artykuły
Udostępnij

Guz pod czapką niewidką

Naukowcy odkryli sposób, w jaki guzy nowotworowe wykorzystują jeden z rodzajów komórek układu odpornościowego do unikania mechanizmów obronnych organizmu. To odkrycie pośrednio tłumaczy, dlaczego tylko co piąty chory, u którego zastosowano immunoterapię onkologiczną, odpowiada pozytywnie na leczenie.

Guz pod czapką niewidką

Immunoterapia onkologiczna jest metodą leczenia nowotworów, wykorzystującą własny układ odpornościowy pacjenta. Podawane w niej przeciwciała monoklonalne ściągają „czapkę niewidkę” z komórek nowotworowych, sprawiając, że guz znów staje się widocznych dla „radarów” układu odpornościowego. Metoda ta okazała się szczególnie skuteczna w leczeniu raka nerki, czerniaka, niedrobnokomórkowego raka płuc czy nowotworów szyi i głowy. Za badania nad immunoterapią onkologiczną Nagrodę Nobla z dziedziny medycyny w 2018 roku otrzymało dwóch naukowców: Amerykanin James P. Allison oraz Japończyk Tasuku Honjo.

Niestety, immunoterapia onkologiczna wykazuje jakiekolwiek działanie zaledwie u 20-40% pacjentów. Do niedawna nieznana była przyczyna tego zjawiska, jednak najnowsze badanie naukowców z University of Pittsburg rzuca nieco światła na mechanizm oporności niektórych guzów na immunoterapię.

Nieznany mechanizm

Badacze pod kierownictwem Dario Vignaliego w swoich badaniach skupili się na limfocytach regulatorowych, które w organizmie odpowiadają za utrzymanie delikatnej równowagi w układzie odpornościowym. Z jednej strony układ odpornościowy musi być dostatecznie wrażliwy, aby wykryć potencjalne zagrożenie, z drugiej jednak strony jego aktywność nie może być zbyt duża, bo może to doprowadzić do rozwoju chorób autoimmunologicznych. Kontrola tej równowagi odbywa się dzięki cytokinom, wywierającym różnoraki wpływ na komórki.

Poprzednie badania Vignaliego wykazały, że komórki nowotworowe potrafią wykorzystywać limfocyty regulatorowe do własnych celów, gdy te znajdą się wewnątrz mikrośrodowiska guza. Wiedziano, że w jakiś sposób limfocyty regulatorowe potrafią „wyłączyć” komórki NK (ang. natural killers) i tym samym ochronić guz przed mechanizmami obronnymi organizmu. Nie znano jednak dokładnego mechanizmu dezaktywacji komórek NK i nie wiedziano, jakie czynniki regulatorowe są w ten mechanizm zaangażowane.

Mnogość celów

W ostatnim badaniu wykazano, że limfocyty regulatorowe do hamowania aktywności komórek NK wykorzystują dwie cząsteczki: interleukinę 10 (IL-10) oraz interleukinę 35 (IL-35). Okazało się, że obie interleukiny mogą być produkowane w mikrośrodowisku guza, jednak nigdy przez tę samą komórkę. To było niespodziane odkrycie, ponieważ naukowcy sądzili początkowo, że aktywowane przez nowotwór limfocyty regultorowe będą używały wszystkich narzędzi do zmniejszania odpowiedzi odpornościowej. Tymczasem obecne w środowisku guza limfocyty regulatorowe jakby wybierały sobie, którą interleukinę będą produkować.

Okazało się także, że do osiągnięcia odpowiedniego efektu obie interleukiny muszą być obecne w otoczeniu guza (autorzy badania porównują to do robienia caffe latte: bez mleka i bez kawy nie jest możliwe przyrządzenie tego napoju). IL-10 i IL-35 razem aktywują białko BLIMP1, które efektywnie „wyłącza” komórki NK. Odbywa się to poprzez zmniejszenie ich zdolności do detekcji komórek nowotworowych w wyniku aktywacji wielu białek powierzchniowych (m.in. PD1, LAG3, TIM3 i TIGIT), hamujących odpowiedź odpornościową.

Dotychczas stosowane w immunoterapii onkologicznej leki skierowane są zazwyczaj tylko na jeden rodzaj białek (np. przeciwciała anty-PD1). Odkrycie naukowców z University of Pittsburgh pokazuje, że kolejna generacja leków przeciwnowotworowych powinna być skierowana raczej na przeciwdziałanie wytwarzania przez limfocyty regulatorowe IL-10 i IL-35, niż na pojedyncze białka limfocytów T.

Badanie to pośrednio może tłumaczyć niepowodzenie stosowania immunoterapii u większości pacjentów: w ukrywanie się komórek guza przed układem odpornościowym zaangażowanych jest jednocześnie wiele białek, a dostępne dziś leki są przeciwciałami specyficznymi dla każdego z tych białek osobno.

 

Na podstawie:

D. V. Sawant et al., Adaptive plasticity of IL-10+ and IL-35+ Treg cells cooperatively promotes tumor T cell exhaustion. Nature Immunology 20 (2019) 724–735

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.