Gdy w mówieniu przeszkadza nam chrypka,
pieczenie i łechtanie w gardle; co zmusza do chrząkania i kaszlu - to
najpewniej mamy zapalenie krtani. Schorzenie dotyczy zarówno dzieci, jak i
dorosłych, lecz w zależności od wieku inne są jego objawy i nieco odmienny
przebieg.
1.
POSTACIE i PRZYCZYNY CHOROBY
2.
ZAPALENIE KRTANI U DZIECI
3.
LECZENIE ZAPALENIA KRTANI U DZIECI
1.
POSTACIE i PRZYCZYNY CHOROBY
Wyróżniamy 2 główne postaci zapalenia
krtani:
- ostre zapalenie błony
śluzowej krtani (laryngitis acuta) lub
- przewlekłe zapalenie krtani (laryngitis
chronica).
Ostre zapalenie krtani u dzieci
U dzieci po 5. roku życia objawia się
głównie chrypką, kaszlem, gorączką, ale u młodszych jest stanem
zagrażającym życiu, co wynika ze specyficznej budowy dróg oddechowych i
krtani u małego dziecka. Drogi oddechowe są wąskie i nawet niewielki
obrzęk może spowodować poważną duszność. Zaś luźna tkanka łączna krtani
małego dziecka podatna jest bardzo na obrzęk pozapalny i stany skurczowe,
co powoduje, że zapalenia krtani u dzieci objawiają się nagłą dusznością i
innymi objawami zagrażającymi życiu.
Przewlekłe zapalenie krtani
Ten rodzaj zapalenia rozwija się skrycie, niepostrzeżenie, często w
następstwie ostrego, niewyleczonego zapalenia błony śluzowej krtani. Może
też powstać z tych samych w/w powodów, co ostre zapalenie błony śluzowej
krtani. Występuje głównie u dorosłych.
Zapalenie
krtani
2.
ZAPALENIE KRTANI U DZIECI
Uwaga! Objawy ostrych zapaleń u małych
dzieci mogą zagrażać życiu.
Zapalenia krtani u małych dzieci nie muszą poprzedzać żadne dolegliwości.
Nagle, najczęściej w nocy, dziecko dostaje ataku szczekającego kaszlu, z
trudem łapie powietrze. Przyczyną objawów może być zarówno zapalenie
nagłośni (część krtani) wywołane w 90% przypadków przez bakterie, jak też
tzw. podgłośniowe zapalenie krtani (najczęściej wywołane przez wirusy),
będące typowymi stanami zapalnymi tego narządu, u dzieci pomiędzy 1. a 8.
rokiem życia. Szybko narastająca duszność, „szczekający” kaszel, wysoka
gorączka, wdech powietrza, któremu towarzyszą odgłosy „piania koguta” -
wymagają natychmiastowej intensywnej pomocy lekarskiej i wezwania
pogotowia.
Zanim przyjedzie pogotowie.
Możesz też odkręcić kurki z gorącą wodą w umywalce lub nalać jej do
miednicy i tak umieścić dziecko – najlepiej pod ręcznikiem, aby wdychało
ciepłe i wilgotne powietrze. Jeśli atak przejdzie umieszczamy dziecko w
ciepłym, dobrze nawilżonym nawilżonego pomieszczeniu (mokre ręczniki na
kaloryferach!). Gdy przyjedzie pogotowie dziecko otrzyma najpewniej lek
sterydowy, który zmniejszy obrzęk krtani.
Ostre zapalenie nagłośni u dziecka (epiglottitis acuta)
To cieżkie schorzenie, wywołane jest głównie przez Haemophilus influenzae
u dzieci między 2 a 7 rokiem życia. Jak już wspomnieliśmy - budowa krtani
dziecka, łatwość narastania obrzęku i skurczu krtani powodują, że objawy
mogą pojawiać się nagle i szybko nasilać, prowadząc do duszności
wdechowo-wydechowej. Ból gardła, gorączka, chrypa lub bezgłos, trudności w
połykaniu, ślinotok, ksztuszenie się płynami są pierwszymi objawami tego
zakażenia. Dziecko wymaga szybkiej interwencji lekarskiej i powinno być
zawsze hospitalizowane, najlepiej w oddziale laryngologii dziecięcej.
Ostre podgłośniowe zapalenie krtani u
dziecka (laryngitis subglottica acuta).
