artykuły
Udostępnij

Nowelizacja ochroni konkurencję

Opinii prawna przygotowana w Biurze Analiz Sejmowych dotycząca procedowanej właśnie nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne jest jednoznaczna – projekt może podlegać dalszym pracom legislacyjnym, a jego zapisy antykoncentracyjne są zgodne zarówno z polską konstytucją, jak i europejskimi przepisami o swobodzie przedsiębiorczości i świadczenia usług.

Nowelizacja ochroni konkurencję

W opinii BAS czytamy między innymi, że zawarte w projekcie przepisy antykoncentracyjne mają w zamyśle przeciwdziałać niepożądanym zjawiskom zachodzącym na rynku oraz zapewnić większą konkurencję i lepszą ochronę interesów osób korzystających z aptek.

BAS zgłasza do projektu w zasadzie tylko jedną uwagę – podkreśla potrzebę wyraźnego i jednoznacznego zaznaczenia w nim, że nowe przepisy odnosić się będą jedynie do nowych zezwoleń udzielanych już po wejściu projektu w życie.

Zgodne z konstytucją

Jak przypomina w tej opinii jej autor – profesor dr hab. Marek Szydło, ekspert ds. legislacji w Biurze Analiz Sejmowych, uznany specjalista między innymi w zakresie prawa konkurencji i prawa farmaceutycznego, projekt przewiduje dokonanie całego szeregu zmian w Prawie farmaceutycznym w zakresie zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych. Po pierwsze ogranicza krąg podmiotów mogących uzyskać takie zezwolenie do farmaceutów i spółek farmaceutów. Po drugie, wprowadza przepisy ograniczające koncentrację na rynku aptecznym. Po trzecie, jego wejście w życie doprowadzi do zmniejszenia stopnia nasycenia aptekami w poszczególnych gminach w Polsce.

W ocenie profesora Marka Szydło, przepisy projektu wprowadzające nowe regulacje antykoncentracyjne są zgodne z konstytucją, gdyż ograniczają wolność działalności gospodarczej z uwagi na ważny interes publiczny oraz czynią to respektując zasady proporcjonalności.

Antykoncentracja sprzyja ludziom

Sektorowe przepisy antykoncentracyjne – przypomina profesor – mają zawsze na celu zmniejszenie stopnia koncentracji władzy rynkowej w danym sektorze gospodarki, a w dłuższej perspektywie – ochronę skutecznej konkurencji na rynku oraz zapewnienie korzyści i pożądanych społecznie efektów, w tym niższych cen produktów czy lepszej ich dostępności, większej różnorodności i lepszej jakości. Do korzyści i pożądanych społecznie efektów działań antykoncentracyjnych na rynku należy też zmniejszanie siły rynkowej największych graczy na tym rynku, będących dominantami lub monopolistami, których wpływy w sferze publicznej mogą być groźne z uwagi na potencjał lobbystyczny lub skłonność do tak zwanego przechwytywanie regulacji na swoją korzyść – zauważa profesor Szydło.

W przypadku rynku aptecznego, już istniejące przepisy antykoncentracyjne, jak i przewidziane projektem, mają ten sam cel do spełnienia – ochronę efektywnej konkurencji, czyli zmniejszenie cen produktów leczniczych i wyrobów medycznych, zwiększenie ich dostępności i różnorodności oraz zmniejszenia siły rynkowej dużych przedsiębiorców działających w ramach powiązań koncernowych (w tym w ramach międzynarodowych grup kapitałowych) i prowadzących często politykę dokonywania praktyk wykluczających, szkodzącym nie tylko interesom mniejszych przedsiębiorców, ale i interesom osób korzystających z aptek.

Duży chce więcej

W tym miejscu profesor Szydło ocenia, że obecny stan skoncentrowania kapitałowego na rynku aptek jest w Polsce bardzo duży i bez dodatkowych prawnych ograniczeń będzie wykazywał tendencję rosnącą z niekorzyścią dla pozostałych uczestników rynku. Profesor dodaje jeszcze, że „praktykadziałania dużych grup kapitałowych prowadzących ogromną liczbę aptek pokazuje, że te mające rozbudowaną sieć kapitałowych powiązań podmioty są w stanie realizować taką politykę sprzedaży produktów leczniczych w prowadzonych przez siebie aptekach, która jest ewidentnie szkodliwa dla osób korzystających z aptek i jest podyktowana wyłącznie ekonomicznym interesem tych podmiotów ukierunkowanym na osiąganie jak największych zysków”.

