artykuły
Udostępnij

Rok zmian w aptekach

Rok 2016 minął w farmacji polskiej pod znakiem programu 75+ i prac nad nowelizacją Prawa farmaceutycznego, konkretnie zapisania w nim uwarunkowań demograficznych, geograficznych i osobowych przy otwieraniu nowych aptek.

Rok zmian w aptekach

Program 75+

Program 75+ był zapowiadany przez PiS w kampanii wyborczej. Dowiedzieliśmy się wówczas, że seniorzy powinni otrzymywać leki za darmo – odwoływano się przy tym do powszechnie znanej informacji, że wiele starszych osób nie wykupuje wszystkich leków z powodów finansowych.

Oczekiwanie na pierwsze konkretne informacje o programie trwało kilka miesięcy, a kiedy już one nadeszły, wielu emerytów poczuło się zawiedzionych – okazało się bowiem, że nie mogą liczyć na wszystkie leki za darmo, a jedynie na niektóre. Kontrowersje wzbudził fakt, że ordynować – najczęściej specjalistycznych przecież leków – nie mieli mieć prawa lekarze specjaliści, a jedynie lekarze POZ (również mające uprawnienia do wystawiania recept pielęgniarki POZ, ale ich w praktyce zwyczajnie nie ma). Zrodziło to poważne obawy, że nie tylko nie skróci to kolejek do specjalistów, ale wydłuży je do lekarzy POZ, bo pacjent chcący skorzystać z prawa do otrzymania leków za darmo, po wizycie u specjalisty będzie musiał dodatkowo wybrać się do POZ, by tam otrzymać receptę. No chyba, że zrezygnuje ze skorzystania ze swojego uprawnienia i za leki będzie płacił po staremu, w takim przypadku wizyta w POZ nie będzie konieczna (takie podejście pacjentów oznaczałoby jednak fiasko programu).

Chcąc skorzystać z nowego uprawnienia, podobną wycieczkę od jednego lekarza do drugiego pacjent musiałby odbyć w przypadku gdyby skorzystał z pomocy lekarskiej w porze nocnej lub z porady poza przychodnią, do której jest zapisany.

Ogromne kontrowersje wzbudziła też sama lista leków objętych programem 75+. Po pierwsze pojawiła się ona po bardzo długim oczekiwaniu, zupełnie niezrozumiałym dla pacjentów. Po drugie – w praktyce lista ta wielu rozczarowała, bo zabrakło na niej szeregu leków zażywanych przez seniorów. Dlatego, choć pozytywnym zaskoczeniem było umieszczenie już w pierwszej wersji wykazu kilku bardzo specjalistycznych i bardzo drogich leków, wielu pacjentów było nią rozczarowanych. Owszem, są tacy, którzy oszczędności w wydatkach na leki po wprowadzeniu programu 75+ solidnie zmalały, są jednak i tacy, w przypadku których różnica jest symboliczna lub żadna, bo zażywane przez nich leki w ogóle nie znalazły się na ministerialnym wykazie. Albo znalazły się na nim, ale w innych wskazaniach (leki objęte są programem tylko w określonych wskazaniach), co wprowadziło dodatkowe zamieszanie, bo pacjentom bardzo trudno było pojąć, dlaczego ten sam lek w przypadku współmałżonka lub sąsiadki objęty jest programem, a w ich przypadku nie.

Uwadze seniorów nie uszedł też fakt, że programem objęte zostały przede wszystkim leki już wcześniej refundowane, czyli te, które i do tej pory były dla nich tanie, co dodatkowo umniejszało korzyści przez nich odczuwane.

Co oczywiste, wszystkie zabiegi ograniczające dostęp pacjentów do programu miały na celu zmieszczenie się w ramach budżetu wyasygnowanego na bieżący rok na ten cel. A była to kwota 125 mln złotych (w budżecie na 2017 roku mają to być 564 mln złotych), podczas gdy wydatki osób po 75 roku życia za rok 2015 oszacowano na 2,6 mld złotych. Program realizowano więc mając do dyspozycji równowartość niespełna 5 procent rzeczywistych wydatków seniorów na leki. Musiało się to odbić na jego kształcie i na poziomie satysfakcji uzyskanej przez pacjentów.

Jak łatwo się domyślić, to również z tego powodu program ruszył dopiero od września, dlatego też, tuż przed wejściem programu w życie, pojawiło się oficjalne ostrzeżenie dla lekarzy, by w związku z nim nie zmieniali pacjentom ordynowanych leków – by zamiast nieobjętych wykazem nie zaczęli wypisywać tych na nim widniejących. Taka zmiana terapii, zapowiadało ministerstwo, będzie bacznie obserwowana i może być podstawą kontroli. Ta informacja wzburzyła lekarzy – przypomnieli, że kontrola terapii pod względem zgodności z aktualną wiedzą medyczną należy do izb lekarskich, nie do NFZ. Suchej nitki na tym pomyśle nie pozostawili prawnicy.

