GOOD
Środa, 26 listopada 2014r. • Leona, Leonarda, Lesławy

Dermatologia praktyczna


Dermatologia praktyczna - Tkanka podskórna – amortyzator i ocieplacz

Tkanka podskórna – amortyzator i ocieplacz
Skóra, dzięki obfitej tkance podskórnej osłania i stabilizuje ważne narządy wewnętrzne – serce, nerki, itp. Tkanka podskórna zbudowana jest głównie z luźnej tkanki łącznej, w której gromadzi się tłuszcz, chroniący organizm przed zbytnią utratą ciepła i będący zapasowym materiałem energetycznym. Pomiędzy zrazikami tłuszczowymi znajdują się naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy oraz niektóre ważne elementy gruczołów łojowych i potowych.

Funkcje tkanki podskórnej

- buforuje i stabilizuje wzajemnie położenie narządów wewnętrznych i struktur skóry
- chroni przed utratą ciepła
- magazynuje energię i inne substancje zapasowe 
  Rys. 1
Główne warstwy skóry: A - naskórek; B - skóra właściwa; C - tkanka podskórna

 
1. Brodawki skórno - naczyniowe
2. Zaczep mieszka włosa
3. Gruczoł łojowy
4. Włos
5. Krwionośne naczynia włosowate
6. Komórki tłuszczowe
7. Tętnice i żyły skóry
8. Gruczoły potowe
9. Mieszek włosowy
10. Zakończenia receptorów nerwowych  
Tkanka podskórna składa się z:


- tkanki łącznej zbitej z przewagą struktur włóknistych
- tkanki łącznej luźnej z przewagą luźnych struktur - np. tkanki tłuszczowej
- tkanki tłuszczowej

Tkanka łączna zbita

Tkanka łączna zbita składa się głównie z tzw. włókien klejorodnych i sprężystych. Ułożenie włókien jest zgodne z wektorem tzw. siły pociągania. 

Tkanka łączna luźna

Jest nią rzadka sieć struktur włóknistych, wypełnionych najczęściej tkanka tłuszczową. Tkanka ta zajmuje i tym samym buforuje wolne przestrzenie między narządami. Dzięki temu umożliwia stabilne połączenia anatomiczne między nimi oraz ich elastyczne, ale i ograniczone przesuwanie się w stosunku do siebie. Ponadto stanowi magazyn energii i substancji zapasowych w postaci tłuszczu oraz pewnych ilości białka i węglowodanów oraz wody.

Tłuszcz pod skórą

Zasobność tkanki tłuszczowej jest zróżnicowana u obojga płci. U kobiet jest jej więcej - stanowi ok. 25 % ciała; a u mężczyzn zwykle jest mniej obfita – wynosi średnio ok. 15%. Najwięcej tkanki tłuszczowej spotykamy w tkance podskórnej. W tym miejscu stanowi ona bowiem ważną rezerwę energetyczną organizmu oraz amortyzuje wstrząsy i urazy. Wiąże również sporo wody, co jest korzystne dla funkcji i wyglądu skóry.

Wytwórca tkanki tłuszczowej

Wytwórcą tkanki są liczne komórki tłuszczowe - znane pod nazwą adipocyty (adypocyty, lipocyty). Wytwarzają one w swym wnętrzu kropelki tłuszczu - tzw. ciała tłuszczowe. Komórki tłuszczowe mają zdolność grupowania się w zespoły przestrzenne – w tzw. płaciki (zraziki). Płacik tłuszczowy otoczony jest siatką włókien tkanki łącznej właściwej, w której są utkane naczynia krwionośne i nerwy. Ta przestrzeń pomiędzy komórkami zwana jest również istotą międzykomórkową. Istota międzykomórkowa jest jednak skąpa wobec liczebności adipocytów i zgromadzonej w ich wnętrzu masy tłuszczowej.
 
Tkanka tłuszczowa jako izolator termiczny

Cechą człowieka jest stałocieplność. Własność tę osiąga dzięki fizjologicznym mechanizmom termoregulacji. Termoregulacja polega na utrzymaniu stanu równowagi pomiędzy ilością ciepła wytwarzanego w organizmie w procesach przemiany materii, a ilością ciepła oddawanego do otoczenia. Bardzo ważnym czynnikiem termoregulacji izolacja cieplna ciała od otoczenia, którą stanowi podskórna tkanka tłuszczowa. Tłuszcz jest bowiem złym przewodnikiem ciepła i chroni organizm przed niepożądaną utratą ciepłoty przy przebywaniu w chłodnym miejscu.

Tkanka tłuszczowa jako amortyzator

Jak już wiemy - płacik tłuszczowy otoczony jest siatką włókien tkanki łącznej właściwej, w której są utkane naczynia krwionośne i nerwy. Tego typu tkanka łączna jest zarazem miękka, elastyczna oraz stabilna. Dzięki swej wszędobylskości komórki tłuszczowe posiadają zdolność wypełnienia sobą wolnych przestrzeni między innymi tkankami i narządami. Dlatego szczególnie ważną rolę bufora i amortyzatora wstrząsowego wypełnia ta tkanka otaczając serce, nerki i inne ważne narządy miękkie ciała.


oprac. mgr Edward Ozga-Michalski


Piśmiennictwo
1. Anatomia człowieka – Adam Bochenek, Michał Reicher, PZWL, 1990
2. Dermatologia Praktyczna; lekarze dermatolodzy: Małgorzata Opalińska, Katarzyna Prystupa, Wadim Stąpór, Wyd.Lek. PZWL 1997
3. ORGANIZM CZŁOWIEKA, Wyd. Germini; 1989
4. Internet: http://pl.wikipedia.org/wiki/Skóra_(anatomia); http://luskiewnik.strefa.pl/biochemia/lipid.htm
5. Encyklopedia zdrowej skóry, wyd. WAB, 1996
6. Farmakoterapia chorób skóry - leki zewnętrzne; Dod dr hab. farm Zygmunt Gołucki, prof. dr hab. med Jan Łańcucki, PZWL, 1993
7. Biochemia Harpera, Wyd. Lek. PZWL 2000
8. Wątroba – zapobieganie chorobom i leczenie metodami naturalnymi; Aleksander Ożarowski wyd. PFM, 2006 r.
 
 



.
NA GÓRĘ
powrót do działu Dermatologia praktyczna