Untitled Document
 Nowoczesna
diagnostyka nadciśnienia tętniczego |
|
 |
|
|
W ostatnich
latach dokonał się znaczący postęp w diagnostyce nadciśnienia tętniczego.
Najnowsze metody rozpoznawcze umożliwiają ustalenie przyczyn, jak i przede
wszystkim powikłań nadciśnienia tętniczego. W tego typu kompleksowej ocenie
diagnostycznej powinny być poddane szkody wyrządzone w sercu, w mózgu,
w nerkach oraz w dużych tętnicach.
Jakimi badaniami powinien być objęty każdy chory z nadciśnieniem?
Zakres tych badań określają najnowsze zalecenia Światowej Organizacji
Zdrowia (WHO). Należą do nich obok obowiązkowego wywiadu i badania ciśnienia
krwi: badanie dna oczu, badania laboratoryjne: (w tym: morfologia krwi,
badanie ogólne moczu - potas, sód, kreatynina, cukier (na czczo). W uzasadnionych
przypadkach przewiduje się: pełny lipidogram, klirens kreatyniny, mikroalbuminurię,
wydalanie białka (24 h), oznaczenie kwasu moczowego, badania hormonalne
(aldosteron, hormon teotropowy, anhydraza węglanowa), oznaczenie hemoglobiny
glikowanej.
Jakie zakłada się badania pomocnicze?
Do badań pomocniczych zalicza się: EKG, echo serca, badanie USG (doplerowskie)
naczyń obwodowych, badanie podatności (elastyczności) naczyń krwionośnych,
USG nerek. W uzasadnionych przypadkach przeprowadza się całodobowy pomiar
ciśnienia tętniczego, czy badanie doplerowskie przepływu krwi przez tętnice
nerkowe.
W jakich przypadkach przeprowadza się całodobowy pomiar ciśnienia?
24 godzinny minitoring ciśnienia tętniczego zaleca się głównie pacjentom
z nadciśnieniem z powodu "białego fartucha", (tj. mających podwyższone
ciśnienie, wywołane stresem na widok lekarza, szpitala, przychodni, itp.)
oraz chorym z opornym na leczenie nadciśnieniem tętniczym. Całodobowy
minitoring, dla tych chorych jest ważnym badaniem, gdyż uzyskane pomiary
ujawniają niebezpieczne powikłania narządowe, znacznie lepiej, niż otrzymane
podczas pomiaru tradycyjnego. Chodzi tu o takie powikłania, jak przerost
mięśnia sercowego, nadciśnienie oporne na leczenie, nadciśnienie napadowe
wywołane guzem chromochłonnym, nadciśnienie spowodowane zmniejszonym napięciem
mięśni (hipotomia), wadami układu współczulnego. Dzięki temu badaniu udaje
się wyselekcjonować chorych bez tzw. nocnego spadku ciśnienia krwi. Taki
spadek jest normą fizjologiczną, zaś odstępstwo od niej zagraża większym
ryzykiem powikłań sercowych, mózgowych, nerkowych, naczyniowych.
Nadciśnienie
oporne na leczenie
Guz
chromochłonny - przyczyna nadciśnienia?
Jakich badań możemy oczekiwać dla oceny wpływu nadciśnienia na
pracę serca?
W tym celu stosuje się echokardiografię, umożliwiającą wykrycie i ilościową
ocenę przerostu mięśnia lewej komory, jak też ocenę zaburzeń skurczu i
rozkurczu lewej komory. Najnowsze zalecenia podkreślają, że pomimo bardzo
dużej przydatności tych metod, ich wykonanie nie zawsze jest możliwe u
wszystkich chorych z nadciśnieniem tętniczym, między innymi ze względu
na wysoki koszt badania.
Jakich badań powinniśmy oczekiwać dla oceny wpływu nadciśnienia
na zmiany naczyniowe?
U chorych z nadciśnieniem pierwotnym, zwłaszcza w wieku podeszłym oraz
z nadciśnieniem naczyniowo-nerkowym, o pochodzeniu miażdżycowym, często
obserwuje się współistnienie zmian w obrębie tętnic szyjnych, tętnic wieńcowych,
nerkowych czy tętnic kończyn dolnych. Podstawą diagnozy, przy podejrzeniu
miażdżycy tętnicy szyjnej jest ultrasonografia, zwłaszcza z zastosowaniem
doplerowskiej metody oceny przepływu krwi. Metoda ta pozwala na wykrycie
zaawansowania zmian miażdżycowych. Dzięki tej metodzie wykazano np. częstsze
współistnienie zmian w obrębie tętnicy szyjnej z przerostem mięśnia lewej
komory serca.
Jak mierzymy stopień starzenia się tętnic i ich elastyczność (podatność)
- przyczynę wysokiego ciśnienia tętna, które zagraża życiu?
W tym celu stosuje się takie pomiary, jak pomiar zmian średnicy naczynia
(w skurczu i rozkurczu serca), prędkość fali tętna (tonometria) oraz ciśnienie
tętna.
Ciśnienie
tętna
Czy możliwe jest wykrycie wczesnych zmian śródbłonka sprzyjających
zmianom miażdżycowym w tętnicach?
Niestety jeszcze nie jest to obecnie możliwe, ale można oczekiwać, że
wkrótce pomiar taki stanie się osiągalny.
Jakich badań powinniśmy oczekiwać dla oceny wpływu nadciśnienia
na zmiany naczyniowe w nerkach?
Ogół tych badań określa się, jako pomiar mikroalbuminurii, która jest
uznawana za wczesny zwiastun (marker) uszkodzenia nerek przez nadciśnienie
tętnicze. Powinny one dotyczyć one chorych z upośledzoną czynnością nerek
oraz powikłaniami ze strony układu sercowo-naczyniowego, gdyż u nich wykazano
znacznie częstsze występowanie mikroalbuminurii. Badanie to ocenia zwiększone
wydalanie albumin: (w przedziale 30-300 mg/dobę).
Czy predyspozycje fizjologiczne, stan zdrowia, styl życia jest
poddawany diagnostyce nadciśnieniowej?
Tak. Szczególne znaczenie ma ocena tzw. czynników ryzyka rozwoju zmian
w układzie sercowo-naczyniowym. Niektóre z nich, jak: dieta i otyłość,
namiar tłuszczu i cholesterolu we krwi, wysiłek fizyczny, palenie tytoniu,
itp. mają mierzalny wpływ na powikłania chorobowe i powinny podlegać leczniczej
modyfikacji.
Oprac. mgr Edward Ozga Michalski
Konsultacja prof. dr hab. med. Andrzej Danysz
|
| |
|
|
|
|
