artykuły
Udostępnij

Niewidzący zaczynają widzieć

Amerykańscy naukowcy stworzyli technikę, która przywróciła niewidzącym myszom możliwość zobaczenia światła. Wyniki badań wzbudzają jednak spore kontrowersje w świecie naukowym.

Niewidzący zaczynają widzieć

W oku gryzoni, podobnie jak w ludzkim, proces widzenia możliwy jest dzięki komórkom przetwarzającym sygnał świetlny w impulsy elektryczne, które mogą być następnie zinterpretowane przez mózg. Do tych komórek fotoreceptorowych zaliczane są czopki oraz pręciki. Czopki są odpowiedzialne za widzenie przy dużej ilości światła oraz za percepcję kolorów. Z kolei pręciki są fotoreceptorami wrażliwymi na już niewielką ilość światła, pozwalającymi na rozróżnianie kształtów i zobaczenie światła. Zniszczenie komórek fotoreceptorowych lub komórek zwojowych siatkówki, które przekazują sygnały elektryczne w głąb mózgu, może ograniczyć widzenie lub wręcz spowodować ślepotę.

Są jednak zwierzęta, u których uszkodzenia komórek siatkówki nie są równoznaczne ze ślepotą: u ryb oraz płazów komórki Müllera w oku mają zdolność do podzielenia się i wyspecjalizowania się w zniszczone lub utracone komórki receptorowe. Niestety, taki mechanizm spontanicznej naprawy u ssaków zachodzi w minimalnym stopniu – nawet uraz powoduje powstanie bardzo niewielkiej liczby nowych komórek.

Naukowcy z Nowego Jorku próbują „obudzić” u ssaków naturalne procesy autoregeneracji oka, które spontanicznie zachodzą u ryb i płazów. Podejście to jest mniej inwazyjne niż inne pomysły na regenerację oczu, w tym wprowadzanie komórek macierzystych do siatkówki i czekanie aż komórki te zróżnicują się w fotoreceptory.

Przydatny wirus

W poprzedniej pracy amerykańscy naukowcy prezentowali sposób na zmuszenie komórek Müllera u myszy do podziału. Dokonali tego poprzez wstrzyknięcie do organizmu gryzonia nieszkodliwego wirusa, który zawierał geny białek regulujących proliferację komórek. W ten sposób otrzymano kolejne pokolenie komórek Müllera, jednak nie potrafiono zmusić ich do różnicowania w kierunku pręcików lub czopków.

Najnowsze badanie polegało na znalezieniu sposobu na „przekonanie” potomnych komórek Müllera do różnicowania się. Okazało się, że skuteczne było ponowne wstrzyknięcie nieszkodliwego wirusa – tym razem wirus ten zawierał dodatkowe trzy geny, odpowiedzialne za produkcję białek, które w normalnych warunkach prowadzą do przekształcania się komórek macierzystych w pręciki. Jako że badanie było wykonywane na ślepych myszach pozbawionych dwóch kluczowych genów, które pozwalałyby na przekazywanie sygnałów przez fotoreceptory, konieczne było wprowadzenie poprzez wirusowy wektor jeszcze dwóch dodatkowych genów, które naprawiłyby genetyczny defekt.

W rezultacie po ekspozycji na światło myszy wykazywały aktywność w części mózgu odpowiedzialnej za widzenie. Autorzy badania uważają, że jest to dowód na to, że terapia okazała się skuteczna oraz że w ten sposób udało się stworzyć zupełnie nowe pręciki. Niestety, gęstość pręcików w siatkówkach badanych zwierząt stanowiła zaledwie 0,2 procent wartości, jaka występuje u zdrowych, widzących myszy. Dlatego z dużą dozą prawdopodobieństwa można stwierdzić, że myszy odbierały światło, lecz nie były w stanie rozróżniać kształtów.

Przełom czy jednak nie?

Twórcy eksperymentalnej metody uważają, że udało im się osiągnąć przełom a udoskonalenie metody w przyszłości może przywrócić wzrok osobom z genetycznymi zaburzeniami widzenia lub utratą wzroku. Wierzą też, że za jakiś czas możliwe będzie takie zmodyfikowanie metody, aby potrafiła naprawiać czopki, odpowiedzialne za bardziej wysublimowane widzenie.

Inni badacze studzą jednak entuzjazm, wskazując na to, że nie ma pewności co do tego, iż metoda zaproponowana przez Amerykanów rzeczywiście posłużyła do stworzenia nowych komórek czy tylko zwiększyła procesy naprawcze w tych już obecnych w oczach. Zwracają też uwagę na to, że nie jest jasne, czy potencjalnie wytworzone z komórek Müllera pręciki są w stanie oddziaływać z innymi komórkach w normalny sposób.

 

Na podstawie:

Kai Yao et al., Restoration of vision after de novo genesis of rod photoreceptors in mammalian retinas. Nature 560 (2018) 484–488

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.