W opinii czytamy też, że „właściciele dużych grup kapitałowych i podmiotów prowadzących apteki sieciowe bardzo często wymuszają na aptekarzach i farmaceutach pracujących w poszczególnych aptekach realizowanie takich działań, które są nieetyczne lub wręcz sprzeczne z prawem i które mogą ewidentnie szkodzić pacjentom, ale które generują dla właścicieli tych dużych grup kapitałowych i podmiotów prowadzących apteki sieciowe ogromne zyski (np. nakazy sprzedaży leków o statusie Rp bez recepty, polecenia realizowania recept po terminie ważności lub realizowania odpisów recept z innych aptek, wymuszanie sprzedaży przykasowej, szantaż finansowy w stosunku do pracowników aptek za brak realizacji celów sprzedażowych, zmuszanie farmaceutów i innych pracowników aptek dosprzecznej z prawem reklamy produktów leczniczych).”

Rozważyć dalsze zmiany

W opinii BAS, przepisy nowelizacji są przydatne dla ochrony konkurencji i konsumentów, gdyż jednoznacznie i radykalnie uniemożliwią w przyszłości uzyskiwanie zezwoleń na prowadzenie aptek przez podmioty, które sama lub poprzez podmioty z nimi powiązane lub kontrolowane prowadzą 4 lub więcej aptek. A to z kolei poprawi strukturę rynku aptek, czyniąc ją bardziej gospodarczo i społecznie efektywną, bardziej sprzyjającą dbałości o dobro osób korzystających z aptek.

Podkreślając potrzebę i zgodność z konstytucją zapisów nowelizacji, w opinii BAS znalazła się też uwaga, że w przyszłości ustawodawca powinien być może rozważyć wprowadzenie jeszcze dalej idących przepisów antykoncentracyjnych, polegających na wymogu przerwania jakichkolwiek powiązań kapitałowych lub korporacyjnych między podmiotami prowadzącymi apteki a hurtownie farmaceutyczne.

Dawne wątpliwości nieaktualne

W opinii prof. Marka Szydło zgodny z konstytucją jest też zapis, na mocy którego zezwolenia na prowadzenie aptek będą wydawane jedynie farmaceutom lub spółkom farmaceutów. W dyskusji nad tą kwestią, nie ma też wątpliwości autor opinii, będzie prawdopodobnie przywoływane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 1992 roku, w którym to takie rozwiązanie uznano za niezgodne z konstytucją, bo nie wykazano, by właściciel aptek nie będący farmaceutami postępowali w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu. Po dwudziestu kilku latach doświadczeń – czytamy dalej w opinii BAS – nie ma wątpliwości, że obowiązująca regulacja jest źródłem licznych patologii, stwierdzenie TK zdecydowanie straciło więc na aktualności, a wymóg, by zezwolenie na prowadzenie apteki mógł uzyskać jedynie farmaceuta może skutecznie przyczynić się do eliminowania patologii z rynku aptecznego. I tu znów następuje odwołanie do wspomnianego orzeczenia TK, iż samorząd zawodowy aptekarzy nie może efektywnie nadzorować wszystkich farmaceutów prowadzących apteki, gdyż nie wszyscy farmaceuci są członkami samorządu – dziś i to stwierdzenie TK sprzed 25 lat jest nieaktualne, bo farmaceuta zamierzający wykonywać swój zawód musi być członkiem samorządu. Po wejściu w życie nowelizacji PF samorząd zawodowy aptekarzy będzie mógł skutecznie eliminować patologie występujące w aptekach, bo jego działania nadzorcze będą ukierunkowane na osoby, które są rzeczywistymi właścicielami aptek, „a nie będą jedynie figurantami, niemającymi w istocie wpływu na sposób prowadzenia danej apteki”.

Przeciw rujnującej konkurencji

Kolejna kwestia, do której odnosi się opinia BAS, to geografia i demografia aptek, w prawie gospodarczym nazywana kontyngentowaniem. Prof. Szydło podkreśla, że może być ono stosowane w celu uniknięcia lub niedopuszczenia do tzw. rujnującej konkurencji na rynku, która prowadzi do braku zyskowności rywalizujących przedsiębiorców (co w konsekwencji uniemożliwia normalne prowadzenie działalności gospodarczej i zaspokajanie potrzeb odbiorców) lub nawet schodzenia z rynku konkurentów, którzy nie potrafili sprostać nieuczciwym praktykom konkurentów, na przykład cenom dumpingowym.

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.