy wewnątrz nozdrzy myszy i przekształciły się w pełni funkcjonalne, dojrzałe neurony węchowe. Były one w stanie wytworzyć połączenia z opuszką węchową, co skutecznie przywróciło zmysł węchu zwierzętom. Gdy w obecności myszy z grupy leczonej komórkami macierzystymi rozpylono nieprzyjemną woń, gryzonie na nią reagowały, czego nie zaobserwowano u zwierząt z grupy kontrolnej, niepoddanej terapii.

Autorzy badania byli bardzo zaskoczeni, że komórki macierzyste okazały się być na tyle odporne, aby móc je podawać w formie kropli do nosa. Zdziwiła ich też skuteczność stworzonego rozwiązania. Zanim jednak metoda będzie mogła zostać zastosowana u ludzi, konieczne jest znalezienie odpowiedniego bioetycznie źródła komórek macierzystych do badań oraz określenie tego, w jakich przypadkach terapia mogłaby znaleźć zastosowanie.

 

Na podstawie:

S. Kurtenbach et al., Cell-Based Therapy Restores Olfactory Function in an Inducible Model of Hyposmia. Stem Cell Reports (2019) DOI: 10.1016/j.stemcr.2019.05.001

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.