artykuły
Udostępnij

Odporny jak… lama?

Cztery przeciwciała lamy i jeden nieszkodliwy wirus - ta egzotyczna receptura stała się bazą dla przeciwwirusowego sprayu, chroniącego przed zakażeniem wszystkimi znanymi szczepami grypy. Działanie preparatu udowodniono dotychczas w mysim modelu, ale naukowcy wierzą, że okaże się on co najmniej tak samo skuteczny u ludzi.

Odporny jak… lama?

Materiał genetyczny powleczony osłonka: tak najkrócej można opisać budowę wirusa grypy. Osłonka, chroniąca RNA wirusa, zbudowana jest z hemaglutyniny oraz neuraminidazy – dwóch białek, które pozwalają wirusowi na przyłączenie się do błony komórkowej atakowanej komórki. Dostępne dziś szczepionki przeciwgrypowe skierowane są przeciwko jednemu z tych białek, hemaglutyninie.

Hemaglutynina, zbudowana z dwóch części: „głowy” oraz „podstawy”, jest jedną z najczęściej zmieniających się części wirusa grypy. Szczególnie szybkim zmianom ulega „głowa” hemaglutyniny, będąca celem sezonowych szczepionek. Dlatego też co roku szczepienie przeciwko grypie musi być powtarzane.

Dlaczego właściwie szczepionki skierowane są tylko przeciwko „głowie” a nie „podstawie” tego białka? Ponieważ ludzkie przeciwciała są zbyt duże, aby móc sięgnąć w głąb białka i przyłączyć się do jego „podstawy”. Okazuje się jednak, że to, z czym nie potrafią sobie poradzić ludzie przeciwciała, jest dostępne dla przeciwciał…lamy.

Mały jak lama

Przeciwciała produkowane przez organizmy lam są niecodziennie małe, ponieważ pozbawione są „lekkich” łańcuchów peptydowych, które zazwyczaj tworzą ramiona Y-kształtnych białek odpornościowych. Ich niewielki rozmiar w połączeniu z pełną funkcjonalnością sprawił, że badacze postanowili wykorzystać właśnie te przeciwciała do skonstruowania nowej, uniwersalnej szczepionki przeciwko znanym typom wirusa grypy.

W eksperymencie naukowcy najpierw zaszczepili lamy szczepionkami, chroniącymi przed 3 różnymi szczepami grypowymi, a następnie wstrzyknęli zwierzętom hematoglutyniny pochodzące od dwóch kolejnych typów grypy. W ten sposób wywołano reakcję immunologiczną i organizmy lam zaczęły produkować przeciwciała. Wśród tych przeciwciał badacze poszukiwali najsilniej działających – wytypowano tą metodą cztery przeciwciała, które wykorzystano w dalszej części eksperymentu.

Kolejnym krokiem było połączenie czterech przeciwciał w jedno i stworzenie sztucznego genu, który odpowiada za ekspresję takiego białka. Aby móc wprowadzić taki gen do organizmu, potrzebny był nośnik. Wybór padł na nieszkodliwy wirus AAV, często stosowany w eksperymentach genetycznych.

Wstępne badania in vitro wykazały, że przeciwciało zbudowane z 4 przeciwciał lamy zapobiegało rozwojowi infekcji, wywoływanych przez 60 różnych typów wirusa grypy. W kolejnym kroku sprawdzano skuteczność preparatu u myszy. Zwierzęta dostawały syntetyczne przeciwciało albo w tradycyjnej formie zastrzyku, albo w formie donosowego sprayu. Niezależnie od formy podania zwierzęta miały zdecydowanie wyższe wskaźniki przeżycia niż niezaszczepione gryzonie, gdy zakażano je różnymi typami grypy. Co ciekawe, produkcja syntetycznego przeciwciała utrzymywała się przez 4-6 miesięcy, co daje bardzo długi czas działania w porównaniu do długości życia myszy (ok. 2 lat).

Dlaczego właściwie ta nowa szczepionka okazała się taka skuteczna? Ponieważ skierowana była nie tylko przeciwko „głowie” hematoglutyniny, ale też jej „podstawie”, która nie różni się w znaczący sposób między poszczególnymi typami wirusów grypy. Możliwe było to dzięki zastosowaniu niewielkich przeciwciał, które miały szansę wniknąć w głąb białka.

Przed twórcami nowego preparatu teraz testy kliniczne. Nowa szczepionka mogłaby się okazać szczególnie wartościowa dla osób starszych, u których tradycyjne, sezonowe szczepienia nie dają tak skutecznej ochrony przed zakażeniem jak u zdrowych, młodych dorosłych.

 

Na podstawie:

N. S. Laursen et al., Universal protection against influenza infection by a multidomain antibody to influenza hemagglutinin. Science 362(6414) (2018) 598-602

J. Cohen, Nasal gene spray inspired by llama antibodies could prevent all types of flu. Science (2018) DOI: 10.1126/science.aav9274

 

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.