Baza chorób - Choroby nowotworowe

pokaż wszystkie

Ostre białaczki - rozpoznanie i leczenie



Ostre białaczki to grupa chorób nowotworowych wywodzących się ze szpiku kostnego, o wysokiej złośliwości i szybkim przebiegu.



Wyróżniamy dwie podstawowe grupy


- ostre białaczki limfatycznej (b. limfoblastycznej)
- ostre białaczki szpikowe (b. mieloblastyczne), w zależności od rodzajów komórek, z których się wywodzą.




OBJAWY OSTREJ BIAŁACZKI

Częstość występowania ostrych białaczek zależy od wieku

Główne typy białaczki

dzieci

dorośli

Limfatyczna (limfoblastyczna)

80%

20%

Szpikowa (mieloblastyczna)

20%

80%



Jakie są początkowe objawy ostrej białaczki?

Początek choroby jest zwykle nagły, objawy trwają zwykle krócej niż 1 miesiąc. Pacjenci skarżą się na osłabienie, chudnięcie, poty, stany gorączkowe i podgorączkowe, które często są bezskutecznie leczone antybiotykami przez lekarzy pierwszego kontaktu. Mogą się również pojawić dolegliwości związane z niewydolnością szpiku.


Mechanizm chorobowy

Szybko mnożące się komórki nowotworowe rozpychają się w jamach szpikowych, nie zostawiając miejsca dla prawidłowych komórek. Obserwuje się wtedy ich niedobór we krwi np. pod postacią znacznej anemizacji (za mało erytrocytów), niskiej liczby płytek krwi - co może się objawiać łatwym siniaczeniem się, krwawieniami z nosa, z dróg rodnych, na skórze zwłaszcza nóg pojawiają się drobne czerwone kropeczki. W przeciwieństwie do przewlekłej białaczki limfatycznej czy też do chłoniaków, rzadko dochodzi w ostrych białaczkach do powiększenia węzłów chłonnych, czy też śledziony i wątroby.



ROZPOZNANIE BIAŁACZKI

Jak rozpoznajemy ostrą białaczkę?

W tym przypadku dość często po wykonaniu kontrolnej morfologii krwi stwierdza się na tyle poważne zaburzenia, że lekarz pierwszego kontaktu przekazuje pacjenta do wyspecjalizowanej placówki. W morfologii krwi najczęściej występuje podwyższona liczba krwinek białych, sięgająca czasami kilkuset tysięcy w 1 µl krwi (norma - do 10.000/µl).
 
Obraz krwi u chorego z białaczką pod mikroskopem

      
W rozmazie, czyli obrazie leukocytów stwierdza się występowanie nieprawidłowych komórek, które zwykle we krwi nie są obecne. Konieczne jest wówczas pobranie szpiku do dalszych badań.


Badanie szpiku kostnego

Zabieg taki trwa kilka minut i jest on wykonywany w znieczuleniu. Oglądając rozmaz szpiku kostnego pod mikroskopem stwierdza się zwykle prawie całkowite zajęcie szpiku przez komórki nowotworowe (limfoblasty lub mieloblasty). Tak jak w chłoniakach i tutaj badamy szereg cech komórek białaczkowych. Wykonujemy oznaczenia aktywności różnych enzymów w komórkach, oceniamy antygeny powierzchniowe (czyli substancje pływające po powierzchni komórek), a także badamy komórki cytogenetycznie, czyli sprawdzamy czy w komórkach chromosomy są prawidłowe, czy też uległy jakimś zaburzeniem w trakcie przemiany nowotworowej. Wszystkie te badania są potrzebne lekarzowi, by mógł określić prognozę przebiegu choroby i oczywiście dobrać najbardziej efektywne leczenie.



CHEMIOTERAPIA OSTREJ BIAŁACZKI


Jak przebiega leczenie ostrej białaczki?


Po pierwsze powinno być prowadzone w wyspecjalizowanych ośrodkach, przez lekarzy z dużym doświadczeniem. Leczenie polega na podawaniu kilku kursów silnej chemioterapii, co zwykle powoduje znaczny spadek liczby erytrocytów, krwinek białych i płytek krwi, co z kolei wymaga intensywnego leczenia wspomagającego.


Wymagane jest sanitarne odizolowanie chorego

Ważna jest kwarantanna sanitarna chorego od innych pacjentów zakaźnych (najlepiej w separatce) oraz podwyższony reżim bakteriologiczny (częste i dokładne mycie całego ciała, zębów, pasteryzowana dieta, zakaz spożywania świeżych owoców i jarzyn itd.).





