Piękno naszych włosów zależy nie tylko od szamponów i odżywek, ale od tego co codziennie jemy i pijemy?

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO PIĘKNYCH WŁOSÓW
BUDOWA I WZROST WŁOSÓW
JAKICH SUBSTANCJI WŁOSY POTRZEBUJĄ NAJBARDZIEJ?

PRZEZ ŻOŁĄDEK DO PIĘKNYCH WŁOSÓW

Włosy czerpią budulec z diety

Włosy dla wzrostu potrzebują odpowiedniego budulca. Są więc wiecznie głodne i mają bardzo wyrafinowany apetyt. Tylko z właściwie dobranych pokarmów otrzymują wysokiej jakości niezbędne składniki odżywcze i budulcowe. Włosy w zamian odwdzięczają się bujnością, siłą, blaskiem, pięknym kolorem – słowem urodą. Podobnie zachowują się paznokcie korzystające z tych samych pokarmów co włosy.

- Jedzmy to, co włosy lubią – powie każdy – a naszą głowę ozdobią sprężyste, gęste i pełne blasku włosy!

Jeśli jest to tak proste – dlaczego tak wiele osób ma włosy przerzedzone, matowe, sztywne, sprawiające trudności w rozczesywaniu i układaniu? Czyżby nie zdawały sobie sprawy, że ich źle odżywiane włosy są osłabione, że dlatego stały się brzydkie i nadmiernie wypadają! A może po prostu te osoby nie wiedzą, jakich składników pokarmowych włosy potrzebują najbardziej?

Przez żołądek do …pięknych włosów!

Jeśli ktoś nie wie, od czego zależy zdrowie, a w konsekwencji - uroda jego włosów oraz paznokci, niech przyjmie, że są one taką samą częścią ciała, jak wszystkie inne. Powstają z tego, co zjemy - stąd tak wielka rola substancji pokarmowych docierających drogą krwi do korzenia włosa. Nie dziwmy się więc, kiedy wiosną, gdy w organizmie występują duże braki witamin i minerałów, lub wówczas, gdy się niewłaściwie odchudzamy – włosy nie mają połysku, stają się słabsze, cieńsze, łamliwe, ulegają przerzedzeniu. Tych niekorzystnych zmian i wielu innych zagrożeń można uniknąć dzięki odpowiedniemu odżywianiu włosów. Aby jednak wiedzieć, jak włosy odżywiać? – dobrze jest znać ich budowę i mechanizm wzrostu.

BUDOWA I WZROST WŁOSÓW

Jak rosną włosy?

Włosy wyrastają w swym korzeniu usadowionym wewnątrz mieszka włosowego. Korzeń posiada kolbowate rozszerzenie – zwane opuszką (lub potocznie cebulką), w którym znajdują się bardzo aktywne komórki macierzy włosa. Dzieki ich nieustannym podziałom włos rośnie ok. 1 - 1,5 cm na miesiąc.

Komórki macierzy włosa

Te komórki to nasza osobista wytwórnia włosów odpowiedzialna za ich codzienny wzrost, (zaś w paznokciu – komórki macierzy paznokcia- odpowiedzialne za wzrost paznokci.). Komórki macierzy intensywnie dzielą się i podlegają różnicowaniu zmieniając swą budowę – tj. wydłużają się, spłaszczają oraz rogowacieją. Dzięki temu powstaje widoczna długa część włosa zwana jego łodygą. Jest ona zbudowana z różnych warstw zrogowaciałych komórek.

Odżywianie „cebulki” włosa

Odżywianiu „cebulki” włosa służy tzw. brodawka, na której jest osadzona. W brodawce włosa znajdują się naczynia krwionośne, z których, jak z „portu dostawczego” - komórki macierzy czerpią substancje odżywcze i budulcowe do swych podziałów. Komórki te należą do najszybciej namnażających się w organizmie człowieka, co w perspektywie dni procentuje widocznym dla oczu przyrostem włosów.

Jak zbudowana jest widoczna dla oka część włosa?
Wyrastająca ponad powierzchnię skóry część włosa – zwana jest łodygą. Łodyga składa się z 3 warstw. Pierwsza to rdzeń włosa. Drugą warstwą jest tzw. warstwa korowa, która stanowi trzon konstrukcyjny łodygi. Ta warstwa włosa najbardziej wpływa na elastyczność i wytrzymałości włosa. Składa się ona z wydłużonych komórek, zbudowanych z keratyny. Każda z nich zawiera ziarna pigmentu – melaniny - barwnika decydującego o kolorze włosów oraz niewielkie ilości wody. Trzecią częścią, najbardziej zewnętrzną warstwą łodygi jest tzw. osłonka włosa. W skład osłonki włosa wchodzą warstwy cienkich, spłaszczonych komórek, poukładanych, jak łuski rybie i chroniących włosy przed czynnikami zewnętrznymi.

Jaką rolę spełnia osłonka włosa?

