Baza chorób - Choroby nowotworowe

pokaż wszystkie

Gdy szpik kostny choruje



Choroba, przypadkowe zatrucie chemiczne ustroju lub innego pochodzenia upośledzenie czynności szpiku kostnego może zahamować lub zaburzyć prawidłowe wytwórstwo krwinek.


Gdy układ krwiotwórczy szpiku kostnego  choruje lub jest uszkodzony...

W takiej sytuacji we krwi zaczyna krążyć coraz więcej uszkodzonych, patologicznych krwinek, a liczba zdrowych np. czerwonych krwinek mogących przenosić tlen, czy leukocytów zdolnych bronić organizm przed infekcjami staje się coraz mniejsza.



Sprawdźmy wyniki badania krwi!

Należy zwracać uwagę na aktualne wyniki badań morfologii krwi, pod kątem wszelkich znaczących odstępstw od normy. Zwłaszcza, że niektóre choroby krwi i układu krwiotwórczego rozwijają się początkowo niepostrzeżenie (bez objawów klinicznych!), ale mają bardzo poważne patologiczne następstwa prowadzące nawet do śmierci. Przyczyną upośledzenia czynności szpiku kostnego są również „zaprogramowane” przez lekarzy niedoskonałe jeszcze rozmaite terapie onkologiczne, głównie radioterapia i chemioterapia. Ale o tym na końcu tekstu.
 

Co może uszkodzić układ krwiotwórczy?
 

1.Poszukując przyczyny wadliwości komórek krwi lub ich deficytu wobec normy – najpierw zapytamy o stan szpiku kostnego?
Ten intensywnie pracujący narząd narażony jest na liczne toksyny obecne w farbach i innych chemikaliach (np. benzen), lekach (związki złota, leki cytostatyczne) promieniowanie jonizujące w terapiach onkologicznych, itp. czynniki mogące uszkodzić szpik. Szpik może także uszkodzić działanie modnych ostatnio przeciwciał. Przyczyną pewnej formy białaczki (granulocytopenii) może być także nowotwór, gdy neutrofile nie mogą rozwijać się gdyż są wypierane przez komórki nowotworowe.

2.Ale też już wiemy, że szpik kostny nie jest samoistnym producentem krwinek. Należy więc pamiętać, że narządami współodpowiedzialnymi za prawidłowe namnażanie się i dojrzewanie krwinek, zwłaszcza limfocytów są również narządy limfatyczne: węzły chłonne, grasica, śledziona.

 Dlatego badając przyczyny wadliwości wytwarzanych komórek krwi trzeba uwzględnić możliwość choroby:
♦‘tkanki mieloidalnej’ (myeloid tissue) – wytwarzającej szpik kostny i komórki zeń się wywodzące (np. erytrocyty, płytki krwi, granulocyty i monocyty) oraz:
♦ ‘tkanki limfoidalnej’ (lymphoid tissue), na którą składają się: grasica, węzły chłonne i śledziona.

 
Choroby krwi i układu krwiotwórczego
 

Choroby krwinek czerwonych – niedokrwistość, anemia - najczęściej spotykany objaw chorobowy, wymagający poszukiwania przyczyny tego stanu organizmu Choroby szpiku kostnego i krwinek białych - najczęściej spotykane białaczki (oraz choroby węzłów chłonnych i śledziony) Choroby szpiku kostnego - np. szpiczak mnogi Choroby nowotworowe i infekcyjne kości Choroby układu krzepnięcia

