artykuły
Udostępnij
Tagi

Endometrioza

Choć problem endometriozy dotyka nawet co dziesiątą kobietę na świecie, to wciąż nasza wiedza na jej temat jest niewielka. Brakuje pełnego wytłumaczenia jej przyczyn oraz skutecznego sposobu leczenia. A koszty społeczne związane z przewlekłym bólem, który endometrioza powoduje, są niebagatelne.

Endometrioza

Endometrioza jest schorzeniem, które polega na tym, że tkanki endometrium, czyli błony śluzowej macicy, obecne są nie tylko w samej macicy, ale również w innych częściach ciała. Najczęściej komórki „gubią się” w obrębie jamy miednicy lub wyściółki jamy brzusznej, choć znajdowane są również w bardziej nietypowych miejscach. Podobnie jak błona śluzowa w macicy, także rozsiane po organizmie komórki endometrium reagują na cykliczne sygnały hormonalne, co prowadzi do wystąpienia objawów endometriozy. A są nimi przede wszystkim skrajnie silny ból, przypominający bóle porodowe, obfite krwawienia podczas menstruacji, dyskomfort w czasie stosunków seksualnych oraz wypróżniania, stan zapalny i w konsekwencji – tworzenie się tkanki bliznowatej, czyli zrostów. Objawy nasilają się w czasie menstruacji. Endometrioza jest też przyczyną niepłodności: połowa kobiet niemogących mieć dzieci choruje na nią.

Przewlekły ból, towarzyszący endometriozie, wpływa na pojawienie się u chorych bezsenności, zaburzeń lękowych czy trudności w skupieniu uwagi. Według badania z 2011 roku, w którym wzięło udział 1400 kobiet z 10 krajów, chore na endometriozę są mniej wydajne w pracy o 11 godzin w tygodniu, czyli przez ponad jedną czwartą z 40-godzinnego tygodnia pracy! Ciągły ból powodować może istotne zmiany w istocie szarej mózgu, a w szczególności w hipokampie oraz korze przedczołowej. Zmniejszenie objętości hipokampu powodować może problemy z pamięcią, zaś zmiany w korze przedczołowej związane są z zaburzeniami regulacji bólu oraz funkcji poznawczych.

Wsteczna menstruacja

Wciąż najpopularniejsza teoria dotycząca przyczyny powstawania endometriozy liczy sobie około 100 lat i została sformułowana po raz pierwszy przez Johna Sampsona. Nazywana jest teorią wstecznej menstruacji, ponieważ zauważono, że płyn miesiączkowy, zawierający komórki tkanki macicy, może płynąć wstecznie, z powrotem do jajników. Niewielkie ilości płynącego w ten sposób płynu mogą wędrować i przyczepiać się do narządów w jamie miednicy, do wyściółki jamy brzusznej lub nawet o wiele dalej od macicy położonych części ciała. Do wstecznej menstruacji dochodzi u niemal wszystkich kobiet, jednak u zdrowych z tymi „zagubionymi” fragmentami daje radę sobie układ odpornościowy.

U kobiet chorych na endometriozę z jakiegoś powodu komórki endometrium nie są usuwane przez układ immunologiczny i reagują na sygnały hormonalne tak samo, jakby nadal tkwiły w macicy. Jednak krew i tkanka nie mogą być usunięte jak podczas zwyczajnej menstruacji, co prowadzi do ich uwięzienia i powstania stanu zapalnego. Część naukowcy obarcza winą za powstawanie choroby nieprawidłowe komórki endometrium lub komórki macierzyste, część – nieprawidłową reakcję układu odpornościowego. Teoria wstecznej menstruacji nie tłumaczy, skąd u niektórych chorych pojawienie się objawów już przy pierwszym cyklu.

Inni lekarze z kolei sugerują, że na rozwój choroby mogą mieć wpływ również czynniki środowiskowe, w tym obecność zanieczyszczeń. W warunkach in vitro udowodniono, że tkanka endometrium wystawiona na działanie polichlorowanych bifenyli (PCB) może stać się oporna na progesteron oraz podatna na zapalenie, dokładnie tak samo, jak „zgubione” komórki endometrium w endometriozie.

Ulżyć w bólu

Co ciekawe, intensywność doznań bólowych nie ma większego związku ze stopniem zniszczeń, jakich dokonała endometrioza w organizmie kobiety. Kobiety z niewielkimi zmianami mogą odczuwać bardzo silny ból, a te z dużym zaawansowaniem choroby – mogą nie odczuwać go wcale.

Dziś za najskuteczniejsze leczenie uznaje się chirurgiczne usunięcie problemu. Jednak doświadczenia wskazują na to, że średnio po 7 latach od operacji pacjentki muszą jej być poddane ponownie, ponieważ objawy wróciły. Zdarza się, że czas powrotu dolegliwości bólowych jest jeszcze szybszy, a operacja nie przyniosła właściwie spodziewanych efektów. Przyczyny tego stanu upatruje się w sensytyzacji ośrodkowej, czyli stanie, w którym mózgu na tyle przyzwyczaił się do odczuwania bólu, że najmniejsza zmiana może go znowu wywołać.

Brakuje również nieinwazyjnego i wiarygodnego sposobu na diagnozę choroby, innego niż zabieg laparoskopowy. Trwają prace nad wykorzystaniem w tym celu oznaczeń charakterystycznych fragmentów miRNA w ślinie, jednak metoda ma przed sobą jeszcze długą drogę zanim zacznie być stosowana w klinice.

 

Na podstawie:

Jena Pincott, Bolesna Tajemnica, Świat Nauki 8 (324) 2018

Tagi
gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.