Baza chorób - Choroby nowotworowe

pokaż wszystkie

Białaczka - co to za choroba?



Białaczka (łac. leukaemia) upośledza
białe krwinki (leukocyty) - komórkowych obrońców zdrowia przed toksynami, zarazkami i pasożytami. Wskutek tej choroby w szpiku kostnym powstaje bardzo duża ilość leukocytów o nieprawidłowym wyglądzie i niezdolnych bronić ustroju.


Patomechanizm białaczki

Wadliwe i dzielące się w sposób niekontrolowany komórki białaczkowe blokują czynność krwiotwórczą szpiku kostnego. Ogranicza to wytwarzanie zdrowych krwinek białych oraz krwinek czerwonych i płytek krwi. W konsekwencji prowadzi to do pojawienia się objawów białaczki - osłabienia, bladości, nawracających ciężkich infekcji, skłonności do krwawień i siniaczenia, fioletowoczerwonych punktowych wybroczyn na skórze.


Białaczka i komórki krwi

Gdy zdrowy szpik kostny wytwarza pełnowartościowe krwinki białe (tzw. leukocyty) - krążą one we krwi w ilości od 4 tys. do 10 tys. w 1 mililitrze i zwalczają chorobotwórcze bakterie, wirusy, pasożyty, toksyny, itp. Białaczka powoduje patologiczne nowotworowe zmiany leukocytów i ich niekontrolowane namnażanie się. (Sama nazwa choroby pochodzi od białawego koloru próbki krwi osoby chorej na ostrą białaczkę).


Mechanizm rozwoju choroby

Szybko mnożące się komórki nowotworowe „rozpychają się” w jamach szpikowych, nie zostawiając miejsca dla rozwoju prawidłowych komórek krwi. Wskutek tego szpik kostny przepełnia się zmienionymi nowotworowo, upośledzonymi leukocytami, zwanymi blastami, zaś inne składniki krwi takie jak krwinki czerwone i płytki są wytwarzane w niewystarczających ilościach. Gdy wadliwe leukocyty dostają się do krwi, a wraz z nią - do wątroby, śledziony, węzłów chłonnych, płynu mózgowo-rdzeniowego, nerek – następuje rozwój choroby.
 

Najliczniejsza grupa leukocytów - granulocyty
 
Najliczniejszą formacją obronną układu odpornościowego, którą stopniowo eliminuje białaczka są niewielkich rozmiarów granulocyty (neutrofile i eozynofile). Ich zadaniem jest niszczenie (fagocytoza) zarazków, pasożytów oraz toksycznych ciał obcych, które wtargnęły do organizmu. Dzienna dawka granulocytów wprowadzana ze szpiku do krwi wynosi około 1 miliarda granulocytów, na każdy kilogram wagi ciała. Granulocyty stanowią ok. 55-75% wszystkich leukocytów. Przyczyną tak dużej liczby jest ich niezbędność dla ochrony organizmu przed zarazkami i krótki parodniowy czas życia.


Białaczka upośledza granulocyty i inne białe krwinki

Choroba pozbawia stopniowo nie tylko najważniejszych dla ustroju granulocytytów, jakimi są tzw. neutrofile, ale i monocytów i makrofagów, które wspólnie niszczą (fagocytują ) zarazki (głównie bakterie), jak też granulocytów kwasochłonnych (tzw. eozynofile, 2-4 %), które niszczą pasożyty i alergeny, itp.


Białaczka zaburza wytwarzanie limfoców, które organizują walkę z zarazkami i pasożytami.

Limfocyty to kolejna grupa białych krwinek. Ich twierdzą jest układ chłonny (limfatyczny) będący lustrzanym odbiciem układu krwionośnego. Układ limfatyczny pełni m.in. rolę filtra biologicznego dla bakterii, wirusów, grzybów, pyłów, itp. oczyszczając z nich organizm. Limfocyty pochodzą z różnych narządów (szpik, grasica, węzły chłonne, śledziona) i dzielą się na różne grupy. Podstawowym podziałem jest rozróżnienie na limfocyty T i B. Pierwsze odpowiadają za reakcje odpornościowe typu komórkowego, czyli takie, w których uczestniczą całe komórki. Limfocyty B z kolei są odpowiedzialne za tworzenie przeciwciał i reakcje odpornościowe typu humoralnego - ważnego oręża w walce z drobnoustrojami.