 
Choroby krwinek czerwonych - niedokrwistość, anemia 

Anemia czyli niedokrwistość objawia się znacznym obniżeniem stężenia hemoglobiny bądź ilości erytrocytów we krwi. Stężenie hemoglobiny wskazujące na anemię wynosi u mężczyzn poniżej 13,5 g/dl, a u kobiet mniej niż 12,0 g/dl. Anemia może być spowodowana niedoborem komórek produkujących krwinki czerwone (erytroblastów) w szpiku kostnym lub hemoglobiny we krwi. Lista możliwych przyczyn jest bardzo długa. Najprostsza przyczyna to dietetyczny niedobór żelaza lub krwiotwórczej witaminy B12 bądż kwasu foliowego we krwi. Anemię wywołać może także zaburzenie tworzenia się krwinek lub wzmożenie procesu ich rozpadania się –tj. niedokrwistość hemolityczna. Inną, a zarazem najczęstszą przyczyną u kobiet anemii z niedoboru żelaza (anemia sideropeniczna) mogą być obfite krwotoki miesiączkowe.

 
Choroby krwinek białych - białaczki 

Choroby krwinek białych (leukocytów) – białaczki - wywołuje zwykle uszkodzenie szpiku, w którym one powstają i dojrzewają. Z białaczką mamy do czynienia, kiedy układ krwiotwórczy „produkuje” do krwi nadmierne ilości niedojrzałych bądź wadliwych, czyli bezużytecznych fizjologicznie białych krwinek. Nie uchronią one ustroju przed zarazkami, ani nie weeliminują zdegenerowanych nowotworowo bądź uszkodzonych komórek ustroju. Wyróżniamy białaczki ostre limfoblastyczne i mieloblastyczne, o szybkim przebiegu, które wymagają intensywnego leczenia chemioterapią, oraz białaczki przewlekłe, zwykle o powolnym przebiegu, niektóre wręcz nie wymagające leczenia w początkowej fazie. Białaczki są szczególnie niebezpieczne dla zdrowia, gdy szpik produkuje patologiczne leukocyty, a zwłaszcza najliczniej występujące granulocyty obojętnochłonne - mamy do czynienia z groźnymi objawami takimi jak np. neutropenia Jednak diagnozując białaczkę należy wcześniej wyeliminować inne przyczyny ponadnormatywnego wzrostu liczby leukocytów, takie jak: infekcje zakaźne, czy choroby wywołujące ostre i przewlekłe stany zapalne (ch. reumatoidalne, alergie, astmę, itp.).





Choroby szpiku kostnego - szpiczak mnogi 

Szpiczak mnogi jest chorobą nowotworową szpiku kostnego mogącą występować w postaci tzw. nacieków w kilku różnych kościach jednocześnie. Stąd nazwa „mnogi”. Chorobę inicjują zmiany nowotworowe o charakterze rozsianym w specyficznej linii limfocytów B zwanych komórkami plazmatycznymi, które są prawidłowymi komórkami szpiku kostnego (około 5 %). Stanowią one wyspecjalizowaną postać limfocytów B i produkują przeciwciała zwalczające antygeny. Szpiczak mnogi jest najczęstszą choroba nowotworową komórek plazmatycznych. Warto wiedzieć, że choroba występuje głównie w starszym wieku, bardzo rzadko poniżej 30 roku życia, a zasadniczo nie występuje u dzieci. Spotyka się go stosunkowo rzadko (1 proc. nowotworów złośliwych), ale jest groźny (2 proc. zgonów z powodu wszystkich zachorowań na raka). Aż 70 proc. chorych na szpiczaka umiera w ciągu 5 lat od zachorowania, chociaż w ostatnich 10 latach dzięki zastosowaniu nowych leków (thalidomide, lenalidomide, bortezomib) długość życia znacznie się zwiększyła. Przyczyna występowania choroby nie jest znana. Mogą mu sprzyjać różne czynniki: osłabiony system odpornościowy, skłonności genetyczne, wirusy, narażenie na niektóre środki chemiczne i promieniowanie.

Szpiczaka mnogiego początkowo trudno wykryć.