Ten rodzaj zapalenia wywołany jest najczęściej przez wirusy paragrypy,
grypy, adenowirusy, wirus ECHO, itp. Przyczyną zapalenia może być też
alergia, podniecenie emocjonalne dziecka, zmiany temperatury, wilgotności,
zanieczyszczenia powietrza. Podgłośniowe zapalenie krtani może występować
już u niemowląt, ale najczęściej dotyka dzieci do 3 roku życia (zdarza się
też dzieciom starszym). Typowe są objawy nocne choroby: nasilający się,
szczekający kaszel, chrypka, odgłosy „piania koguta”. Dziecko wymaga
szybkiej hospitalizacji, w tym dożylnego podania glikokortykoidów, leków
przeciwhistaminowych II generacji, nawodnienia, zapewnienia inhalacji z
NaCl dla nawilżenia dróg oddechowych, odpowiedniej temperatury i
wilgotności pokoju, w którym przebywa.
Ostre
zapalenie krtani i tchawicy u dziecka (laryngotracheitis).
Tego typu zapalenie występuje u małych dzieci pomiędzy 2-4 r.
życia, Zapalenie jest wywołane jest również przez wirusy, ale może ulec
wtórnemu zakażeniu bakteryjnemu. Główne objawy to: ból za mostkiem,
uporczywy, suchy kaszel, gęsta wydzielina śluzowa, którą trudno odksztusić.
W przypadku tzw. strupiastego zapalenia tchawicy wydzielina zasycha
w strupy, pojawia się narastająca duszność, odruch kaszlowy staje
się coraz słabszy. Dziecko takie wymaga szybkiej hospitalizacji, nawodnienia,
leków rozrzedzających zagęstniałą wydzielinę (flegmę) mukolitycznych
i wykrztuśnych, udrożnienia dróg oddechowych przy pomocy specjalnej
techniki mikrochirurgicznej.
3. LECZENIE ZAPALENIA
KRTANI U DZIECI
Ogólne zasady leczenia
Najważniejsze jest usunięcie przyczyn i
objawów zapalenia krtani. Bezwzględnie przez okres choroby należy się
wstrzymać od picia zimnych napojów, lodów, gorących potraw.
Leczenie zapalenia spowodowanego zapalną infekcji wirusową u dorosłych
i starszych dzieci.
Gdy przyczyną zapalenia błony śluzowej krtani jest zapalna infekcja
wirusowa (przeziębienie, grypa, itp.) zaś objawem zakażenia jest wzmożone
wydzielanie śluzu oraz zaleganie gęstej wydzieliny w tchawicy - leczenie
polega na stosowaniu leków rozrzedzających wydzielinę (mukolityczynch),
przyjmowanie większej ilości płynów, a także dbanie o dostateczne
nawilżanie pomieszczeń w okresie grzewczym. Tylko przy bardzo nasilonej
duszności, która może zdarzyć się u starszych dzieci wskazana jest
hospitalizacja. W przeciwnym przypadku objawy mijają najczęściej bez
śladu.
Leczenie ostrych zapaleń u dzieci
Jak już wiemy, że przyczyną objawów u
dzieci może być zarówno zapalenie nagłośni (część krtani), jak też tzw.
podgłośniowe zapalenie krtani, czy też zapalenie nagłośni i tchawicy. W
zależności od ostrości objawów (i zwykle od wieku dziecka) wzywamy
pogotowie lub leczymy dziecko w domu. Szczegółowo omówiliśmy powyżej
postępowanie lecznicze.
Gdy miał już miejsce pierwszy ostry atak
zapalenia krtani u małego dziecka
Zapobiegamy następnemu atakowi stale
nawilżając powietrze w domu w sezonie grzewczym - umieszczając specjalne
pojemniki z wodą przy kaloryferach, czy kupując nawilżacze powietrza. Nie
dopuszczamy do palenia papierosów przy dziecku, Usuwamy substancje
drażniące i uczulające, zwłaszcza z pomieszczenia, w którym dziecko śpi.
Jeśli ataki się powtarzają i są gwałtowne lekarz może przepisać dziecku
lek sterydowy – np. w areozolu, który natychmiast zmniejsza obrzęk krtani.
U starszych dzieci i dorosłych stosuje się leki wykrztuśne.
Leczenie naturalne (domowe) dzieci
Na szyję należy stosować okłady
wysychające bez ceratki, z wody o temperaturze pokojowej, zmieniane kilka
razy w ciągu doby. Płukanie gardła i inhalacje nie są konieczne.
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