Pierwszego podsumowania programu, obejmującego to, co wydarzyło się w związku z nim we wrześniu, ministerstwo dokonało w pierwszych dniach listopada. Podano wówczas, że z programu skorzystało niespełna 900 tysięcy seniorów, którym blisko 27 tysięcy lekarzy wypisało łącznie 2,7 mln opakowań leków. Kilka dni później podano, że do połowy października liczba osób objętych programem wzrosła do 1,1 miliona, zaś recept wystawiono 1,7 mln (warto w tym miejscu przypomnieć, że prezentując dane za wrzesień w Sejmie wiceminister Krzysztof Łanda mówił, że z programu skorzystało jedynie 27 tysięcy seniorów, dopiero później te dane sprostowano, pojawiła się wówczas wspomniana już liczba 900 tysięcy seniorów – beneficjentów programu).

Dużo to czy mało? Biorąc pod uwagę, że osób powyżej 75 roku życia mamy w Polsce 2,7 miliona, 900 tysięcy, a nawet 1,1 miliona to nie za dużo, bo odpowiednio zaledwie 33 i 40 procent uprawnionych.

Program jest więc sukcesem czy nie? Miesięczna perspektywa to zbyt mało, by go ocenić. Faktem jest, że jego mankamenty wskazywane przez sceptyków, nie zostały zmienione, że wciąż obowiązują ograniczenia utrudniające seniorom szerokie korzystanie z programu, faktem jest jednak i to, że przynajmniej części pacjentów ulżono nieco przy zakupie leków.

Demografia i geografia

Projekt zmian w Prawie farmaceutycznym to drugie z najważniejszych wydarzeń dla rynku farmaceutycznego w 2016 roku. Projekt, z datą 1.12.2016, trafił do laski marszałkowskiej i został wreszcie upubliczniony, kilka dni później. Zakłada on między innymi wprowadzenie demograficznych i geograficznych ograniczeń w otwieraniu nowych aptek.

Z chwilą wejścia tych przepisów w życie, zezwolenie na prowadzenie apteki nie zostanie więc wydane, jeśli wnioskujący o zezwolenie: jest wspólnikiem lub partnerem w podmiocie (podmiotach) prowadzącym (w przypadku kilku podmiotów prowadzących łącznie) co najmniej 4 apteki ogólnodostępne, sam prowadzi lub podmioty przez niego kontrolowane prowadzą co najmniej 4 apteki, jest członkiem grupy kapitałowej mającej co najmniej 4 apteki bądź wchodzi w skład organów spółki posiadającej zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej lub zajmującej się pośrednictwem w obrocie produktami leczniczymi.

Zezwolenia nie otrzyma też żaden podmiot ani osoba, jeśli nie zostaną spełnione kryteria demograficzne i geograficzne. Projekt zakłada, iż zezwolenie może być wydane, jeśli w danej gminie liczba mieszkańców w przeliczeniu na jedną aptekę ogólnodostępną wynosi co najmniej 3 tysiące osób, a odległość od miejsca planowanej lokalizacji apteki do najbliższej funkcjonującej apteki ogólnodostępnej, liczona między wejściami do sal spedycyjnych aptek w linii prostej, wynosi co najmniej 500 metrów.

Wnioskodawcy chcą, by projekt był jak najszybciej procedowany. W uzasadnieniu do projektu piszą o istniejącym niebezpieczeństwie całkowitej monopolizacji rynku usług farmaceutycznych, o nieprzestrzeganiu zakazów koncentracji i silnych tendencjach koncentracyjnych na rynku aptecznym. Piszą o likwidacji małych aptek, braku leków i stratach dla budżetu państwa w zakresie pozyskiwania podatków dochodowych oraz od towarów i usług, degradacji roli i znaczenia zawodu farmaceuty, świadomym łamaniu przepisów prawa. Uwag czy też zarzutów co do obecnego kształtu i sposobu funkcjonowania rynku aptecznego uzasadnienie projektu ustawy formułuje znacznie więcej.

Projekt nowelizacji przygotował parlamentarny zespól ds. regulacji rynku farmaceutycznego, na czele którego stanął prawnik – poseł Waldemar Buda. Parlamentarzyści, o czym kilkakrotnie informowaliśmy, spotykali się ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, omawiając zapisy projektu. Co oczywiste, nie mogły się one spodobać wszystkim, zwłaszcza dużym sieciom aptecznym, nastawionym na agresywne zwiększanie liczby swoich placówek. Swoje trzy grosze w tej sprawie wtrącił parlamentarny zespół na rzecz wspierania przedsiębiorczości i patriotyzmu ekonomicznego, który w konkluzji do debaty przeprowadzonej w swoim ramach orzekł, iż należy dziś przede wszystkim sprawić, by lepiej funkcjonowały istniejące już dziś przepisy antykoncentracyjne.

Oczywiście, trudno dziś przewidzieć, kiedy projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego trafi pod obrady Sejmu oraz czy zgłoszone doń zostaną (i przegłosowane) jakieś poprawki, faktem jest jednak, że rozpoczęła się publiczna debata o kształcie rynku aptecznego w Polsce. Przyznano w niej, że jest to szczególny rynek, na którym powinny obowiązywać szczególne rozwiązania prawne, a doświadczenia państw, które zdecydowały się na pełną jego liberalizację dowodzą, że nie jest ona korzystna dla pacjentów i dla budżetu państwa.

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.