Jego objawy w pierwszym stadium są niecharakterystyczne: zmęczenie, ból kości, infekcje, itd. Dlatego rozpoznanie choroby często następuje w zaawansowanym stanie. Zaawansowanej chorobie towarzyszy niszczenie struktury beleczkowej kości. Wynika to z nadmiernej aktywności specjalnych komórek szpiku (kościogubnych). Proces intensywnego niszczenia kości uwalnia przy tym do krwi duża ilość wapnia, co może niekiedy prowadzić do uszkodzenia nerek i innych objawów groźnych dla życia. Szpiczak mnogi jest wciąż nieuleczalnym nowotworem hematologicznym. Pomimo tego istnieje obecnie wiele sposobów efektywnej terapii tego nowotworu, a proponowane leczenie może być bardzo różnorodne. Problemem bodajże najważniejszym dla chorego jest postawienie właściwej diagnozy w możliwie wczesnym stadium choroby, co często nie jest łatwe.

Szpiczak mnogi - poradnik dla pacjentów

 
Nowotwory kości – przerzuty kostne i nowotwory pierwotne
 

W kościach nowotwory samoistnie powstają dość rzadko. Natomiast często stają się ofiarą przerzutów nowotworowych z innych narządów. Przerzuty kostne najczęściej spotykamy w raku piersi, prostaty, tarczycy, płuc, żołądka i nerki. Z reguły są umiejscowione w kręgach piersiowych i lędźwiowych kręgosłupa; ponadto w miednicy, żebrach, kości udowej i ramieniowej, czyli w większości istotnych obszarach krwiotwórczych u osób dorosłych. Objawem procesu nowotworowego jest głównie uciążliwy ból. Czasem dochodzi do złamań patologicznych powstających bez ewidentnego urazu. Leczenie polega głównie na hormonoterapii, niekiedy radioterapii paliatywnej oraz na pełnej palecie terapeutycznej (chemioterapii, radioterapii) narządów generujących przerzuty.
Pierwotne nowotwory kości - to głównie kostniaki, chrzęstniaki, naczyniaki jamiste i torbiele. Najczęściej mają charakter łagodny, jednak wszystkie wymagają leczenia gdyż mogą ulec zezłośliwieniu. Leczenie polega bądź na chirurgicznym usunięciu zmiany chorobowej, bądź na jej naświetlaniu promieniowaniem rentgenowskim.

Osteoliza nowotworowa - czyli przerzuty nowotworowe do kości
 
Zaburzenia układu hemostatycznego krwi 


Do częstych nieprawidłowości obserwowanych w przebiegu chorób nowotworowych należą zaburzenia układu krzepnięci. Występują one pod postacią powikłań zakrzepowo-zatorowych, powikłań krwotocznych, a także zespołu rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego. Wywołane są przez szereg czynników związanych bezpośrednio i pośrednio z obecnością nowotworu, mogą być też następstwem leczenia onkologicznego.

 
Choroby infekcyjne kości - zapalenia kości ( ostitis ) 


Choroby te mogą mieć negatywny wpływ na funkcje krwiotwórcze szpiku kostnego. Ich przyczyną są przede wszystkim drobnoustroje, które mogą dostawać się do kości z krwią, z limfą, bądź przez rany pourazowe i operacyjne. Do powstania zapalenia kości przyczynia się także zmniejszona odporność ustroju i miejscowe zaburzenia w ukrwieniu i odżywianiu kości. Ze względu na budowę kości – jej zapaleniom z reguły towarzyszy zapalenie szpiku, co określa się terminem osteomyelitis. Przykładowo - ostre zapalenie kości jest pierwotnie wynikiem zapalenia szpiku. Najczęściej występuje między 2 a 10 rokiem życia, jest trzykrotnie częstsze u chłopców niż u dziewcząt, co wynika z większej urazowości u chłopców. Inna choroba - promienica kości (actinomycosis ossis) przebiega jako tzw. ropne zapalenie szpiku. Obejmuje ono żuchwę, rzadziej mostek, żebra i trzony kręgów – istotne obszary krwiotwórcze u dorosłych. Zapalenie kości i szpiku miewa przebieg ostry, podostry i przewlekły.

