artykuły
Udostępnij

Bliźniak w kosmosie

Choć kolonizacja innych planet wciąż jest poza naszym zasięgiem, naukowcy z NASA badają, jak długie przebywanie w przestrzeni kosmicznej może wpłynąć na ludzki organizm. Szczegółowych informacji dostarcza eksperyment przy udziale bliźniaków, z których jeden spędził rok w kosmosie, podczas gdy drugi pozostał na Ziemi.

Bliźniak w kosmosie

Badanie przy udziale Marka oraz Scotta Kelly jest częścią większego projektu naukowego, realizowanego przez NASA (Human Research Program), podczas którego badacze analizują, do jakich zmian w fizjologii, zachowaniu, ludzkim mikrobiomie oraz na poziomie molekularnym dochodzi w ludzki ciele pod wpływem przebywania w kosmosie. Eksperyment na bliźniakach trwa już od 2015 roku. Uczestniczący w nim mężczyźni mają po 50 lat i obaj są zawodowymi astronautami, a co najważniejsze – są bliźniakami jednojajowymi.

Jednojajowi = identyczni (ale do czasu)

Bliźnięta jednojajowe są naturalnymi klonami, bo powstają w wyniku podziału jednej komórki jajowej i jednego plemnika, a co za tym idzie – mają jednakowy materiał genetyczny. Dlatego też początkowo są nie do odróżnienia. Z biegiem lat w sposób naturalny rośnie jednak liczba różnic między bliźniętami. Każde z bliźniąt niesie swój własny bagaż doświadczeń, związanych z nawykami dietetycznymi, zmianami otoczenia, stresem czy nawet obecnością partnera. Choć ich geny nadal są identyczne, to ich ekspresja już nie.

W początkach genetyki sądzono, że nasze geny są naszym fatum a środowisko ma na nie wielki wpływ. Dziś wiemy, że to nieprawda. Aktualnie ludzkie DNA traktowane jest jako pewnego rodzaju kod, służący do produkcji białek. Żeby ten kod mógł być odpowiednio odczytany, potrzebna jest do niego instrukcja – bo nie wszystkie białka są potrzebne organizmowi w tym samym czasie. Tą instrukcją są zmiany epigenetyczne, włączające lub wyłączające działanie określonych genów w zależności od warunków otoczenia.

Do takich właśnie zmian epigenetycznych doszło podczas przebywania przez Scotta Kelly’ego w przestrzeni kosmicznej.

Kosmos odmładza?

Pierwsza praca, podsumowująca wyniki rocznego pobytu Scotta Kelly’ego na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, ukazała się rok temu. Wykazano w niej, że lot kosmiczny wiąże się z dużym stresem dla ludzkiego organizmu. Wywołują go zmniejszona ilość tlenu, stan zapalny oraz diametralne zmiany w odżywianiu się. Stres z kolei wpływa na zmianę ekspresji genów oraz na długość telomerów (choć nie tak, jak się spodziewano).

Telomery są zakończeniami chromosomów, chroniącymi materiał genetyczny w czasie podziałów komórkowych przed uszkodzeniem. Jednak każde kolejne powielenie komórki wiąże się ze skróceniem telomerów. Zatem im ktoś jest starszy, tym jego telomery są krótsze. Naukowcy spodziewali się, że pobyt w środowisku tak stresogennym jak przestrzeń kosmiczna, spowoduje szybsze skracanie się telomerów u bliźniaka przebywającego w kosmosie względem brata, który pozostał na Ziemi. Okazało się jednak, że roczny pobyt w przestrzeni kosmicznej wydłużył telomery Scotta Kelly’ego, a więc go „odmłodził” na poziomie molekularnym.

7 procent zmian

W niedawno opublikowanej drugiej pracy zaprezentowano szczegóły zmian w DNA u „kosmicznego” bliźniaka. Generalnie materiał genetyczny Scotta Kelly’ego nie zmienił się diametralnie, nie doszło do mutacji w genach. Zmiana dotyczyła tylko ekspresji genów, które pomagają organizmowi poradzić sobie z nowym środowiskiem. Ta zmiana dotyczyła 7 procent genów, głównie związanych z układem odpornościowym, naprawą materiału genetycznego, odbudową kości, reakcją na niedotlenienie oraz na nadmiar dwutlenku węgla. Pozostałe 93 procent DNA nie uległo żadnym zmianom w ekspresji lub ich ekspresja wróciła do „ziemskiej normy” niedługo po powrocie na naszą planetę.

Co ciekawe, powrót na Ziemię wiązał się jednak z przejściowym spadkiem zdolności kognitywnych. Naukowcy tłumaczą go koniecznością ponownego przyzwyczajenia się do światła słonecznego i grawitacji.

Na podstawie:

Human Research Program (NASA): https://www.nasa.gov/twins-study (dostęp 20 kwietnia 2018)

gorący temat
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych przeze mnie w toku rejestracji w zakresie dostępu i korzystania z Portalu.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach edukacyjnych.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Wyrażam zgodę na używanie automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego, zgodnie z ustawą Prawo telekomunikacyjne z dnia 16 lipca 2004 r. (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243, 827, 1198, z 2015 r. poz. 1069).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.