artykuły
Udostępnij
Tagi

Wirus na lekooporność

Zanim w latach 40. XX wieku upowszechniło się stosowanie antybiotyków, triumfy w leczeniu infekcji bakteryjnych święciła terapia fagowa. Choć z czasem stosowanie wirusów do walki z bakteriami odeszło w cień, dziś terapie oparte o bakteriofagi mogą stać się remedium na postępującą lekooporność szczepów bakteryjnych.

Wirus na lekooporność

Bakteriofagi (nazywane w skrótowo fagami) są specyficznymi rodzajami wirusów, które atakują tylko komórki bakteryjne, nie czyniąc szkody komórkom eukariotycznym. Po raz pierwszy fagi zostały zastosowane w medycynie równo wiek temu (w 1919 roku) przez Felixa d’Herelle’a, współodkrywcę tych niezwykłych tworów. Okazały się być one skuteczne w leczeniu chorych z czerwonką bakteryjną. Złota era dla terapii fagowej trwała w latach 20., 30. i 40. XX wieku, zanim została ona wyparta przez coraz skuteczniejszą i tańszą antybiotykoterapię.

Cechą charakterystyczną fagów jest to, że są bardzo specyficzne: dany bakteriofag atakuje najczęściej do kilku szczepów bakteryjnych (a więc nawet nie gatunków!). Są jednak przy tym bardzo skuteczne – terapia nimi w ponad 90% oznacza wyzdrowienie. Wprowadzone do organizmu same się powielają, a więc ich ilość (i dawka „leku”) w miarę upływu czasu rośnie. Jednak procedury znalezienia odpowiedniego faga są pracochłonne, a terapia fagowa trwa dłużej niż antybiotykoterapia – zazwyczaj potrzeba aż 6 tygodni do wyleczenia z infekcji.

Problem lekooporności

Powszechny dostęp do tanich i skutecznych antybiotyków o szerokim spektrum działania z czasem obrócił się przeciwko nam. Coraz poważniejszym problemem są lekooporne szczepy bakteryjne, zagrażające życiu osób z osłabioną odpornością. Należą do nich, m.in. chorzy na mukowiscydozę. Charakterystycznym objawem tej choroby jest odkładanie się gęstego śluzu wewnątrz płuc. Śluz ten jest często kolonizowany przez bakterie, a chorzy zmagają się z nawracającymi infekcjami górnych dróg oddechowych.

Takie nawracające zakażenie bakteryjne u chorych na mukowiscydozę może doprowadzić do nieodwracalnych zmian w płucach. Tak też było w przypadku 15-letniej pacjentki, której przypadek opisano w czasopiśmie „Nature Medicine”. Zmagała się ona z ciągłymi infekcjami, wywołanymi przez lekooporny szczep Mycobacterium abscessus. Ponieważ żadne dostępne leki nie pomagały, konieczne u pacjentki okazało się przeszczepienie obu płuc. Niestety, bakterie powróciły (tym razem do nowych) płuc. Zrozpaczeni rodzice poprosili lekarzy prowadzących o znalezienie sposobu na uratowanie życia ich córce.

Lekarze zwrócili się o pomoc do Grahama Hatfulla z University of Pittsburgh, który ma jedną z największych kolekcji bakteriofagów na świecie, liczącą sobie ponad 15 tysięcy różnych wirusów. Jego zespół poświęcił 3 miesiące na znalezienie odpowiedniego bakteriofaga, który skutecznie zwalczyłby bakterie wyizolowane z płuc 15-latki. Znaleziono trzy takie fagi, jednak dwa z nich posiadały geny, które hamowały aktywność bakteriofagów wewnątrz ludzkiego organizmu. Badacze zmodyfikowali genetycznie wirusy tak, aby ich mieszanka mogła zostać podana pacjentce.

Pierwszą dawkę fagów dziewczyna dostała w lipcu 2018 roku. Już po 72 godzinach od podania owrzodzenia na jej ciele (będące jednym z objawów zakażenia) zaczęły się osuszać, a po 6 tygodniach nie było śladów po infekcji. Dziewczyna mogła powrócić do normalnego życia: znów zaczęła uczęszczać do szkoły i rozpoczęła kurs prawa jazdy.

Remedium na lekooporność

Choć opisany w „Nature Medicine” przypadek jest jednostkowy, pokazuje on najnowszy trend w walce z antybiotykoopornością. W USA trwają badania kliniczne nad bakteriofagami zdolnymi do pokonania lekoopornych szczepów prątka gruźlicy.

W Unii Europejskiej jedynym ośrodkiem, zajmującym się skutecznością bakteriofagów, jest wrocławski Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN im. Ludwika Hirszfelda.

 

Na podstawie:

A. Fox, Viruses genetically engineered to kill bacteria rescue girl with antibiotic-resistant infection. Science (2019) DOI: 10.1126/science.aax9709

Tagi
gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.