 



LECZENIE ONKOLOGICZNE MOŻE USZKODZIÆ SZPIK KOSTNY  
   
Szpik kostny i radioterapia

 
W leczeniu nowotworów kości stosuje się przede wszystkim radioterapię, głównie ze względu na przeciwbólowe działanie naświetlań. Czynnikiem niszczącym komórki nowotworowe jest tu promieniowanie jonizujące - promienie Roentgena bądź gamma, którego źródłem są rad, kobalt i inne pierwiastki promieniotwórcze. Radioterapia jest metodą radykalną, niszczy całkowicie guz oraz jego przerzuty w sąsiedztwie. Niestety radioterapia (jak też chemioterapia!) może być przyczyną aplazji szpiku kostnego, to znaczy zahamowania produkcji krwinek czerwonych, białych i płytek krwi. Stan taki jest bardzo niebezpieczny dla chorego, który oprócz tego, że ma anemię, staje się też bezbronny wobec infekcji. Większość skutków ubocznych ustępuje po zakończeniu leczenia, a prawidłowe komórki szybko się odradzają. Obecnie stosuje się coraz mniej obciążające metody radioterapii. Czas potrzebny na regenerację organizmu i odzyskanie sił zależy od ogólnego stanu zdrowia i rodzaju stosowanej terapii u danej osoby. Tak więc każdy pacjent w inny sposób będzie przechodził leczenie.

 
Chemioterapia i układ krwiotwórczy
 
Komórki szpiku należą do tych nielicznych komórek, które szybko się dzielą. W przypadku chorób nowotworowych, aby zahamować szybkie podziały i namnażanie się komórek nowotworowych stosuje się tzw. środki cytostatyczne. Ich stosowanie zwie się chemioterapią. Niestety leki te hamują również podziały komórek szpiku kostnego – wytwarzających komórki odpornościowe (w tym zwłaszcza leukocyty). Jak dotąd leki cytostatyczne generalnie nie rozróżniają komórek szpiku kostnego i komórek nowotworu złośliwego. Stąd chemioterapia niszczy również komórki szpiku kostnego i powoduje bardzo poważne osłabienie układu krwiotwórczego warunkującego m.in., jak już wiemy odporność immunologiczną na infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybice, itp.

 
Kiedy niezbędna jest regeneracja szpiku poprzez jego przeszczep? 

W przypadku wrodzonych wad szpiku lub też, gdy zostanie on trwale uszkodzony przez czynniki zewnętrzne (promieniowanie jonizujące, chemioterapię, toksyny środowiskowe, niektóre wirusy) jedynym ratunkiem jest przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych od zdrowego dawcy.

 
Piśmiennictwo:  
1. Patologia układu krwiotwórczego i limfatycznego - Seminarium dla studentów IV roku Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej Bydgoszcz 2003/4 www.cm.umk.pl
2. Szpik kostny krew i hematopoeza - artykuł ze strony Fundacja Przeciwko Leukemii - http://www.ldn.org.pl/
3. Zaburzenia hemostatyczne w przebiegu chorób nowotworowych „ laboratorium medyczne” lek. med. Magdalena Ząbek Klinika Nowotworów Głowy i Szyi Instytut Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie w Krakowie
4. SZPICZAK MNOGI. PORADNIK DLA PACJENTÓW Autor: dr n. med. Artur Jurczyszyn - specjalista hematolog; źródło: http://www.jurczyszyn.zdrowemiasto.pl/publikacje/poradnik.html
5. Anatomia człowieka t.1 Adam Bochenek, Michał Reicher. PZWL 1990 r.
6. Biochemia Harpera , PZWL 2004, s.954 i dalsze
7. Podstawy patomorfologi: Janusz Gromowski, Stefan Krusia PZWL, 1984
8. Encyklopedie internetowe: Wikipedia, http://www.sciąga.pl, www.wiem.pl; www.bryk.pl
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.