artykuły
Udostępnij

Instytut Radowy

Historia Instytutu Radowego (dzisiejszego Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie) nierozerwalnie związana jest z urodzoną 150 lat temu Noblistką. Jakie były początki polskiej walki z nowotworami? Co działo się z promieniotwórczym radem z Warszawy w czasie wojny?

Instytut Radowy

Wszystko zaczęło się w 1921 roku na spotkaniu z Polonią w Chicago, gdzie Maria Skłodowska-Curie mówiła o potrzebie stworzenia na terenie Polski instytutu radowego na kształt francuskiego. Zalążkiem polskiego Instytutu Radowego stała się Pracownia Radiologiczna Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Życzeniem Noblistki było, aby Instytut Radowy zajmował się nie tylko nauką, lecz także leczeniem chorych – i to niezależnie od ich statusu finansowego. W tym samym roku zawiązano Towarzystwo Instytutu Radowego w Warszawie. W 25. rocznicę odkrycia radu, w 1923 roku, został wystosowany przez Polski Komitet do Zwalczania Raka apel o ofiary na rzecz budowy Instytutu Radowego. Apel ten spotkał się z dużym odzewem – także biedniejszej części polskiego społeczeństwa. Dwa lata później dokonano uroczystego wmurowania aktu erekcyjnego pod budowę Instytutu, na którym obecna była Maria Skłodowska-Curie. W 1929 roku Noblistka odebrała symboliczny czek na zakup 1 gram radu od prezydenta USA H. Hoovera. Pieniądze zostały zebrane wśród Polonii i amerykańskich kobiet.

W 1931 roku państwo polskie bezpłatnie oddało nieruchomość Towarzystwu Instytutu Radowego, a uroczyste otwarcie instytucji miało miejsce 29 maja 1932 roku w obecności Noblistki. Pierwszą uruchomioną częścią Instytutu Radowego była część lecznicza, której dyrektorem został dr Franciszek Łukaszczyk. Pracowało w niej trzech lekarzy: oprócz dyrektora, dr Józef Laskowski i dr Hanna Noblinówna. Instytut dysponował 5 aparatami rentgenowskimi i 166 ładunkami radowymi, a do końca 1933 roku obsłużył ponad 1000 pacjentów, z których blisko 700 było dalej leczonych. Ten nowoczesny Instytut posiadał dokumentację lekarską pisaną na maszynie, jednak zabiegi chirurgiczne były przeprowadzane poza Instytutem.

Rozwój zastopowany przez wojnę

W 1936 roku Instytut powiększył się o nowe pracownie: Pracownię Fizyczną z Wzorcownią Rentgenowską, Pracownię do Pomiarów Ciał Promieniotwórczych i Pracownię Biologiczną. Małżeństwo Joliot-Curie po wizytacji Instytutu Radowego część swojej Nagrody Nobla przeznaczyło na uzupełnienie wyposażenia tej instytucji. W 1937 roku zwiększyła się liczba dostępnych łóżek, z 45 do 100, oraz zatrudniono większą liczbę lekarzy (ich liczba wzrosła do 7). Pacjentów podzielono na trzy klasy: I klasę z salami z pojedynczymi łóżkami; II klasę z salami z dwoma łóżkami; III klasę, gdzie pacjenci leżeli w wieloosobowych salach. Pełen koszt leczenia był bardzo wysoki, jednak mniej zamożni pacjenci mieli ulgi lub wręcz byli zwalniania z opłat. W 1938 roku Instytut zaczął pełnić funkcję dydaktyczno-naukową, przygotowując kursy i wystawy dla lekarzy.

Wybuch II wojny światowej sprawił, że 5 września 1939 roku zapadła decyzja o zaprzestaniu leczenia radem, a 2 gramy promieniotwórczego pierwiastka zostały ukryte w domku letniskowym pod Warszawą. Po kapitulacji miasta część radu został przywieziona przez dyrektora Łukaszczyka z powrotem do Instytutu – niestety, okupanci zarekwirowali 720 miligramów radu, pozostałymi 420 miligramami leczono pacjentów. Niemcy zmienili nazwę Instytutu na Miejski Szpital Przeciwrakowy. Podczas Powstania Warszawskiego, 5 sierpnia 1944 roku, personel instytucji i nieliczni chodzący o własnych siłach pacjenci zostali wypędzeni z budynku, pozostali chorzy zamordowani a budynek spalony. Pod koniec sierpnia dr Łukaszczyk, po przekupieniu Niemców, dostał się do resztek budynku, zabrał ukryty rad i przetransportował go na Podhale.

Po wojnie

W listopadzie 1945 roku postanowiono odbudować Instytut Radowy. W 1946 roku pierwsi pacjenci zostali przyjęci na leczenie, jednak dopiero rok później działalność Instytutu została całkowicie wznowiona. Początkowo Instytut miał trzy działy: radioterapii, patologii i chirurgii oraz jedną pracownię (radiologiczną). Z czasem otwarto Zakłady Biologii Nowotworów (1950 r.) oraz Fizyki Medycznej (1951 r.). W 1951 roku połączono Instytut Radowy w Warszawie z Instytutem Onkologii w Krakowie i Państwowym Instytutem Przeciwrakowym w Gliwicach, tworząc Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie z oddziałami w Krakowie i Gliwicach. W 1984 roku Instytut zmieni jeszcze raz nazwę na Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie.

W 1953 roku w Instytucie powołano Centralny Rejestr Nowotworów, wprowadzając obowiązek zgłaszania zachorowań na nowotwory złośliwe. W tym samym roku stworzono samodzielny oddział chirurgiczny. W kolejnych latach powstawały Oddział Ginekologii Onkologicznej (1954r.), Pracownia Izotopowa (1957 r.) oraz Pracownia Radiochemii (1972 r.). W 1974 roku Zespół Chemioterapii Instytutu został przekształcony w pierwszą w Polsce Klinikę Chemioterapii. Kolejne lata oznaczały też rozszerzenie działalności Instytutu.

Bez Instytutu Radowego, którego pomysłodawczynią była Maria Skłodowska-Curie, poziom wiedzy o nowotworach i sposobach ich leczenia u polskich lekarzy byłby na pewno niższy, a liczba wyleczonych pacjentów z choroby nowotworowej o wiele mniejsza.

 

Na podstawie:

Strona internetowa Centrum Onkologii – Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie: Historia Instytutu (autor: prof. dr hab. n. med. Edward Towpik, dostęp 26 listopada 2017 r.)

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.