artykuły
Udostępnij

Gluten jednak nie szkodzi?

Dieta pozbawiona glutenu ma poprawiać samopoczucie, przeciwdziałać chorobom przewlekłym, bólom brzucha, kłopotom ze snem i odchudzać. Jednak czy to wszystko jest możliwe dzięki wyeliminowaniu jednego składnika pokarmowego?

Gluten jednak nie szkodzi?

W 2011 roku prof. Peter Gibson, australijski gastroenterolog z Monash University, zadziwił świat doniesieniami o zgubnym wpływie glutenu na stan zdrowia nie tylko osób cierpiących na celiakię, czyli enteropatię z nadwrażliwości na gluten, lecz również osób zdrowych. Oszacował, że zaburzenia żołądkowo-jelitowe, związane z glutenem, mogą dotykać nawet co trzeciego mieszkańca krajów Zachodu. Dotychczas problemy z glutenem w diecie dotyczyły zaledwie jednego procenta ludzi na świcie, cierpiących na celiakię. To sensacyjne doniesienie naukowe spowodowało początek mody na dietę pozbawioną rzekomo szkodliwego glutenu. Dziś w Wielkiej Brytanii rynek pokarmów bezglutenowych wart jest 238 milionów funtów i rośnie o piętnaście procent rocznie.

 

Winowajca

Gluten jest mieszaniną białek, obecną w niektórych zbożach: w pszenicy, życie, jęczmieniu i, w mniejszym stopniu, w owsie. Ryż czy ziemniaki są całkowicie glutenu pozbawione. Gluten nadaje sprężystość, lepkość i plastyczność wyrobom zbożowym, jest nośnikiem aromatów i przypraw. Sam gluten pozbawiony jest wartości odżywczych, mimo to przyjęło się uważać, że dieta bezglutenowa jest dietą odchudzającą (co niekoniecznie musi być prawdą). W chlebie czy wyrobach cukierniczych problemem kalorycznym nie jest gluten, lecz cukier i tłuszcz, wchodzące w skład jedzenia. Samo wyeliminowanie glutenu nie sprawia, że potrawa jest mniej kaloryczna. Często jest wręcz odwrotnie. Kromka chleba z mąki pozbawionej glutenu ma zwykle 80 kcal i 2,2 g tłuszczu. Dla porównania, pajda chleba ze zwykłej mąki zawiera 1 g tłuszczu i tylko 58 kcal.

Badanie prof. Gibsona spowodowało ogromne zainteresowanie dietą bezglutenową. Jak grzyby po deszczu zaczęły pojawiać się książki popularnonaukowe, przekonujące o zgubnym wpływie mieszaniny białek, obecnej w zbożach. Kardiolog William Davies w książce „Dieta bez pszenicy” („Wheat Belly”) przekonywał, że pszenica zatruwa nasze ciało i jest przyczyną wielu chorób przewlekłych, z którymi musi się mierzyć współczesna medycyna, w tym cukrzycy, otyłości, nadciśnienia, schorzeń serca, niektórych nowotworów, alergii, migren, osteoporozy, bólów stawów. David Perlmutter w swojej książce „Grain Brain: The Surprising Truth about Wheat, Carbs, and Sugar – Your Brain’s Silent Killer!” oskarżał gluten o wywoływanie ADHD, depresji, stanów lękowych i demencji.  

 

Ponownie pod lupą

Dwa lata temu prof. Gibson, ten sam, który wywołał gorączkę diety bezglutenowej, postanowił raz jeszcze przyjrzeć się glutenowi w diecie zdrowego człowieka. W jego badaniu z 2013 roku uczestniczyło 37 ochotników, którzy podejrzewali, że cierpią na nadwrażliwość na gluten, niezwiązaną z chorowaniem na celiakię. Przez kilka tygodni jedli oni wyłącznie to, co przygotowali dla nich naukowcy.

Przez pierwsze dwa tygodnie eksperymentu dieta badanych była uboga w warzywa, owoce i produkty mleczne – czyli wyroby, które zawierają węglowodany mogące wywoływać problemy trawienne. Po tym czasie uczestników eksperymentu podzielono na trzy grupy. Pierwsza grupa jadła produkty z dużą ilością glutenu, w drugiej grupie znalazły się osoby z dietą z niewielką ilością glutenu. Trzecia grupa stosowało dietę bezglutenową. W badaniu zastosowano podwójną ślepą próbę, co oznacza, że ani ochotnicy, ani lekarze ich monitorujący nie wiedzieli, do której grupy należy konkretna osoba.

Okazało się, że gluten nie powodował u zdrowych ludzi żadnych problemów zdrowotnych. Sytuacja zmieniała się, gdy lekarze poinformowali daną osobą, że miała ona stosować dietę bogatą w gluten. Wtedy uczestnicy eksperymentu skarżyli się na bóle brzucha, wzdęcia i inne problemy trawienne – nawet, jeśli tak naprawdę ich dieta była glutenu pozbawiona! Na tej podstawie prof. Gibson wysnuł wniosek, że źródło problemów trawiennych badanych nie tkwiło w obecności glutenu w diecie, lecz w psychice człowieka. 

Dziś dieta bezglutenowa, rzekomo poprawiająca stan zdrowia, zachwalana przez takie gwiazdy jak Gwyneth Paltrow czy Victorię Beckham, stała się bardzo dobrym biznesem. Charakterystyczne nalepki z przekreślonym kłosem pojawiają się nawet na produktach, które naturalnie pozbawione są glutenu, na przykład na opakowaniach z ryżem, ziemniakami czy nawet solą. Jeśli dana osoba nie cierpi na celiakię, nie ma medycznych podstaw do stosowania diety bezglutenowej. 

 

Agnieszka Mielcarek

 

Na podstawie:

Biesiekierski JR, Newnham ED, Irving PM, Barrett JS, Haines M, Doecke JD, Shepherd SJ, Muir JG, Gibson PR, Gluten causes gastrointestinal symptoms in subjects without celiac disease: a double-blind randomized placebo-controlled trial. Am J Gastroenterol. 2011 Mar;106(3):508-14

Jessica R. Biesiekierski, Simone L. Peters, Evan D. Newnham, Ourania Rosella,Jane G. Muir, Peter R. Gibson, No Effects of Gluten in Patients With Self-Reported Non-Celiac Gluten Sensitivity After Dietary Reduction of Fermentable, Poorly Absorbed, Short-Chain Carbohydrates. Gastroenterology, 2013 Aug, 145(2)320-328

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.