artykuły
Udostępnij

Łatka na serce

Co roku 90 tys. Polaków ma zawał serca, a tysiące chorych nie odzyskuje już pełnej sprawności z powodu zmian w sercu. Rozwiązaniem tego problemu mogą być stworzone przez amerykańskich uczonych łatki, zastępujące zniszczone tkanki nowymi, własnymi komórkami serca pacjenta.

Łatka na serce

Choroby układu krążenia pozostają wciąż w Polsce najczęstszą przyczyną zgonu. Coraz częściej atak serca obserwowany jest u młodych osób przed 45 rokiem życia (już 10% spośród 90 tysięcy zawałów w Polsce). Podczas zawału serca dochodzi do nieodwracalnego obumierania komórek mięśnia sercowego, a utracone komórki nigdy nie odrosną. Przez jakiś czas kardiolodzy wierzyli, że serce ma jednak tajemniczy system autoregeneracji, oparty o komórki macierzyste, lecz dziś wiadomo już, że samonaprawa serca po przebytym zawale jest niemożliwa.

Dlatego nie ustają prace nad znalezieniem sposobu dostarczenia komórek mięśnia sercowego w miejsce uszkodzenia pozawałowego. Podstawą jest wyhodowanie w laboratorium własnych komórek serca pacjenta na bazie pobranych od niego komórek macierzystych. Większość zespołów naukowych próbuje następnie wprowadzać do krwioobiegu tak stworzone, nowe komórki mięśnia sercowego, licząc na odnalezienie przez nie miejsca uszkodzenia i rozpoczęcia regeneracji obumarłej tkanki. Dotychczasowe prace pokazują jednak, że metoda ta jest mało efektywna: niewiele z podawanych w ten sposób komórek przeżywa w krwioobiegu, a jeszcze mniej dociera do serca.

Łatka

Inne podejście, proponowane m.in. przez zespół bioinżyniera Nenada Bursaca z Duke University w Durham, zakłada wyhodowanie w laboratorium cienkiej płachty, rodzaju łatki, nakładanej na uszkodzone miejsce w sercu podczas operacji. Choć koncepcja brzmi prosto, Bursac poświęcił ostatnich 20 lat swojego zawodowego życia na udoskonalenie tej metody i twierdzi, że jest dziś gotowy do rozpoczęcia testów na dużych zwierzętach: świniach z ludzkimi sercami, a potem na ludziach. To aktualnie najbardziej zaawansowane eksperymenty w tej dziedzinie wiedzy.

Bursac już w czasie doktoratu stworzył łatki z komórek mięśnia sercowego, które mogły być wszczepiane gryzoniom laboratoryjnym. Z czasem zauważył, że najdogodniejszym stelażem, na którym można zaszczepić komórki serca, jest siatka z fibryny, białka odpowiedzialnego za tworzenie się skrzepów. Gdy na takim stelażu delikatnie umieści się komórki macierzyste, zaczynają one dojrzewać w komórki tkanki serca, które bardzo chętnie następnie integrują się z komórkami serca w żywym organizmie. U myszy udało się osiągnąć pełen sukces: łatka zintegrowała się z sercem zwierzęcia i prawidłowo się kurczyła.

Wyzwaniem było stworzenie dostatecznie dużych łatek, aby mogły być one stosowane u ludzi. Cztery lata temu zespół Bursaca doniósł o stworzeniu łatki o wielkości 2 centymetry na 2 centymetry, dwa lata temu – były to już 4 centymetry na 4 centymetry. Kluczem do zwiększenia wytrzymałości łatek okazało się wplecenie w stelaż z fibryny nie tylko komórek tkanki sercowej (70%), ale również komórek śródbłonka (budującego ściany naczyń krwionośnych) oraz fibroblastów.

Kiedy w klinice?

O rozpoczęciu badań nad swoją łatką u świń z ludzkimi sercami Nenad Bursac poinformował podczas konferencji Experimental Biology Meeting 2019 w Orlando na Florydzie. Nie wiadomo, czy u tak dużego zwierzęcia łatka z mięśnia sercowego będzie w stanie się zintegrować mechanicznie i elektrycznie z tkanką żywego serca, zamiast tego prowadząc do utworzenia się blizny na sercu. Dlatego też zanim rozpoczną się eksperymenty przy udziale pacjentów konieczne są dalsze badania w modelach zwierzęcych.

Inny problemem, z którym zmierzyć się będzie musiał zespół Bursaca, jest czas wytworzenia łatki na zamówienie pacjenta. Chory po zawale nie zawsze będzie w stanie poczekać pół roku aż z jego własnych komórek macierzystych powstanie odpowiednia łatka (bo tyle ten proces zajmuje dzisiaj). Pomysłem na rozwiązanie tej trudności według Bursaca może być stworzenie banku komórek macierzystych, kompatybilnych z organizmami wielu pacjentów. Naukowcy szacują, że dzięki temu czas oczekiwania na łatkę na serce może się skrócić do 3 tygodni.

 

 

Na podstawie:

E. Pennisi, Lab-grown patch of heart muscle and other cells could fix ailing hearts. Science (2019) DOI:10.1126/science.aax8041

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.