artykuły
Udostępnij
Tagi

Komar na diecie

Ten eksperyment nie powinien się udać, mówią zgodnie autorzy. Był raczej naukowym żartem – a jednak eksperymentalne środki regulujące apetyt u ludzi zadziałały też na… komarzyce, które przestały mieć ochotę na ludzką krew.

 

Komar na diecie

Komary egipskie (Aedes aegypti), a dokładniej samice tego gatunku, są silnie wyspecjalizowanymi łowcami ludzkiej krwi. Gdy są głodne, rozpoznają bezbłędnie ludzki organizm po temperaturze, zapachu a nawet po składzie wydychanego powietrza.

Podczas jednego ugryzienia komarzyca pobiera tyle samo ludzkiej krwi, co sama waży, dlatego po uczcie zapada w „poobiedni sen”. Ta jednodniowa śpiączka nie jest jednak dla komarzycy bezproduktywna – owad trawi pochłoniętą krew, a energię przeznacza na uformowanie jajeczek. Przez tę jedną dobę komarzyce nie są w ogóle zainteresowane ludźmi: można byłoby włożyć rękę do słoika z najedzonymi komarami i żaden z nich nie będzie nawet próbował ugryźć.

Przełącznik

Ta zmiana w temperamencie komarów egipskich jest tak drastyczna, że już od jakiegoś czasu naukowcy z Rockefeller University zastanawiali się, czy nie można jej wykorzystać do ograniczenia liczby ugryzień ludzi, a co za tym idzie – rozprzestrzeniania przez komary licznych chorób. W wielu regionach świata ugryzienie przez komara oznacza duże ryzyko zakażenia malarią, wirusem Zika czy dengą. Wiele grup badawczych z całego świata poszukuje sposobu na ograniczenie liczebności populacji komarów, choć być może jest znacznie mniej drastyczna droga do poradzenia sobie z plagą chorób przenoszonych przez te owady.

Naukowcy z Rockefeller University podejrzewali, że za zmianę w zachowaniu komarzyc po opiciu się krwią może odpowiadać neuropeptyd Y (NPY). Jest on cząsteczką odgrywającą wiele ról w organizmach żywych, w tym będącą uniwersalnym kontrolerem apetytu, wpływającym na uczucie głodu u niemal wszystkich przedstawicieli królestwa zwierząt. Jednak jego działanie jest odmienne u różnych gatunków: przykładowo u muszek owocówek i u ludzi pobudza on apetyt, zaś u komarów działa odwrotnie, zmniejszając apetyt. Liczba receptorów związanych z neuropeptydem Y u różnych gatunków też jest inna: na przykład ludzie dysponują 4 receptorami NPY, zaś komary aż 49.

To nie może się udać!

Przemysł farmaceutyczny jest żywo zainteresowany badaniami nad neuropeptydem Y jako środkiem na regulację ludzkiego apetytu. Stworzono substancje, które oddziałują na receptory NPY. Jedną z takich substancji 5 lat temu otrzymała Laura Duvall z Rockefeller University, która postanowiła podać eksperymentalny środek komarom. Jak sama podkreśla, przekonanie, że środek zadziała na komary tak samo jak na ludzi i ograniczy ich apetyt, było w gruncie rzeczy naiwne, a eksperyment nie powinien się udać.

A jednak nakarmione tym preparatem komary, mimo że nie były najedzone, nie były zainteresowane gryzieniem ręki Laury Duvall. W eksperymencie wykorzystano pułapkę z komarami z jednej strony ślepo zakończoną, z drugiej zaś zakończoną ramieniem badaczki. Okazało się, że zainteresowanie ludzką krwią spadło u komarów aż o 80% po spożyciu tego leku. Z kolei preparat o odwrotnym działaniu do pierwszego u ludzi spowodował również odwrotne działanie u komarów: naukowcy po raz pierwszy widzieli w swoim laboratorium objedzone krwią komary, które próbowały dalej gryźć!

Odkrycie to sprawiło, że Laura Duvall postanowiła znaleźć substancję, która oddziaływałaby na receptory neuropeptydu Y silniej niż pierwsza przetestowana, a jednocześnie byłaby selektywna dla komarów. Udało się jej stworzyć kilkanaście takich preparatów, najaktywniejszy i najbardziej selektywny okazał się związek 18. W eksperymencie z trzema grupami komarów (głodne, najedzone krwią lub po podaniu związku 18), owady z dwóch ostatnich grup zachowywały się tak samo – nie były w ogóle zainteresowane człowiekiem. Efekt utrzymywał się przez 2-3 dni, potem środek musiał być znowu podany.

Przed naukowcami z Rockefeller University jednak jeszcze wiele badań, zanim związek 18 trafi pod nasze strzechy jako remedium na ugryzienia komarów. Należy sprawdzić, czy związek będzie mógł być zastosowany w specjalnych pułapkach na komary (aby inne owady, np. pszczoły, nie opiły się nim) oraz czy będzie stabilny przez dłuższy czas, choćby przez pół roku (aby nie trzeba było uzupełniać pułapek codziennie). Są też plany zbadania, czy związek 18 (lub jego pochodna) mógłby być skuteczny wobec kleszczy, również roznoszących wiele chorób.

 

Na podstawie:

L. B. Duvall et al., Small-Molecule Agonists of Ae. aegypti Neuropeptide Y Receptor Block Mosquito Biting. Cell 176(4) (2019) P687-701.E5

Ed Yong, A New Way to Keep Mosquitoes From Biting. The Atlantic (dostęp 15 marca 2019)

Tagi
gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.