Zabiegi terapeutyczne w trakcie chemioterapii

Ze względu na intensywne leczenie wspomagające często zakładane są cewniki do dużej żyły podobojczykowej, posiadające kilka drobnych kanalików. Umożliwia to podawanie kilku leków w tym samym czasie oraz pobieranie krwi do badań. Unika się w ten sposób wielokrotnych nakłuć żył.


Leczenie chemioterapeutyczne ostrych białaczek jest etapowe.

Chemioterapia opiera się na zasadzie, że z dwóch populacji komórek znajdujących się w szpiku kostnym - blastycznej i prawidłowej, bardziej wrażliwa na leki cytostatyczne jest populacja nowotworowa, a po zniszczeniu klonu nowotworowego odbudowujący się szpik kostny jest prawidłowy.


Podajemy jak największe tolerowalne dawki cytostatyków, aby zniszczyć komórki nowotworowe.

Wiemy jednak, że pozostają jeszcze w szpiku kostnym resztkowe komórki, stąd też konieczne jest dalsze leczenie chemioterapeutyczne, aby zmniejszyć ich liczbę do najmniejszej możliwej, a najlepiej pozbyć się ich całkowicie. Pierwszym etapem chemioterapii jest tzw. leczenie indukujące, drugim leczenie konsolidujące, natomiast trzecim leczenie podtrzymujące. Pierwsze dwa etapy wiążą się z pobytem w szpitalu.


PRZESZCZEP SZPIKU W BIAŁACZCE


W jakich przypadkach przeszczepia się szpik?



dr med. Wiesław S. Nowak



Część pacjentów po wcześniejszym zakwalifikowaniu może być leczona przeszczepieniem szpiku kostnego. Dotyczy to zwłaszcza ostrych białaczek, ale również w niektórych przypadkach chłoniaków i innych nowotworów. Niemniej jednak, w ostrych białaczkach pacjenci muszą przejść przynajmniej etap leczenia indukującego i konsolidującego, wówczas rezultaty takiej terapii są najlepsze.



 

Wyróżnia się dwie metody przeszczepienia szpiku kostnego.


Pierwsza polegająca na pobraniu szpiku z talerza biodrowego (lub komórek macierzystych z krwi obwodowej, z których może dojść do odbudowy wszystkich potrzebnych komórek szpiku) od zdrowego i zgodnego dawcy (tzw. przeszczepienie allogeniczne), oraz druga metoda, w której pobiera się szpik kostny lub komórki macierzyste od osoby chorej (przeszczepienie autologiczne).
Szpik pobrany od chorego pacjenta można poddać „obróbce”, tzn. powybierać komórki chore, bądź wybrać tylko komórki zdrowe.


Procedury poboru szpiku do przeszczepu i ich ograniczenia

Tylko co czwarta osoba posiada zgodnego dawcę, tak więc częściej wykonuje się przeszczepienie komórek własnych pacjenta. Mogłoby się wydawać, że przeszczepienie komórek od zdrowego dawcy jest najlepsze, tzn. chory organ jakim jest szpik zamieniamy na narząd zdrowy. Niestety w wyniku różnego stopnia niezgodności tkankowej (każdy człowiek jest inny, co najwyżej może być mniej lub bardziej podobny do drugiego) dochodzi do tzw. choroby przeszczep przeciw biorcy. Oznacza to, że co prawda zdrowe komórki dawcy ratują nam życie, ale mogą z różną siłą atakować nasze własne komórki i tkanki. Wymaga to stosowania leków, które osłabiają tę reakcję.


Banki dawców szpiku i rokowanie wyleczenia

Dlatego niezwykle istotne jest tworzenie rejestrów niespokrewnionych dawców szpiku, które umożliwiają najlepszy dobór dawcy dla osoby chorej. Przeszczepienie autologiczne, czyli od nas samych, jest wolne od tych niedogodności, ale za to częściej dochodzi do nawrotu choroby, gdyż prawie w 50% przypadków. Niemniej jednak 50% pacjentów może powrócić do normalnego życia. W obu przypadkach, aby doszło do wymiany szpiku pacjent musi otrzymać intensywną chemioterapią, która zniszczy wszystkie komórki szpiku. Wówczas na to puste miejsce osiedlają się komórki pochodzące z przeszczepu, które podawane są dożylnie (potrafią odnaleźć swe właściwe miejsce w jamach szpikowych).
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.