Baza chorób - Choroby nowotworowe

pokaż wszystkie

Czynniki wzrostu - kontra deficyt komórek obronnych krwi



Neutropenia to zagrażający życiu deficyt ważnych komórek obronnych krwi – granulocytów. Dorosły człowiek powinien posiadać około 4 500 do 10 000 wszystkich komórek obronnych - białych krwinek (zwanych leukocytami) na 1 mikrolitr krwi. U dzieci liczba ta jest trochę wyższa, zaś noworodki mogą mieć nawet do 30 000 tyś krwinek białych na 1 mikrolitr. Liczba leukocytów, w skład których wchodzą również granulocyty świadczy o zdrowiu człowieka. Niedobór komórek obronnych we krwi może być spowodowany infekcją wirusową, bakteryjną, czy chorobą nowotworową i skutkami jej leczenia.


Od czego zależy tempo namnażania się granulocytów w szpiku kostnym?

Granulocyty, tak jak i wszystkie inne białe krwinki powstają z komórek krwiotwórczych pnia szpiku. Z komórek pnia szpiku mogą powstać nie tylko granulocyty, ale i inne komórki krwi – czerwone krwinki (erytrocyty), płytki krwi, itp. Również same komórki krwiotwórcze pnia muszą się nieustannie samoodtwarzać, aby zachować odpowiednią równowagę ilościową. Pod wpływem specyficznych czynników, w tym np. czynników wzrostu granulocytów - powstają te, a nie inne komórki obronne. Czynniki te uaktywniane są dzięki temu, że układ krwiotwórczy jest układem dążącym nieustannie do równowagi, tj. do tego, aby liczbie utraconych komórek krwi, (zwłaszcza liczbie krótko żyjących granulocytów) dokładnie odpowiadała liczba uwalnianych, nowo tworzonych komórek ze szpiku kostnego do krwi.


Co wiemy o czynnikach wzrostu granulocytów?

Wśród wielu czynników wzrostu najlepiej poznaną jest grupa zwana hematopoetycznymi czynnikami wzrostu. Są to specyficzne substancje zwane glikoproteinami, które regulują tempo namnażania się i różnicowania komórek krwiotwórczych. Do tego typu czynników wzrostu zalicza się G-CSF - czynnik stymulujący powstawanie granulocytów. Ponadto wyróżnia się inne czynniki – np. GM-CSF (czynnik stymulujący powstawanie granulocytów i makrofagów), interleukinę 3, etrytropoetynę, M-CSF, itp.


Kiedy konieczne jest stosowanie czynników wzrostu komórek obronnych krwi?

Hematopoetyczne czynniki wzrostu leukocytów stosuje się w trakcie leczenia cytostatykami i radioterapią, jak też w niektórych chorobach, w których ich stosowanie jest uznaną metodą terapeutyczną. Chociaż rzadko są lekami podstawowymi, zwykle są jednymi z elementów wspomagających optymalne postępowanie terapeutyczne w szeregu chorobach nowotworowych i nienowotworowych.


Jak chemioterapia wpływa na układ krwiotwórczy?

W przypadku chorób nowotworowych, aby zahamować szybkie podziały i namnażanie się komórek nowotworowych stosuje się tzw. środki cytostatyczne. Ich stosowanie zwie się chemioterapią. Niestety leki te hamują również podziały komórek szpiku kostnego – wytwarzających komórki odpornościowe (w tym wspomniane granulocyty). Komórki szpiku należą do tych nielicznych komórek, które szybko się dzielą. Jak dotąd leki cytostatyczne nie rozróżniają komórek szpiku kostnego i komórek nowotworu złośliwego. Stąd chemioterapia niszczy również komórki szpiku kostnego i powoduje bardzo poważne osłabienie układu krwiotwórczego warunkującego m.in., jak już wiemy odporność immunologiczną na infekcje wirusowe, bakteryjne, grzybice, itp.


Jak stosować czynniki wzrostu wiedząc o szkodliwym wpływie chemioterapii na układ krwiotwórczy?

Stwierdzono, że skuteczność chemioterapii zależy od kompletności zastosowania całej zaplanowanej dawki cytostatyków, bądź od podania w krótkim czasie dużych dawek cytostatyków. Takie postępowanie jest jedynie skuteczne, jednak może spowodować niebezpieczny dla zdrowia niedobór granulocytów i innych komórek krwi. Jeśli więc w trakcie chemioterapii dojdzie do głębokiego niedoboru komórek odpornościowych ( neutropenii) – podaje się czynniki wzrostu, przynajmniej do osiągnięcia poziomu 500 granulocytów/na 1 mikrolitr krwi. Dotyczy to np. chorych, u których w wyniku zastosowania chemioterapii wystąpiła głęboka, przedłużająca się neutropenia i doszło w jej przebiegu do powstania powikłań (np. infekcji bakteryjnych, grzybiczych, czy niewydolności wielonarządowej).

Co osiągamy dzięki zastosowaniu czynników wzrostu w chemioterapii?

Dzięki zastosowaniu czynników wzrostu można osiągnąć optymalizację leczenia cytostatykami, co po pierwsze oznacza osiągnięcie założonego celu terapii. Jednocześnie dzięki temu zmniejsza się ryzyko rozwoju infekcji, zmniejsza ilości stosowanych dożylnych antybiotyków, leków przeciwgrzybiczych, leków przeciwwirusowych, preparatów immunoglobulin, preparatów krwinek czerwonych i płytkowych oraz skraca się czas hospitalizacji.


Czy podobną profilaktykę stosujemy wobec innych grup chorych?

Obecnie stosowana jest już profilaktyka, zakładająca użycie czynników wzrostu przed wystąpieniem objawów neutropenii wywołanych chemioterapią . Do grupy chorych leczonych profilaktycznie zalicza się też osoby, u których istnieje wysokie (powyżej 40%) prawdopodobieństwo wystąpienia powikłań neutropenii w wyniku stosowanej chemioterapii. Profilaktyka dotyczy również chorych z tzw. wyjściową neutropenią, w przebiegu aplazji szpiku, i z innymi wrodzonymi i nabytymi niedoborami immunologicznymi.


Przypomnijmy - granulocyty są najliczniejszą grupą komórek obronnych układu odpornościowych

U zdrowego człowieka powinno ich być około 60% ogólnej liczby leukocytów. Tak jak inne komórki obronne - granulocyty wchodzą w skład całej armii krwinek białych (leukocytów). Inne rodzaje leukocytów, wskutek zróżnicowania i specjalizacji - organizują walkę, sygnalizują miejsce zagrożenia, znakują wroga, jako cel dla innych komórek, kierują walką, itp. Granulocyty natomiast należą do tej grupy komórek obronnych, które bezpośrednio walczą z ciałami obcymi, zwanymi przez lekarzy antygenami. Można powiedzieć, że pełnią rolę „policji zdrowia” – gdyż stale krążące we krwi wykrywają i niszczą zarazki, komórki nowotworowe, itp.



Oprac. mgr Edward Ozga-Michalski
konsult . dr n.med. Ilona Seferyńska

.

Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.