PRZYCZYNY BIAŁACZKI  

Zaburzenie mechanizmów kontrolno-genetycznych


Tak jak inne choroby nowotworowe białaczki powstają wskutek zmian lub uszkodzenia genów kontrolujących wzrost, rozwój i podziały komórkowe. Zaburzenie kontrolnej matrycy genetycznej powoduje powstanie z komórek macierzystych szpiku kostnego niedojrzałych lub wadliwych leukocytów w wyniku tzw. transformacji białaczkowej. Z drugiej strony, zmniejsza się ilość prawidłowych krwinek.

Czynniki uszkadzające krwinki

W większości przypadków nie można znaleźć konkretnej przyczyny białaczki. Powszechnie jednak uważa się, że przyczyną załamania się mechanizmów kontrolno-genetycznych wytwarzania komórek krwi może być kilka współdziałających ze sobą czynników. Może to być atak retrowirusów, predyspozycje osobnicze (geny), promieniowanie jonizujące, kancerogenne środki chemiczne, (z żywności, z zanieczyszczeń środowiska), ciężkie zakażenia ustrojowe, itp. Czynniki te ułatwiają transformację białaczkową lub osłabiają układ immunologiczny.



Skutki wytwarzania wadliwych leukocytów

Skutkiem wytwarzania w szpiku kostnym wadliwych leukocytów są objawy białaczki. W zależności od patomechanizmu choroby wyróżnia się białaczki ostre, szybko wyniszczające organizm, które wymagają intensywnego leczenia chemioterapią oraz przewlekłe, najczęściej o powolnym przebiegu.

Początek objawów choroby

Białaczka ostra pojawia się nagle i nie leczona postępuje bardzo szybko. Białaczka przewlekła rozwija się powoli, nawet jeśli jest nie leczona. Często u chorych z białaczką śledziona i wątroba są powiększone i bolesne. Niekiedy dochodzi do powiększenia węzłów chłonnych. Dochodzi również do częstych ciężkich infekcji, gdyż zdegenerowane komórki białaczkowe nie są w stanie zastąpić prawidłowych krwinek białych, które zwalczają zarazki.

Typy białaczek, ze względu na rodzaj wytwarzanych nieprawidłowych komórek krwi

Białaczki dzieli się najogólniej na szpikowe (mieloblastyczne) i limfatyczne (limfoblastyczne), a także jak już wspomnieliśmy - na ostre i przewlekłe. Określenie szpikowe lub limfatyczne określa rodzaj wytwarzanych nieprawidłowych komórek. Gdy mamy do czynienia z nieprawidłowymi limfocytami (lub komórkami pochodnymi) to mamy do czynienia z białaczką limfatyczną (lub limfoblastyczną). Jeśli nieprawidłowości dotyczą innych krwinek białych (granulocytów, monocytów, makrofagów, itp.) lub też komórek z których powstają krwinki czerwone lub płytki krwi mówimy o białaczce szpikowej (mieloblastycznej).


Częstość występowania białaczki

Zachorowalność na białaczkę szacuje się obecnie na ok. 7 – 10 przypadków na 100 000 osób rocznie. Częstość zgonów na różne postaci białaczki wynosi ok. 7 osób na 100 000 mieszkańców. Zwraca uwagę stałe zwiększanie się zachorowalności o około 4% rocznie. Wynika to prawdopodobnie z wzrostu liczby czynników kancerogennych w pokarmach i w środowisku życia. Białaczki występują częściej u mężczyzn, niż u kobiet (3 : 2). Poszczególne typy choroby wskazują różną częstość występowania w różnych grupach wieku. Ostra białaczka limfatyczna występuje np. głównie u dzieci i ludzi młodych; przewlekła limfatyczna - przeważnie po 40 roku życia; szpikowa - w wieku średnim.


Dziedziczność i białaczka
 
Nie ma dowodów, że jakakolwiek postać nowotworu krwi może być dziedziczna. Stwierdzono jednak, że u dzieci uszkodzenia genetyczne odgrywają istotniejszą rolę niż u dorosłych. Nowotwór krwi u kolejnego dziecka w rodzinie zdarza się niezwykle rzadko, zaś wyniki badań sugerują, że dzieci osób, które przeszły białaczkę, nie dziedziczą tej choroby. Jeśli jednak ta sama postać białaczki zdarzy się u więcej niż jeden członek danej rodziny to wskazane jest skonsultowanie się z lekarzem zajmującym się genetyką.


