Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje, iż infekcje pneumokokowe stają się główną przyczyną zgonów.  Za niebezpieczne powikłania tych infekcji odpowiada bakteria Streptococcus pneumoniae. To właśnie ta bakteria jest odpowiedzialna za więcej przypadków śmierci na świecie, niż jakikolwiek inny patogen.
 

Zakażenie pneumokokami
Pneumokoki powodują zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, mogą prowadzić do zapalenia płuc, posocznicy czy też groźnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.
Powikłania pneumonokokowe

Pneumokoki wowołują wiele zagrażających życiu i zdrowiu powikłań:

- 85% przypadków posocznic
- 66% zapaleń płuc
- 50% zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych u dzieci poniżej piątego roku życia. – są najczęstszą przyczyną zapalenia ucha środkowego u dzieci i niemowląt
- Streptococcus pneumoniae wywołuje też zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli oraz zapalenie zatok.
Pneumokoki powodują zagrażające życiu małych dzieci i osób w podeszłym wieku zapalenia płuc
Zapalenie płuc pozostaje częstą chorobą zakaźną prowadzącą do zgonu nawet w krajach rozwiniętych. Według WHO pneumokok (Streptococcus pneumoniae )jest najczęstszą przyczyną tzw. "domowych" zapaleń płuc w krajach europejskich.
Jak się rozprzestrzeniają?

Bakterie są szczególnie groźne, ponieważ rozprzestrzeniają się niezwykle łatwo drogą kropelkową.

Komu zakażenie zagraża najbardziej?

Jak wynika z danych WHO, infekcje pneumokokowe szczególnie zagrażają osobom powyżej 65 roku oraz dzieciom poniżej 2 roku życia. Na przykład ponad 30% pneumokokowych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych ma miejsce u usób powyżej 50 roku życia, u których współczynnik śmiertelniości sięga nawet 80%. Ponadto infekcje pneumokokowe atakują najczęściej osoby z przewlekłymi chorobami serca, płuc, wątroby i nerek, pacjentów z cukrzycą, osoby z osłabioną odpornością.
Zagrożenie dla dzieci
Narażenie na zakażenia u małych dzieci wynika z wysoce niedojrzałego układu immunologicznego. Pełną dojrzałość i odporność na infekcje osiągają one dopiero ok. 12 roku życia. Według danych WHO, co roku na świecie umiera na ostre infekcje układu oddechowego około 2,6 miliona dzieci poniżej piątego roku życia, z tego ponad 1 000 000 w wyniku infekcji wywołanych przez pneumokoki.

Zagrożenie dla osób starszych

Należy przy tym pamiętać, że w Europie i Stanach Zjednoczonych (jak też w Polsce) występuje zjawisko starzenia się społeczeństw, a w związku z tym choroby dotykające osoby w podeszłym wieku stają się bardzo poważnym problemem społecznym. W samych Stanach Zjednoczonych szacuje się, że rocznie może dochodzić do 400-500 tysięcy przypadków pneumokokowego zapalenia płuc, zaś współczynnik umieralności waha się w granicach 5-10%, a u osób starszych może sięgać aż 20%!
Śmiertelne zakażenie
Ponad 30% pneumokokowych zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych ma miejsce u osób powyżej 50 roku życia, u których współczynnik śmiertelniości sięga nawet 80%. Spośród wszystkich osób, które zmarły w Polsce na pneumokokowe zapalenie płuc, pomimo leczenia penicyliną lub tetracykliną, aż 60% zmarło w ciągu pierwszych pięciu dni choroby.

Problemem jest odporność na antybiotyki

"Choroby pneumokokowe coraz trudniej się leczy, między innymi ze względu na pojawiające się nowe mechanizmy oporności bakteryjnej. Antybiotyki stają się coraz mniej skuteczne w walce z bakteriami. Trudno oszacować ile osób cierpi i umiera z powodu infekcji pneumokokowych w naszym kraju. Jednak można się spodziewać, że zapadalność jest bardzo wysoka biorąc pod uwagę brak profilaktyki i często niską jakość życia osób starszych. Niejednokrotnie pacjenci z pneumokokowymi zakażeniami opornymi na antybiotyki trafiają w ciężkim stanie do szpitala i wymagają dłuższego pobytu, co również wiąże się ze wzrostem kosztów leczenia i dodatkowymi zagrożeniami. W związku z tym szczególne znaczenie mają działania profilaktyczne, w tym szczepienia ochronne, które w istotny sposób przyczyniają się do redukcji liczby zachorowań." informuje dr n.med. Paweł Grzesiowski z Centralnego Laboratorium Surowic i Szczepionek..

