artykuły
Udostępnij

Siatkówczak kontra wirus

Najczęstszym nowotworem złośliwym gałki ocznej u dzieci jest siatkówczak. Hiszpańscy naukowcy wykorzystali do walki z nim nieszkodliwy wirus, którego skuteczność w badaniach na zwierzętach dwukrotnie przewyższyła stosowane standardowo chemioterapie.

Siatkówczak kontra wirus

Przyczyną pojawienia się siatkówczaka (łac. retinoblastoma) jest mutacja genu RB1. Do wystąpienia choroby potrzebna jest mutacja obu alleli, a więc jednego pochodzącego od ojca i jednego pochodzącego od matki. W 4 przypadkach na 10 dziecko dziedziczy po jednym z rodziców wadliwą wersję tego genu, a druga kopia genu ulega mutacji w czasie życia dziecka. W pozostałych przypadkach do choroby dochodzi w wyniku dwóch spontanicznych zmian genetycznych w czasie rozwoju dziecka.

Pierwszym objawem siatkówczaka jest biały odblask w jednym lub obu oczach u dziecka (nazywany leukokorią). Ten rodzaj nowotworu występuje najczęściej u małych dzieci do 5 roku życia, choć znane są też nieliczne przypadki diagnozowane u dorosłych.

Metoda leczenia zależy od rozległości zmian w oku dziecka – najczęściej podawana jest wstępna chemioterapia, która ma na celu zmniejszenie masy guza i umożliwienie leczenia chirurgicznego. Niekiedy jednak istnieje potrzeba usunięcia zajętej przez nowotworów gałki ocznej wraz z nerwem wzrokowym. Nieleczony siatkówczak jest śmiertelny.

Zabójczy wirus

Hiszpańscy naukowcy z Sant Joan de Deu Reasearch Institute w Barcelonie wykorzystali do leczenia siatkówczaka zmodyfikowany genetycznie wirus należący do grupy adenowirusów. Tego rodzaju wirusy najczęściej powodują łagodne zapalenia dróg oddechowych lub oczu.

Po modyfikacji genetycznej wirus stał się wirusem onkolitycznym, a więc takim, który zabija komórki nowotworowe. Wirusy onkolityczne rozprzestrzeniają się wyłącznie w tkankach nowotworowych, nie wyrządzając szkody zdrowym komórkom. Charakteryzują się również dużą efektywnością w indukowaniu odpowiedzi odpornościowej wobec komórek nowotworowych oraz samych siebie, co wspomaga leczenie onkologiczne.

W pierwszy etapie badań bezpieczeństwo stosowania zmodyfikowanego wirusa testowano na zdrowych królikach, którym wstrzyknięto w gałkę oczną badany wirus. Jedynym działaniem niepożądanym, obserwowanym w czasie eksperymentu, był stan zapalny gałki ocznej, który mijał w ciągu 6 tygodni. Część wirusów przedostała się z oczu w głąb organizmu, jednak z powodu braku możliwości powielania się w zdrowych tkankach, wirusy nie spowodowały żadnych szkód.

Następnie skuteczność wirusa w walce z nowotworem badano w mysim modelu siatkówczaka. Za miarę efektywności terapii uznano czas, jaki musiał minąć zanim nowotwór zniszczył gałkę oczną gryzonia w takim stopniu, że musiała być ona usunięta. Okazało się, że zastosowanie leczącego wirusa wydłużyło dwukrotnie czas, zanim zwierzę musiało mieć wycięta gałkę oczną, w stosunku do dwóch standardowych chemioterapii, stosowanych w siatkówczaku.

Skuteczność u ludzi

Wstępne wyniki bezpieczeństwa i skuteczności terapii wirusem onkolitycznym były na tyle obiecujące, że Hiszpanie zdecydowali się na rozpoczęcie badań przy udziale dzieci z siatkówczakiem. Wirus podano dwójce dzieci, u których chemio- i radioterapia nie przyniosły efektu.

U jednego dziecka niestety musiało dojść do usunięcia gałki ocznej, ponieważ stała się ona nieprzepuszczalna dla promieniowania wykorzystywanego do oceny postępów choroby. Oko posłużyło jednak do sprawdzenia, czy leczniczy wirus dotarł do guza – rzeczywiście, wirus namnażał się w nowotworze, pozostawiając okoliczne tkanki nietknięte.

U drugiego z dzieci wirus spowodował zmniejszenie się guza i zniszczenie jego fragmentów, pływających wewnątrz oka. Te fragmenty są bardzo niebezpieczne, ponieważ dają początek kolejnym guzom w tym samym oku i mogą powodować przerzuty do innych części ciała.

Hiszpanie planują rozszerzenie badań o kolejnych chorych z siatkówczakiem. Pozostaje mieć nadzieję, że u jak największej liczby pacjentów efekty leczenia okażą się równie dobre, co u drugiego z biorących w eksperymencie dzieci.

 

 

Na podstawie:

M. Leslie, Cancer-slaying virus may fight childhood eye tumor. Science (2019) DOI: 10.1126/science.aaw7744

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.