Ogólne zasady leczenia białaczek

Leczenie białaczki zależy od jej rodzaju, zaawansowania oraz stanu ogólnego osoby chorej. Wyróżniamy terapię radykalną, dążącą do wyleczenia czyli wyeliminowania zmienionych chorobowo komórek krwi z organizmu oraz leczenie paliatywne, mające opanować postęp choroby.

Piśmiennictwo:
1. Nauka o chorobach wewnętrznych – choroby krwi u układu krwiotwórczego –– pod redakcją prof. dr hab.med. Witold Orłowski; autor - prof. dr hab.med. Julian Blacharski, PZWL,1990
2. Zarys chemioterapii nowotworów narządowych i układowych – pod redakcją prof. dr hab. med. Prof. dr hab. med. Krystyna Orzechowska-Juzwenko; autor - prof. dr hab. med. Sabina Kotarek-Haus
3. Mała encyklopedia PWN, 1999 r 4.
4. Materiały informacyjne z firmy Schering AG.
Tematy powiązane
Newsletter
Wprowadź swój adres e-mail

Administratorem podanych powyżej danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. W razie wyrażenia zgody Pani/Pana dane osobowe będą przetwarzane przez PFM.PL S.A. w celu realizacji usługi newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ). Przysługuje Pani/Panu prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania. Podanie adresu e-mail jest dobrowolne, przy czym niezbędne do korzystania z newslettera.

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem i akceptuję jego postanowienia.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych ( tj. adres e-mail ) przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 w celu przesyłania newslettera (zawierającego m.in. informacje handlowe i marketingowe o produktach i usługach własnych administratora danych oraz podmiotów z nim współpracujących ), zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2016 r. poz. 922 z późn. zm.).

Wyrażam zgodę na otrzymywanie newslettera zawierającego informacje handlowe w rozumieniu ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 1030 z późn. zm.) na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na używanie przez PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58 telekomunikacyjnych urządzeń końcowych i automatycznych systemów wywołujących dla celów marketingu bezpośredniego zgodnie z art. 172 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 243 z późn. zm.).

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.
REJESTRACJA
Typ konta
Specjalizacja
 
 
Alergologia
Anestezjologia
Chirurgia
Dermatologia i wenerologia
Diabetolog
Endokrynologia
Farmakologia kliniczna
Gastroenterologia
Geriatria
Ginekologia
Hematologia
Immunologia
Internista
Kardiologia
Medycyna
Nefrologia
Okulistyka
Onkologia
Ortopedia
Otorynolaryngologia
Pediatria
POZ
Psychiatria
Reumatologia
Transplantologia
Urologia
Numer PWZ
Imię
Nazwisko
Adres e-mail (login)
Hasło
Powtórz hasło

Administratorem danych osobowych jest PFM.PL S.A. z siedzibą w Toruniu, ul. Szosa Bydgoska 58. Dane osobowe przetwarzane będą w zakresie dostępu i korzystania z Portalu, a także w celach handlowych, marketingowych, edukacyjnych i statystycznych i nie będą udostępniane innym odbiorcom, zgodnie z Ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 roku (t.j. Dz.U. 2015 poz. 2135 ze zm.).

Użytkownicy Portalu mają prawo dostępu do treści swoich danych oraz ich poprawiania.

Podanie danych osobowych jest dobrowolne, ale niezbędne do realizacji wskazanych wyżej celów.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach marketingowych produktów i usług własnych oraz podmiotów współpracujących.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych podanych w powyższym formularzu w celach statystycznych.

Wyrażam zgodę na otrzymywanie informacji handlowych drogą elektroniczną na podany powyżej adres poczty elektronicznej, wysyłanych przez PFM.PL S.A. w imieniu własnym oraz na zlecenie podmiotów współpracujących, zgodnie z Ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną z dnia 18 lipca 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1422, z 2015 r. poz. 1844).

Oświadczam, że zapoznałem się z Regulaminem Portalu Farmaceutyczno Medycznego i akceptuję jego postanowienia.

Błąd. Wypełnij poprawnie wymagane pola.