artykuły
Udostępnij

Dzieci CRISPR

Chiński naukowiec He Jiankui wprawił w osłupienie świat nauki: za pośrednictwem agencji Associated Press doniósł, że udało mu się stworzyć zmienionych genetycznie ludzi, odpornych na zakażenie wirusem HIV. Istnieją poważne wątpliwości odnośnie prawdziwości badań oraz ich aspektu etycznego. Zaś sam uczony zaginął.

Dzieci CRISPR

W kontrowersyjnym eksperymencie miało wziąć udział 7 par starających się o dziecko przy użyciu procedury in vitro. W każdym przypadku przyszły ojciec był zakażony wirusem HIV, matka zaś była zdrowa. Celem eksperymentu było wprowadzenie do materiału genetycznego potomstwa tych par rzadkiej, ale naturalnie występującej mutacji, która chroni przez zakażeniem wirusem HIV. He Jiankui usunął gen, odpowiedzialny za ekspresję receptora CCR5, występującego na powierzchni białych krwinek. Chiński uczony miał użyć do edycji genów metody CRISPR-Cas9, pozwalającej na zmiany w genomie nawet dorosłych organizmów. Ponieważ He Jiankui zmienił materiał genetyczny zarodków na wczesnym etapie rozwoju, zmiana przez niego wprowadzona będzie mogła być dziedziczona. Badacz opowiedział w wywiadzie, że nie podejmował kroków zapobiegających transmisji wirusa HIV ze spermy ojca do rozwijającego się nowego życia, bo twierdził, że wprowadzone przez niego zmiany genetyczne będą wystarczającym zabezpieczeniem.

W wyniku eksperymentu na świat miały przyjść dwie dziewczynki: Lula i Nana. Bliźniaczki urodziły się na początku listopada. Naukowiec doniósł, że jeszcze jedna biorąca udział w eksperymencie kobieta jest w ciąży, lecz na tyle wczesnym etapie, że nie można być pewnym tego, czy potomstwo urodzi się żywe.

Prawda czy fałsz?

Wyniki osiągnięte przez He Jiankui nie zostały opublikowane w żadnym czasopiśmie naukowym, nie udało się też w sposób niezależny potwierdzić rewelacji chińskiego uczonego. Badacz twierdził, że biorące udział w eksperymencie pary wolą pozostać anonimowe. Sam He Jiankui od lutego 2018 roku pozostaje na urlopie i nie był widziany od tego czasu na macierzystej uczelni, czyli Uniwersytecie w Shenzhen. Po wywiadzie badacz wypuścił serię filmików uzasadniających przeprowadzenie badania i sposób jego wykonania. Nie jest jasne, czy pary biorące udział w eksperymencie wiedziały, w jakim badaniu uczestniczą: w formularzu zgody eksperyment nazywano enigmatycznie „badaniami nad szczepionką przeciwko wirusowi HIV”.

Kontrowersje etyczne

Doniesienia He Jiankui spotkały się z potężną falą krytyki ze strony naukowego świata. Badanie nazywane jest „przedwczesnym”, „etycznie problematycznym”, a nawet „potwornym”. Od pracy swojego pracownika odciął się Uniwersytet w Shenzhen, który nazwał eksperyment „przekroczeniem norm akademickiej etyki”. Chińskie Towarzystwo Biologii Komórki nazwało badanie „poważnym naruszeniem prawa chińskiego oraz porozumień społeczności chińskich naukowców”.

Badania nad edycją genów w embrionach są zabronione w Stanach Zjednoczonych oraz wielu innych krajach świata, jednak nie były dotąd zakazane w Chinach. Jak donosi chińska agencja prasowa Xinhua, po publikacji wywiadu z He Jiankui chiński rząd nakazał czasowe wstrzymanie prac naukowych nad edycją ludzkich genów.

Wątpliwości etyczne dotyczą głównie sensu badań prowadzonych przez chińskiego uczonego. Istnieje bowiem wiele sposobów na uniknięcie zakażenia wirusem HIV, które nie wymagają ingerencji w materiał genetyczny embrionów. Trwają też badania nad wykorzystaniem palców cynkowych (rodzaju edytora genów) u dorosłych do modyfikacji genu CCR5, chroniącej przed zakażeniem – eksperyment ten wykazał, że modyfikacja tego genu może zwiększać podatność na inne choroby zakaźne.

Badacze mają też wątpliwości co do zastosowanej techniki CRISPR-Cas9: w maju 2017 ukazała się praca, w której wykazano, że zmiana jednego miejsca w genomie tą techniką może prowadzić do setek niebezpiecznych mutacji w innych rejonach DNA. Nie wiadomo więc, czy zmodyfikowane genetycznie dzieci nie będą w przyszłości cierpiały z powodu chorób genetycznych. Specjaliści zwracają też uwagę na aspekt socjologiczny rewelacji He Jiankui. Mogą one bowiem wywołać strach przed edytowaniem genów u osób dorosłych i spowolnić rozwój wielu technik leczniczych na dziesiątki lat.

He Jiankui nie odpowiada na stawiane mu i jego badaniom zarzuty. Nie wiadomo bowiem, gdzie naukowiec aktualnie przebywa, a dokumentację prac badają chińskie służby.

 

Na podstawie:

D. Normile, CRISPR bombshell: Chinese researcher claims to have created gene-edited twins. Science (2018) DOI: 10.1126/science.aaw1839

 

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.