Profilaktyka pneumokokowa

Narastająca oporność pneumokoków na antybiotyki znacznie utrudnia skuteczne leczenie, co wskazuje na szczególne znaczenie szczepień ochronnych. Pneumokoki są jedną z najczęstszych przyczyn inwazyjnych zakażeń cechujących się wysoką śmiertelnością szczególnie w grupach ryzyka, do których należą również chorzy z cukrzycą, dzieci poniżej 2 lat oraz osoby w podeszłym wieku – tj. powyżej 65 roku.

Jakie jest zagrożenie pneumokokami w Polsce?

Nie ma dokładnych danych na temat występowania zakażeń pneumokokowych w Polsce, ale wiadomo, że corocznie może występować około 100.000 przypadków zapalenia płuc, co przy śmiertelności około 5-10% jest przyczyną około 10.000-5000 osób rocznie. Liczba zapaleń opon mózgowo-rdzeniowych wzrasta corocznie. Np.  w 2001 roku było odnotowanych prawie 2500 przypadków. To sprawia, że problem zakażeń pneumokokowych jest istotny z punktu widzenia zdrowia publicznego. Śmiertelność jest wyższa w zakażeniach występujących u młodszych dzieci oraz ludzi po 70 roku życia" - mówi dr Grzesiowski.
Grupy ryzyka zakażeń pneumokokowych:

ˇ   wszystkie osoby ? 65 roku życia

ˇ   wszystkie osoby ? 2 roku życia ze współistniejącymi chorobami takimi jak:

- przewlekłe choroby serca, płuc, wątroby i nerek
- cukrzyca
- choroba alkoholowa
- osłabienie odporności
- brak śledziony
- choroby nowotworowe

ˇ   wszystkie osoby ? 2 roku życia przebywające w dużych skupiskach ludzkich (przedszkole, żłobek, domy opieki społecznej)

Jak się bronić przed niebezpiecznymi bakteriami?
Jedyną skuteczną formą obrony przed pneumokokami jest szczepienie ochronne, a także zmniejszający chorobowość i umieralność w przypadku chorób wywołanych przez paciorkowce.
U większości pacjentów do wytworzenia długotrwałej odporności wystarcza jedna dawka szczepionki.
W Polsce jest dostępna jest szczepionka przeciw pneumokokom.
Badania kliniczne wykazują, że szczepionka (firmy MERCK SHARP & DOHME - PNEUMOVAX 23) jest wysoce skuteczna i uodparnia przeciwko chorobom wywoływanym przez Streptococcus pneumoniae. Szczepionka uodparnia przeciwko 23 najbardziej rozpowszechnionym, inwazyjnym i  lekoopornym szczepom tych bakterii.
Procedura szczepienia

 "W chwili obecnej zalecenia szczepień u zdrowych osób mówią o podaniu dawki jednorazowej. Dawka przypominająca wymagana jest u osób z osłabioną odpornością w okresie 3-5 lat od pierwszego szczepienia. Szczepionka jest bardzo skuteczna i odpowiedź poszczepienna utrzymuje się przez wiele lat. Poza tym nie zapominajmy, że w okresie poszczepiennym kontaktujemy się z pneumokokami w naturze i są to „naturalne dawki przypominające” szczepionki" - informuje dr Grzesiowski. Zalecane jest łączenie szczepienia przeciwko zakażeniom pneumokokowym ze szczepieniami przeciwko grypie.

 

Informacja prasowa  Kontakt: Anna Green, 141 Testardo PR

tel. + 22 577 20 00; fax + 22 577 20 01; e-mail: a.green@141testardopr.pl