Jak już wiemy, w skład osłonki włosa wchodzą pojedyncze warstwy cienkich komórek. Warstw jest od 5 do 10. Składają się one ze spłaszczonych i poukładanych, jak rybie łuski zrogowaciałych komórek, które są zakonserwowane i posklejane ze sobą przy pomocy specjalnych substancji tłuszczowych tworzących spoiwo międzykomórkowe. Przykładem takiej substancji są m.in. odkryte stosunkowo niedawno ceramidy, które stanowią najważniejszy składnik tego spoiwa. Uzyskana dzięki ceramidom i innym substancjom endogennym szczelna osłona zapewnia włosom skuteczną ochronę wobec czynników zewnętrznych – promieniowania słońca, kurzu, wiatru, itp.

Gdy osłonka włosa ulegnie uszkodzeniu...

Jeśli spoiwo międzykomórkowe nie jest uszkodzone – półprzezroczyste komórki osłonki są płasko poukładane i dobrze przylegają do siebie tworząc gładką powierzchnię włosa. Dzięki temu silnie odbijają światło, co nadaje włosom piękny połysk i dobrze uwidacznia żywy kolor pigmentu. Kiedy łuskowate komórki osłonki są pozbawiane substancji spajających - np. wskutek odchudzania sie i głodówek, zbyt częstych kąpieli słonecznych, lub morskich, zbyt częstego mycia złej jakości szamponami, czy chemicznego rozjaśniania - dochodzi do zachwiania równowagi wodno-tłuszczowej włosów. Osłonka staje się nieszczelna, a włosy przesuszone, szorstkie, matowe, trudne do rozczesywania i ułożenia. Przedłużanie się złego stanu osłonki naraża na zniszczenie keratynę warstwy korowej, co jest równoznaczne z uszkodzeniem konstrukcji nośnej włosów. Objawami tego typu uszkodzenia jest rozczepianie się włosów i ich łamliwość.

JAKICH SUBSTANCJI WŁOSY POTRZEBUJĄ NAJBARDZIEJ?

Włosy zbudowane są z…białka?

Tak. Włosy, jak też paznokcie zbudowane są z mikroskopijnych „cegiełek” elastycznego zrogowaciałego białka – keratyny. Białko to zawiera w sobie siarkę, która ma tę właściwość, że jak bardzo silny klej spaja sąsiednie końce keratynowych cegiełek w długie sprężyste struktury włosów. Stąd dla ich codziennego wzrostu niezbędne są aminokwasy zawierające siarkę. Aminokwasy to najmniejsze cząstki składowe białek, z których buduje się białko. Umożliwiają one powstawanie keratyny. Aminokwasy siarkowe znajdujemy w niektórych pokarmach białkowych, jakie spożywamy – ale rzadko. Ponadto naszej osobistej wytwórni włosów potrzebne są substancje energetyczne – głównie glukoza; jak też witaminy i biopierwiastki, które stymulują tempo wzrostu i zapewniają wytrzymałość konstrukcji rosnącego włosa.

Co decyduje o sile i kształcie włosów?

Długi i cienki ludzki włos, aby się nie złamać i jednocześnie stanowić osłonę przed czynnikami atmosferycznymi powinien być sprężysty i silny. Najważniejszą rolę wzmacniającą odgrywa siarka, a dokłądniej utworzone przez nią wiązania chemiczne – tzw. „mostki dwusiarczkowe”. Wiązania te łączą bardzo silnie poszczególne łańcuchy keratyny zapewniając trwałą konstrukcję włosa. Dzięki wiązaniom dwusiarczkowym, które u każdego z nas są usytuowane inaczej - struktura keratyny staje się silna i sprężysta, jak też niepowtarzalna. Indywidualny układ „mostków dwusiarczkowych”” decyduje o oryginalnym wyglądzie włosów, np. o tym, czy są proste, czy skręcone, czy cienkie, czy grube.

Jakie substancje biologiczne dostarczają włosom „wiązań dwusiarczkowych”?

Siarka jest organizmowi dostarczana głównie w postaci przyswajalnych białek. Najbardziej wartościowe są białka, zawierające w swym składzie dwa niezbędne człowiekowi aminokwasy siarkowe – cystynę i metioninę. Podstawą konstrukcji włosa jest cystyna – stanowiąca zwykle 17% składu włosa i metionina (0,5% składu włosa). Dzięki tym aminokwasom możliwe jest powstanie „wiązań dwusiarczkowych”, które są włączane w keratynową konstrukcję włosa i pełnią w niej rolę wzmocnień oraz nadają prawidłową przestrzenną budowę.

Czy są jeszcze inne ważne substancje wpływające na kondycję i wygląd włosów?

Tak. Do takich substancji zaliczamy biopierwiastki: żelazo, cynk, miedź, jod oraz liczne witaminy. Jednak trzeba wiedzieć, że niedobór tych składników (z wyjątkiem żelaza) odbija się na kondycji i zdrowiu włosów dopiero po dłuższym czasie.

Czy witaminy są ważne dla włosów?

Nawet bardzo, są bowiem czynnikami, które pobudzają je do bujnego wzrostu. Szczególnie ważne dla włosów są witaminy z grupy B, które wspomagają wzrost włosów, oraz chronią je przed chorobami i niekorzystnym oddziaływaniem czynników atmosferycznych i środowiskowych.

oprac. mgr Edward Ozga Michalski
konsultacja Katarzyna Prystupa
dr n. med. dermatolog