artykuły
Udostępnij

Bezsenność zapisana w genach

Holenderscy naukowcy zidentyfikowali siedem genów, w których zmiany odpowiedzialne są za większą skłonność do rozwoju bezsenności. Część tych genów powiązano już wcześniej z innymi zaburzeniami.

Bezsenność zapisana w genach

Częste wybudzanie się, problemy z zaśnięciem czy zbyt wczesne wstawanie są objawami bezsenności, która dotykać może (według różnych szacunków) od dwudziestu do nawet sześćdziesięciu procent populacji. Na bezsenność częściej skarżą się kobiety oraz osoby starsze. Często kłopoty ze snem są kojarzone z przyczynami psychicznymi – okazuje się jednak, że w naszych genach może być zapisana większa skłonność do bezsenności. Co ciekawe, część genów odpowiedzialnych za problemy ze snem współdzielona jest z innymi schorzeniami – takimi jaki zaburzenia lękowe, depresja, zespół niespokojnych nóg (RLS, ang. restless legs syndrome) czy okresowe ruchy kończyn podczas snu (PLMS, ang. periodic limb movements of sleep).

Genetyczne polowanie na bezsenność

Zespół naukowców z Vrije Universiteit w Amsterdamie oraz z Netherlands Institute of Neuroscience poszukiwał genetycznych przyczyn rozwoju bezsenności. W genetycznej analizie wzięło udział ponad sto trzynaście tysięcy osób, a wyniki badania zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Nature Genetics”.

Badacze wykorzystywali dwie techniki: GWAS (ang. genome-wide association study) oraz GWGAS (ang. genome-wide gene-based association study). W pierwszej technice, GWAS, naukowcy szybko skanują genetyczne markery w kompletnym zestawie ludzkiego DNA w poszukiwaniu genetycznych wariacji typowych dla danego schorzenia. Badanie GWGAS skupia się bardziej na genach i określa związki pomiędzy odmianami genetycznymi w pojedynczym genie a schorzeniem. GWGAS jest skuteczniejszą metodą, gdy zauważalny jest synergiczny efekt występowania kilku odmian genetycznych na rozwoju danego schorzenia.

Holenderscy naukowcy znaleźli trzy genetyczne loci (locus to miejsce na chromosomie zajmowane przez dane geny) oraz siedem genów, które mogą być powiązane ze zwiększonym prawdopodobieństwem rozwoju bezsenności. Część z tych genów już wcześniej „przypisano” innym schorzeniom. Najwyraźniejszy związek zauważono dla dwóch chorób: zespołu niespokojnych nóg (RLS) oraz okresowych ruchów kończyn podczas snu (PLMS).

Niespokojne ciało, niespokojny umysł

Zespół niespokojnych nóg, czyli inaczej choroba Ekboma, jest schorzeniem objawiającym się zmęczeniem i niepokojem odczuwanym w nogach, niejako przymusem poruszania nimi. Objawy nasilają się szczególnie podczas odpoczynku, w tym tuż przed zaśnięciem. Mimowolne skurcze mięśni nóg, rzadziej rąk, w trakcie zasypiania lub w czasie snu określane są jako okresowe ruchy kończyn podczas snu. Oba te schorzenia charakteryzują się brakiem odpoczynku ciała, wymuszonym ruchem. Okazuje się, że niespokojne ciało jest związane z niespokojnym umysłem, brakiem odpoczynku mózgu – czyli bezsennością.

Co wnosi badanie wykonane przez zespół kierowany przez prof. Danielle Posthuma oraz prof. Eusa van Somerena? Przede wszystkim pokazuje, że bezsenność błędnie kojarzona jest przede wszystkim z psychiczną stroną problemu. Napięcie psychiczne niewątpliwie wpływa na jakość naszego snu, szybkość zasypiania czy ilość wybudzeń w czasie nocy, jednak nie jest jedyną przyczyną kłopotów ze snem. W badaniu wykazano również brak symetrii w występowaniu bezsenności u obu płci. U badanych powyżej pięćdziesiątego roku życia aż jedna trzecia kobiet i tylko jedna piąta mężczyzn uskarża się na bezsenność. To wskazuje na możliwość występowania różnic na poziomie molekularnym w mechanizmie rozwoju bezsenności u obu płci.

Genetyczne określenie przyczyn bezsenności może też pomóc w rozwikłaniu zagadki, czy u danego pacjenta problemy ze snem mają podłoże w jego genomie, czy wynikają raczej z prowadzonego trybu życia, nieregularnych godzin zasypiania, niedostatecznej dawki ruchu czy z poziomu stresu. A to z kolei może przyspieszyć znalezienie skutecznego sposobu na poradzenie sobie z problemem bezsenności.

 

Na podstawie:

A. R. Hammerschlag, S. Stringer, C. A. de Leeuw, S. Sniekers, E. Taskesen, K. Watanabe, T. F. Blanken, K. Dekker, B. H. W. te Lindert, R. Wassing, I. Jonsdottir, G. Thorleifsson, H. Stefansson, T. Gislason, K. Berger, B. Schormair, J. Wellmann, J. Winkelmann, K. Stefansson, K. Oexle, E. J. W. van Someren, D. Posthuma. Genome-wide association analysis of insomnia complaints identifies risk genes and genetic overlap with psychiatric and metabolic traits. Nature Genetics, 2017; DOI: 10.1038/ng.3888

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.