artykuły
Udostępnij
Tagi

Młodzieńcza otyłość zależy od pracy mózgu

Czy młodzieńcza otyłość zostanie zakwalifikowana jako zaburzenie pracy mózgu? Okazuje się, że mózgi otyłych i szczupłych nastolatków pracują odmiennie w rejonach odpowiedzialnych za uwagę oraz samokontrolę.

Młodzieńcza otyłość zależy od pracy mózgu

Według badań epidemiologicznych co drugi Polak w wieku dorosłych i co ósme polskie dziecko ma nadwagę lub otyłość, a odsetek osób zmagających się z nadmiarowymi kilogramami stale rośnie nie tylko w Polsce, lecz także w innych krajach rozwiniętych. Otyłość i nadwagą są jednym z najpowszechniej występujących problemów zdrowotnych, związanych z prowadzeniem określonego stylu życia. Sama otyłość przyczynia się z kolei do rozwoju kolejnych chorób cywilizacyjnych: nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia, cukrzycy, chorób układu ruchu oraz nowotworów.

Na przestrzeni lat otyłość i nadwaga stały się prawdziwym problemem. W 1997 roku nadmiarowe kilogramy miało 27,7 procent Polaków, w 2004 roku już 29,6 procent, a pięć lat później – już 53 procent. Według danych Europejskiego Ankietowanego Badania Zdrowia (EHIS) z 2014 roku w Polsce z nadwagą zmagało się 36,6 procent osób powyżej 15 roku życia, zaś otyłych było 16,7 procent Polaków. Sumarycznie ponad połowa dorosłych Polaków ma problem z wagą. Wynik ten plasuje nasz kraj powyżej średniej (34,8 procent osób z nadwagą i 15,4 procent otyłych) z 28 krajów należących do Unii Europejskiej, które brały udział w badaniu. Odsetek osób z nadwagą i otyłością jest silnie zmienny w obrębie UE: od 30,8 procent dla Francji do 44,8 procent w Rumunii dla nadwagi oraz od 9,1 procent w Rumunii do 25,2 procent na Malcie dla otyłości.

Problem otyłości i nadwagi w Polsce dotyczy częściej mężczyzn (44 procent ma nadwagę, 18,1 procent jest otyłych) niż kobiet (odpowiednio 30,1 procent i 15,6 procent). Częściej problemy z wagą odnotowywane są dla mieszkańców wsi, a także osób zamieszkujących województwo łódzkie (najmniejszy problem z nadmiarowymi kilogramami mają mieszkańcy Podkarpacia). Odsetek osób otyłych i z nadwagą skorelowany jest z wykształceniem: od 43,8 procent dla Polaków z wyższym wykształceniem do 64,6 procent dla tych, którzy mają wykształcenie zawodowe.

Dzieci i młodzież

Występowanie nadwagi lub otyłości w wieku dziecięcym i dojrzewania sprzyja rozwojowi otyłości w dalszym życiu. Dlatego też stale monitorowany jest odsetek dzieci i młodzieży w wieku szkolnym, zmagających się z problemami z masą ciała. Według danych z badania Health Behaviour School-aged Children (HBSC) z roku szkolnego 2013/2014 dla dzieci w wieku 11-15 lat w Polsce 12,4 procent uczniów ma nadwagę a 2,4 procent otyłość. Dobrą wiadomością jest to, że odsetek ten zmniejsza się: w 2010 roku 17 procent uczniów w wieku 11-15 lat miało nadwagę lub było otyłych. Wśród najmłodszych ze zbyt wysoką masą ciała dominują chłopcy, których jest prawie dwukrotnie więcej niż dziewcząt. Nadwadze i otyłości sprzyja też wychowywanie tylko przez jednego rodzica. Naukowcy tłumaczą to niższym statusem materialnym takich rodzin w porównaniu do gospodarstw domowych, w których dzieci wychowywane są przez oboje rodziców.

Okazuje się, że wpływ na to, czy u danej młodej osoby rozwinie się otyłość może mieć nie tylko dostęp do wysokokalorycznych produktów, ale też aktywacja regionów mózgu odpowiedzialnych za uwagę i samokontrolę. Tak sugerują naukowcy z Children’s Hospital Los Angeles na podstawie obrazowania pracy mózgu nastolatków w wieku 14-19 lat przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego (fMRI).

Mniejsza samokontrola

Eksperyment był podzielony na dwie części: w pierwszej naukowcy skanowali pracę mózgu podczas patrzenia na wyrazy, które kojarzą się z jedzeniem bogatym lub ubogim w tłuszcz; w drugiej uczestnicy korzystali ze stołówki z zarówno wysoko-, jak i niskokalorycznymi potrawami, a ich wybór był analizowany. Młodzież podzielono na trzy grupy, w zależności od ich wagi oraz ryzyka rozwoju otyłości. W pierwszej grupie były osoby otyłe; w drugiej osoby szczupłe, lecz ze zwiększonym ryzykiem rozwoju otyłości ze względu na posiadanie otyłej matki; do trzeciej grupy zakwalifikowano szczupłych nastolatków bez czynników zwiększających wystąpienie otyłości w dalszym życiu.

W pierwszym etapie badania było widać wyraźne różnice pomiędzy grupami. W grupie trzeciej rejony mózgu związane z uwagą i samokontrolą były bardzo aktywne, w pierwszej zaś były najmniej aktywne. Grupa druga pod względem uaktywnienia tych regionów mózgu uplasowała się pośrodku. Obserwacja zachowań w bufecie wykazała, że przedstawiciele grupy trzeciej chętniej sięgali po niskokaloryczne potrawy, zaś z grupy pierwszej częściej wybierali potrawy wysokokaloryczne. Tu również osoby z grupy drugiej plasowały się pomiędzy pozostałymi grupami pod względem kaloryczności posiłków.

Badanie to udowodniło, że nie tyle dostęp do wysokokalorycznych produktów może być odpowiedzialny za rozwój otyłości, co podatność na bodźce kuszące do spożywania takich potraw. Być może w przyszłości zapobieganie otyłości u najmłodszych będzie opierało się na technikach stymulacji ośrodka samokontroli w mózgu.

 

Na podstawie:

W. S. Zgliczyński, Nadwaga i otyłość w Polsce. INFOS Zagadnienia społeczno-gospodarcze, 4(227), 15 marca 2017

S. Carnell, L. Benson, K.-Y. Chang, Z. Wang, Y. Huo, A. Geliebter, B. S. Peterson, Neural correlates of familial obesity risk and overweight in adolescence. NeuroImage, 159 (2017) 236

Tagi
gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.